Những ngày Tết Nguyên đán đã qua. Những ngày mà mỗi người uống rượu bia nhiều nhất đã tạm dừng lại. Theo một cuộc khảo sát, tỷ lệ người uống rượu bia đã giảm xuống, đặc biệt là những người phải tham gia giao thông. Điều này là do con người đã coi trọng sức khỏe của bản thân, đã hiểu hiệu quả tiêu cực của rượu đối với sức khỏe. Thêm vào đó là sự xử lý nghiêm minh của pháp luật.

Tuy nhiên, rượu gây ảnh hưởng sâu sắc như thế nào đến cơ thể mỗi người? Không phải ai cũng hiểu điều này bởi khi uống, chúng đem lại một cảm giác dễ chịu. Nhưng về lâu về dài, đặc biệt là khi uống với số lượng lớn, rượu có thể gây ra những tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe.

Việc uống rượu làm tăng tạm thời nồng độ chất dẫn truyền thần kinh dopamine, đó là một phần lý do tại sao mọi người cảm thấy dễ chịu khi uống vài ly. Đây cũng là lý do chính khiến rượu có thể gây nghiện đối với một số người.

Rượu cũng làm thay đổi hoạt động của hai chất dẫn truyền thần kinh, được gọi là glutamate và GABA, hoạt động như ga và phanh trong não. Bằng cách tăng tác dụng của GABA (phanh) và giảm tác dụng của glutamate (ga), rượu ức chế hoạt động của não.

Khi hoạt động của não - đặc biệt là ở vỏ não trước, bị ức chế, hành động của bạn cũng trở nên thiếu kiểm soát. Đó là lý do tại sao bạn không tự chủ được nhiều khi uống rượu và có thể nói hoặc làm những điều mà bình thường bạn sẽ không làm.

Nó cũng khiến bạn mất kiểm soát các kỹ năng vận động, đó là lý do tại sao uống rượu lái xe lại nguy hiểm đến vậy. Nếu một người uống nhiều rượu, hoạt động của não có thể bị ức chế đến mức bất tỉnh.

Về lâu dài, việc sử dụng rượu có liên quan đến những thay đổi trong cấu trúc não. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người trung niên và người lớn tuổi, trung bình chỉ cần uống một ly rượu mỗi ngày có thể tích não nhỏ hơn so với những người không uống rượu. Và càng uống nhiều rượu, não càng bị teo lại. Các chuyên gia không biết chính xác lý do tại sao, nhưng một giả thuyết cho rằng rượu làm thay đổi hệ thống miễn dịch của não, làm tăng tình trạng viêm nhiễm, có thể gây tổn thương các tế bào thần kinh.

Rượu chủ yếu được chuyển hóa ở gan, nhưng quá trình này cũng xảy ra trong đường tiêu hóa. Ngay khi rượu đi qua miệng, nó bắt đầu được phân giải. Các vi sinh vật trong miệng bắt đầu chuyển hóa rượu thành một hợp chất gọi là acetaldehyde, chất này sau đó tồn tại trong nước bọt. Acetaldehyde là một chất độc hại. Nó gây ra stress oxy hóa trong tế bào, có thể dẫn đến viêm nhiễm và tổn thương mô. Nó cũng là một chất gây ung thư có thể làm biến đổi DNA, tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các đột biến gây ung thư.

Uống rượu làm tăng nguy cơ mắc bốn loại ung thư ở miệng và đường tiêu hóa trên: ung thư miệng, ung thư hầu họng, ung thư thanh quản và ung thư thực quản. Miệng, họng và thực quản đặc biệt dễ bị tổn thương vì các mô này tiếp xúc nhiều nhất với acetaldehyde. Theo một phân tích, chỉ cần uống một ly rượu mỗi ngày, nguy cơ mắc ung thư miệng và họng tăng 13% và nguy cơ mắc ung thư thực quản tăng 26%. Đối với những người uống từ 5 ly rượu trở lên mỗi ngày, nguy cơ mắc cả ba loại ung thư này cao gấp bốn lần.

Rượu ảnh hưởng đến hệ tim mạch theo nhiều cách. Khi bạn uống rượu, chất cồn làm cho các mạch máu giãn ra, đưa máu lên bề mặt da. Đó là lý do tại sao mọi người có thể trông đỏ mặt và cảm thấy nóng khi uống rượu. Sự giãn nở mạch máu cũng được cho là một lý do khiến nhịp tim tăng nhẹ và huyết áp giảm nhẹ, cả hai đều tạm thời, khi bạn uống rượu.

Những người thường xuyên uống rượu có liên quan đến huyết áp cao hơn và tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp. Một lý do cho điều này có thể là do tác hại của rượu đối với các tế bào lót thành mạch máu.

Rượu cũng có thể làm rối loạn hệ thống điện tim. Nghiên cứu cho thấy uống nhiều rượu có thể gây rung nhĩ, và một số nghiên cứu cho thấy nguy cơ này tăng nhẹ khi chỉ uống một ly mỗi ngày. Những người bị rung nhĩ có nhiều khả năng bị rối loạn nhịp tim vào những ngày họ uống rượu.

Đối với phụ nữ, việc thường xuyên uống một ly rượu mỗi ngày làm tăng nguy cơ mắc ung thư vú lên 10%, và uống hai ly mỗi ngày làm tăng nguy cơ này lên 19%. Các chuyên gia cho rằng điều này một phần là do rượu làm tăng nồng độ estrogen trong cơ thể.

Mối liên hệ giữa rượu và đau tim cũng như đột quỵ khá phức tạp. Uống nhiều hơn ba ly rượu mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ mắc cả hai bệnh này cao hơn. Nhưng đối với việc uống ít hoặc vừa phải - 2 ly mỗi ngày hoặc ít hơn, các nghiên cứu lại cho kết quả trái chiều. Một vài nghiên cứu cho thấy nguy cơ đau tim và đột quỵ tăng nhẹ khi bắt đầu uống một ly mỗi ngày, nhưng một số nghiên cứu khác lại báo cáo rằng những người uống rượu điều độ thực sự có nguy cơ thấp hơn so với những người không uống rượu.

Tác động của rượu đối với đường ruột có thể từ khó chịu đến nguy hiểm đến tính mạng. Khi bạn uống, van ngăn cách dạ dày và thực quản sẽ giãn ra, đôi khi dẫn đến trào ngược acid. Rượu cũng có thể gây viêm niêm mạc dạ dày, đó là lý do tại sao bạn có thể bị khó chịu đường tiêu hóa sau một đêm uống nhiều rượu.

Lạm dụng rượu bia lâu dài và quá mức có thể làm tổn thương niêm mạc ruột, dẫn đến xuất huyết đường tiêu hóa và "hội chứng rò rỉ ruột", trong đó thức ăn và vi khuẩn thoát ra khỏi ruột và xâm nhập vào máu.

Các mô trong đường tiêu hóa cũng dễ bị ung thư do rượu. Một nghiên cứu gần đây cho thấy những người thường xuyên uống nhiều hơn 2 ly rượu mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 25% so với những người uống trung bình ít hơn một ly mỗi tuần.

Sau khi được tiêu hóa trong dạ dày và ruột, rượu sẽ đi vào máu và đến gan - nơi chính mà rượu được chuyển hóa trong cơ thể. Các enzyme trong gan chuyển hóa rượu thành acetaldehyde, chất này gây hại cho tế bào cho đến khi các enzyme khác phân giải nó thành một hợp chất lành tính hơn gọi là acetate. Các cơ quan khác chuyển hóa acetate thành nước và carbon dioxide để thải ra khỏi cơ thể.

Để đáp ứng lại những tổn thương do acetaldehyde gây ra, chất béo bắt đầu tích tụ trong gan, dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ, hay còn gọi là thoái hóa mỡ gan. Các chất béo tích tụ đó có thể gây ra phản ứng viêm, dẫn đến giai đoạn thứ hai của bệnh gan, viêm gan nhiễm mỡ. Nếu tình trạng viêm kéo dài quá lâu, mô sẹo, gọi là xơ hóa, có thể hình thành, dẫn đến xơ gan và thậm chí suy gan.

Theo một ước tính, 90% những người uống nhiều hơn 4 ly đồ uống có cồn mỗi ngày có mỡ tích tụ trong gan, và 30% những người thường xuyên uống 3 ly trở lên mỗi ngày sẽ bị xơ gan. Mỡ tích tụ, viêm nhiễm và xơ hóa giai đoạn đầu có thể được điều trị khỏi, nhưng xơ gan giai đoạn nặng là vĩnh viễn.

Cũng như ở các bộ phận khác của cơ thể, uống nhiều rượu cũng làm tăng nguy cơ ung thư gan, do tổn thương DNA gây ra bởi acetaldehyde.