Mexico City - thủ đô của Mexico, được thành lập cách đây 700 năm với cái tên mang đậm văn hóa của người Aztec - thành phố Tenochtitlan. Thành phố này nằm trên một hòn đảo giữa hồ được bao quanh bởi các ngọn núi lửa - luôn có sức hút đặc biệt. Hàng triệu người di cư từ khắp nơi đã đổ về đây tạo nên một thời kỳ bùng nổ dân số và hiện nay, Mexico City có 23 triệu dân sống ở khu vực đô thị. Làn sóng dân di cư này mặc dù gây ra sự bất mãn cho nhiều người dân địa phương, nhưng cũng thu hút cả các nghệ sĩ, thương nhân từ khắp nơi trên thế giới. Với vô số nhà hàng mới, các hội chợ nghệ thuật và thiết kế được xây dựng, hứa hẹn cho một lễ khai mạc World Cup 2026 đầy sắc màu. Thế nhưng về bản chất, đô thị lớn nhất Bắc Mỹ vẫn luôn như xưa: không ngừng thay đổi, ấm áp khác thường và luôn luôn đầy hứng khởi.

Nhiều du khách thường dừng chân đầu tiên tại Bảo tàng Nhân chủng học Quốc gia (vé vào cửa cho người nước ngoài là 210 peso, tương đương khoảng 11,8USD), nơi cung cấp cái nhìn toàn diện về các nền văn minh tiền Columbus của Mexico. Trong khi Bảo tàng Nhân chủng học đặt các dân tộc bản địa của Mexico trong quá khứ, thì Bảo tàng Nghệ thuật Dân gian (Museo de Arte Popular - 60 peso), nằm trong một trạm cứu hỏa cũ theo phong cách Art Deco gần công viên Alameda Central, lại tập trung vào nền văn hóa vật chất đa dạng của Mexico cho đến ngày nay. Đây cũng là một trong số ít các tổ chức nghệ thuật ít được biết đến ở khu vực Centro - một quận bao gồm phần lớn Trung tâm Lịch sử được UNESCO bảo vệ của thành phố, như Laboratorio Arte Alameda (45 peso) - dành riêng cho sự giao thoa giữa nghệ thuật và công nghệ, và Centro de la Imagen (miễn phí) - chuyên về nhiếp ảnh, nằm trong một nhà máy sản xuất xì gà đầu thế kỷ 19 được chuyển đổi thành nhà tù quân sự.

Khu vực phía Đông của thành phố La Juárez gần đây chứng kiến sự bùng nổ của các cửa hàng boutique sôi động tập trung vào nghệ thuật và thiết kế Mexico. Các cửa hàng như Pingüino, Fábrica Social và Utilitario Mexicano chuyên về hàng thủ công được làm từ vật liệu và truyền thống địa phương - từ dệt may và gốm sứ thủ công đến đồ tráng men và đồ dùng nhà bếp, trong khi cửa hàng đa thương hiệu Casa Dinamarca trưng bày quần áo đương đại của các nhà thiết kế trẻ từ khắp đất nước. Một số cửa hàng nhỏ ấm cúng - tập trung dọc theo Calle Marsella, lại trưng bày các thương hiệu riêng lẻ, như cửa hàng nước hoa Xinú - nằm trong một khu vườn kín đáo; 1/8 Takamura - nơi những bộ trang phục mang tính kiến trúc lấy cảm hứng từ Nhật Bản của nhà thiết kế Guillermo Vargas Ayluardo; Gramo - với bộ sưu tập kính mắt tinh tế; và Campillo/Varon - nơi các phụ kiện độc đáo của nhà chế tác trang sức Aaron Changpo cùng tồn tại với trang phục nam giới thanh lịch của nhà thiết kế từng đoạt giải thưởng Patricio Campillo.

Mặc dù nổi tiếng nhất với các loại rượu chưng cất từ cây thùa như tequila và mezcal, Mexico cũng là quê hương của những loại bia thủ công hấp dẫn và số lượng rượu vang tự nhiên chất lượng cao đang ngày càng tăng. Để thưởng thức rượu vang, hãy dừng chân tại Fantasma - một quán bar rượu vang nhỏ xíu mở cửa ở La Roma vào tháng 6/2024, nơi bạn có thể thưởng thức những ly rượu vang lẻ với giá từ 180 peso, và lựa chọn các nhãn hiệu địa phương như Radicante, Figura và Silvana Pijoan. Xa hơn, tại La Condesa, Lagerbar Hércules phục vụ một số loại bia thủ công xuất sắc nhất của đất nước (khoảng 355ml, giá từ 90 peso) từ nhà máy bia Hércules ở thành phố Querétaro. Để thưởng thức một ly cocktail tuyệt vời (từ 190 peso) - hoặc một bữa ăn, trong không gian ấm cúng với sự kết hợp hài hòa của các tông màu đất, hãy thử Alboroto mới khai trương, do đầu bếp trẻ tài năng Xarem Guzmán điều hành.

Ít nhà hàng nào ở Thành phố Mexico mang lại cảm giác mới mẻ như Gaba của La Condesa - khai trương năm 2023. Vào một buổi tối bất kỳ, đầu bếp Victor Toriz có thể phục vụ món chayote thái sợi phủ sốt đậu fava và cá cơm (260 peso) hoặc sườn heo nướng dứa (980 peso) - một biến tấu độc đáo lấy cảm hứng từ món tacos al pastor. Bằng sự sáng tạo, đầu bếp Toriz đã tạo ra những món ăn đậm chất địa phương với kỹ thuật chế biến hiện đại. Để thưởng thức những hương vị truyền thống ở mức độ tinh tế, hãy thử món enmoladas lưỡi bò (bánh tortilla nhồi nhân, 285 peso) hoặc infladitas nhồi cá xé (bánh bột ngô phồng, 180 peso) từ thực đơn bữa tối mới của đầu bếp Oscar Barba Montero tại nhà hàng Comal Oculto ở La San Miguel Chapultepec.

Hãy ghé qua Drama Radio Bar ở khu La Roma để thưởng thức đồ uống - nơi các DJ sẽ trình diễn các bản nhạc điện tử đa dạng và phong phú của Mexico. Cách đó vài dãy phố, Club San Luis là một địa điểm quen thuộc theo phong cách cổ điển ở La Roma với các ban nhạc salsa biểu diễn trực tiếp đến 4 giờ sáng (phí vào cửa 250 peso). Xa hơn một chút, tại khu phố Obrera của tầng lớp lao động, Barba Azul có nhạc sống thuộc các thể loại như danzón và tropicália trong một căn phòng tối tăm trông giống như bối cảnh trong phim của David Lynch. Barba Azul - không thu phí vào cửa, nhưng bắt buộc phải boa cho nhân viên cửa khi ra về, ngày càng được du khách ưa chuộng. Mặc dù quán đã thay đổi hoàn toàn kể từ khi mở cửa vào năm 1950, nhưng các cặp đôi địa phương vẫn tìm đến vào các đêm cuối tuần, để khẳng định vị trí của mình. 

Khi còn là kinh đô Tenochtitlan của người Aztec, khu La Merced - nằm ở rìa phía đông nam của Trung tâm Lịch sử, từng là bến cảng. Ngày nay dù không còn là cảnh biến, nhưng với hàng ngàn người bán hàng rong và khoảng 11 khu chợ có mái che, La Merced vẫn mang đậm không khí của sự ồn ào, náo nhiệt và choáng ngợp.

Để tránh bị lạc, cách tốt nhất là tham gia tour cùng Eat Like a Local - một công ty du lịch nhỏ dành một phần lợi nhuận cho các chương trình giáo dục dành cho phụ nữ trẻ trong khu vực. Tour đi bộ bốn giờ (120USD/người) của công ty bao gồm cả La Merced và chợ hoa Mercado Jamaica, tuy nhiên, công ty cũng có các tour ngắn hơn, tùy chỉnh tập trung vào địa danh này của Thành phố Mexico.

Từ La Merced, đi bộ đến quảng trường Zócalo, hãy dừng chân tại Cerería de Jesús để mua nến sáp ong thủ công (24 peso) và tham quan bảo tàng Ex-Teresa Arte Actual (miễn phí) nằm trong một tu viện cũ. Tiếp đó, băng qua những tàn tích chìm của đền thờ Aztec Templo Mayor (100 peso) trên đường đến cửa hàng mới của FONART - Quỹ Phát triển Thủ công Quốc gia, và sau đó, chiêm ngưỡng những tác phẩm đầy cảm xúc của José Clemente Orozco tại Colegio de San Ildefonso (50 peso) - nơi được coi là cái nôi của nghệ thuật tranh tường Mexico. Cuối cùng, hãy chiêm ngưỡng bộ tranh sống động của Diego Rivera - từ những miêu tả lãng mạn về phong tục dân gian Mexico đến những lời châm biếm dí dỏm về sự dư thừa của chủ nghĩa tư bản tại trụ sở cũ của Bộ Giáo dục Công cộng, mở cửa từ năm 2024 với tên gọi Museo Vivo del Muralismo (miễn phí).

Khai trương vào tháng 4/2025, nhà hàng Charco - nằm trên tầng thượng của Bảo tàng Cacao & Chocolate mới, thân thiện với trẻ em, có tầm nhìn bao quát Nhà thờ Chính tòa Metropolitan. Bếp của Charco, do đầu bếp người Chile Ricardo Verdejo điều hành, tạo ra một thực đơn sáng tạo, chủ yếu là hải sản, cùng với chương trình cocktail, mezcal và rượu vang tự nhiên phong phú (cocktail từ 190 peso, bữa tối cho hai người khoảng 1.500 peso, chưa bao gồm đồ uống). Vào những ngày trời quang đãng, hai đỉnh núi lửa Popocatépetl và Iztaccíhuatl có thể hiện ra trên đường chân trời, nhưng hoàng hôn ở đây vẫn ngoạn mục trong mọi thời tiết. Để thưởng thức một thức uống giản dị mang đậm dấu ấn lịch sử, hãy thử một trong những quán rượu cổ điển của khu phố như El Gallo de Oro (bia từ 65 peso), mở cửa từ năm 1874 với nội thất hầu như không thay đổi kể từ những năm 1970.

Năm 2022, sau gần sáu năm sưu tầm các loại rượu chưng cất từ cây thùa quý hiếm khắp Mexico, nhà văn ẩm thực Natalia de la Rosa và nhiếp ảnh gia Jason Thomas Fritz đã mở một trong những phòng nếm thử rượu tốt nhất thành phố - Ahuehuete, tại Trung tâm Lịch sử. Mỗi lần chỉ tiếp đón sáu khách, chủ quán sẽ phục vụ nhiều loại rượu mạnh chất lượng cao được mua từ các nhà sản xuất ở những ngôi làng hẻo lánh, từ vùng cao nguyên Sonora đến những ngọn đồi nhiệt đới Guerrero và các thung lũng núi lửa Michoacán. Các buổi nếm thử kéo dài hai giờ - giá 90USD, bao gồm ít nhất 6 ly mezcal, mang đến một bức tranh độc đáo về sự đa dạng văn hóa và sinh thái của Mexico.

Bósforo - cũng nằm trong khu phố Centro, mang tới một trải nghiệm khác hơn, tự do hơn, cũng là biểu tượng của thành phố về rượu mạnh từ cây thùa và âm nhạc thử nghiệm, vẫn quyến rũ và đầy bất ngờ hơn 15 năm khai trương (mỗi ly 30ml giá từ 80 peso).

Tại Thành phố Mexico, nơi bữa trưa kéo dài đến tận tối muộn, các món ăn khuya, thường được phục vụ dưới ánh đèn huỳnh quang và làn khói mờ ảo, trở thành sự thay thế phổ biến cho bữa tối. Có rất nhiều lựa chọn. Café La Pagoda - một trong những quán cà phê lâu đời của người Hoa ở Trung tâm Lịch sử, mở cửa từ những năm 1930, phục vụ món enchiladas (149 peso) và chilaquiles (94 peso) suốt 24 giờ. Hay như Caldos de Gallina Luis ở La Roma, nổi tiếng với những bát súp gà nóng hổi (từ 65 peso). Ở khu Narvarte, Tacos Tony bán món tacos de suadero thơm lừng (32 peso), cách El Vilsito một dãy nhà - một cửa hàng sửa chữa ôtô ban ngày và quán taquería ban đêm, phục vụ món pastor (27 peso) cho đến 5 giờ sáng. 

Khi bình minh ló dạng, sương mù bao phủ các kênh đào ở Xochimilco, một khu phố cổ còn lưu giữ những dấu tích cuối cùng của hồ nước mà thành phố Mexico City được xây dựng trên đó. Một số nhóm cung cấp các chuyến du ngoạn ngắm bình minh qua các kênh đào, bao gồm cả trang trại hữu cơ Arca Tierra (từ 990 peso/người), nhưng những chuyến tham quan bổ ích nhất được tổ chức bởi Santuario Ajolote - một nhóm xã hội dân sự hợp tác với các hướng dẫn viên địa phương và sử dụng lợi nhuận cho các hoạt động bảo vệ môi trường và cộng đồng. Bạn có thể đi ôtô đến Xochimilco, cách trung tâm thành phố khoảng 30 phút di chuyển. Và các chuyến đi sáng sớm (1.350 peso/người) bao gồm bữa sáng với những người nông dân thế hệ thứ tư trên một chinampa - hệ thống nông nghiệp cổ xưa được phát triển ở Thung lũng Mexico, đang hoạt động sẽ khiến cho du khách cảm thấy không đáng tiếc. Đối với những người thích ngủ nướng, Santuario Ajolote cũng cung cấp các tour theo giờ qua những vùng nước ít người biết đến của Xochimilco (750 peso/giờ). Nên đặt trước hướng dẫn viên nói tiếng Anh.

Ngoài hệ thống kênh đào, Xochimilco còn nổi tiếng với các vườn ươm cây cảnh, hay còn gọi là viveros. Tại Mercado de Plantas y Flores de Cuemanco, những lối đi dài, thẳng tắp, ngăn nắp như kiến trúc đô thị thời Phục Hưng, tràn ngập các loại cây euphorbia và philodendron, xương rồng và cây thùa, dương xỉ và cây có múi. Tại đây và các vườn ươm gần đó như Madreselva, cả cây bản địa và cây ngoại lai đều phát triển mạnh trong khí hậu ôn hòa của Thành phố Mexico - minh chứng sống động cho sự màu mỡ phi thường đã nuôi dưỡng các nền văn minh nơi đây qua hàng thiên niên kỷ.

Diego Rivera đã hình thành ý tưởng về Bảo tàng Anahuacalli (130 peso) để trưng bày bộ sưu tập nghệ thuật tiền Columbus đồ sộ của mình vào năm 1933. Hoàn thành 31 năm sau đó, công trình kiến trúc kỳ lạ, mang dáng vẻ như một ngôi đền lăng mộ, được ốp đá bazan, do Rivera và nhà xây dựng tài ba Juan O'Gorman thiết kế. Cũng chính kiến trúc sư này, vào năm 1931, đã thiết kế một ngôi nhà kiêm xưởng vẽ cho Rivera và Frida Kahlo, hiện nay là một bảo tàng (30 peso), và 20 năm sau đó, ông đã tạo ra bức tranh khảm bằng khoáng chất cao vút bao phủ các giá sách thư viện tại Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (miễn phí). Một quần thể kiến trúc trang nhã dành cho kho lưu trữ của Anahuacalli, do kiến trúc sư Mauricio Rocha thiết kế, đã khai trương vào năm 2021. Nằm lơ lửng trên một khu vườn bán hoang dã với các loài cây bản địa và nền đá núi lửa, khu phụ của ông Rocha thể hiện một sợi dây liên kết hữu hình giữa quá khứ cổ xưa của thành phố và hiện tại năng động, sáng tạo của nó.