Phát hiện mới: Định danh cho loài mèo mới trong rừng mây Bolivia

Chú mèo có tên là Tigrino là đại diện cho loài mèo mới được định danh (Ảnh New York Times)

Phát hiện này xuất phát từ một chú mèo có tên là Tigrino - một con mèo rừng nặng khoảng 1,4kg với những đốm giống báo đến từ Bolivia. Tigrino từng sống một thời gian ngắn như thú cưng trong nhà nhờ vẻ ngoài đáng yêu và dễ thương của loài mèo. Nhưng sau 1 năm, gia đình nhận nuôi nhận thấy rằng, Tigrino là một con mèo rừng không dễ thuần hóa nên đã đưa tới Khu bảo tồn động vật hoang dã Senda Verde ở Bolivia năm 2017. Các nhân viên của khu bảo tồn cho rằng anh ta là một con oncilla - một phần của loài mèo Leopardus tigrinus, nên đã đặt biệt danh cho anh ta là “Tigrino” dựa trên tên loài, và nuôi dưỡng anh ta trong 2 năm (từ 2017 đến 2019) cho đến khi Tigrino được xác định chính xác loài. Người có công xác định loài là Tiến sĩ Paola Nogales Ascarrunz, một nhà thám hiểm Địa lý Quốc gia và là người sáng lập tổ chức bảo tồn Programa de Investigación Félidos Bolivia.

Lần đầu tiên TS. Paola Nogales Ascarrun gặp Tigrino – năm 2017, đã thấy ấn tượng vì kích thước của chú. “Tôi không thể tin được nó nhỏ đến thế. Tôi đã nghĩ đây chắc hẳn là một con mèo con, hoặc có thể là một con mèo non.” - Tiến sĩ Nogales Ascarrunz nói. Ở tuổi một, Tigrino đã trưởng thành nhưng vẫn nhỏ hơn một con oncilla trưởng thành điển hình, vốn có thể nặng hơn bảy pound (khoảng 3kg). Tuy nhiên, ban đầu Tiến sĩ Nogales Ascarrunz không quá để tâm đến sự khác biệt này cho đến năm 2019, khi bà đang biên soạn một cuốn sách hướng dẫn về các loài mèo rừng địa phương ở Bolivia. Bà nhận thấy những khác biệt nhỏ giữa ảnh tham khảo của một con mèo Oncilla và những bức ảnh bà chụp Tigrino. Ngoài việc nhỏ hơn Oncilla, các đốm trên người Tigrino còn lớn hơn. “Nó không thực sự khớp,” Tiến sĩ Nogales Ascarrunz nói, vì vậy bà bắt đầu nghiên cứu ADN của Tigrino, so sánh nó với các thành viên khác của chi Leopardus, thường được gọi là “mèo hổ”.

Vào thời điểm đó, một nhóm các nhà khoa học khác, gồm Eduardo Eizirik và Jonas Lescroart, đang nghiên cứu các loài mèo hổ khác từ những nơi khác ở Nam Mỹ, đặc biệt là dựa trên các mẫu vật được bảo quản trong các bộ sưu tập bảo tàng. Sau khi thảo luận về những mối quan tâm nghiên cứu chung, Tiến sĩ Eizirik và Tiến sĩ Lescroart đã hợp tác với Tiến sĩ Nogales Ascarrunz.

“Người ta cho rằng có từ hai đến bốn loài, nhưng đó vẫn chưa phải là con số chính xác. Chúng tôi quyết định kết hợp hai bộ dữ liệu của mình, phân tích mọi thứ cùng nhau, và kết quả cho thấy đó là năm loài mèo hổ khác nhau, trong đó loài mèo hổ Bolivia mới này hoàn toàn nằm ngoài dự kiến vào thời điểm đó.” - Tiến sĩ Lescroart, nhà sinh vật học tại Đại học Antwerp và là đồng tác giả của nghiên cứu cùng với Tiến sĩ Nogales Ascarrunz, cho biết. Sự khác biệt giữa năm loài mèo này rất nhỏ và thường khó phân biệt nếu không có sự hỗ trợ của phân tích ADN.

Các nhà khoa học cho biết loài mèo tilcayo được tìm thấy trong các khu rừng mây của dãy núi Andes ở Bolivia, là loài mèo hoàn toàn mới đầu tiên được thêm vào cây phả hệ của họ mèo kể từ khi loài mèo pampas được mô tả vào năm 1923. Loài linh miêu nhỏ bé - tên khoa học là Leopardus tilcayo, có ngoại hình giống với họ hàng gần nhất của nó, loài được gọi là mèo hổ, sống ở Trung và Nam Mỹ. Sau khi phân tích ADN, các nhà khoa học cho biết loài này đã tách khỏi họ hàng gần nhất của nó cách đây 1,4 triệu năm.

Cho đến nay, các thông tin về loài mới này mới chỉ dừng lại ở đó. Các nhà khoa học chưa thể xác định được số lượng cá thể trong tự nhiên và hành vi của chúng. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, môi trường sống của mèo hổ đang bị đe dọa bởi nạn phá rừng và phân mảnh môi trường sống, và quần thể của chúng bị phân tán do nạn buôn bán thú cưng bất hợp pháp. Điều này khiến cho việc nghiên cứu và bảo tồn một giống loài mới như giống loài của Tigrino càng trở nên khó khăn hơn.