Trước thực trạng nguy cơ mất an toàn thực phẩm gia tăng, điển hình là trong năm 2025 vừa qua, nhiều vụ thực phẩm giả, thực phẩm bẩn sản xuất ở quy mô lớn bị phanh phui, do vậy việc ban hành những quy định mới để tăng cường quản lý, bảo vệ sức khoẻ nhân dân, quyền lợi của người tiêu dùng là cấp thiết.

Trên cơ sở tổng kết, đánh giá toàn diện, Bộ Y tế đã báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.

Theo kế hoạch ban đầu, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2025. Tuy nhiên, để bảo đảm đánh giá tác động đầy đủ, tổng kết toàn diện 15 năm thực hiện luật, Chính phủ đã chỉ đạo lùi thời điểm trình dự án luật sang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dự kiến vào tháng 4/2026.

Để giải quyết những vướng mắc cấp bách trong thời gian chờ đợi này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 (có hiệu lực từ 26/1/2026 đến 2/2027).

Trọng tâm của chính sách là nâng cao tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng, minh bạch hóa quy trình công bố sản phẩm, tăng cường hậu kiểm và trách nhiệm của doanh nghiệp. Xa hơn, quy định mới hướng tới việc thiết lập một môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao uy tín của thị trường thực phẩm tại Việt Nam.

Tuy nhiên, khi đi vào triển khai, quá trình thực thi đã nảy sinh vướng mắc, do thiếu văn bản hướng dẫn cụ thể và thiếu sự chuẩn bị nên việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm và kiểm nghiệm thực phẩm bị ắch tắc, không thể cho thông quan hàng hoá. Hàng chục nghìn tấn hàng hoá của doanh nghiệp bị ùn ứ tại cửa khẩu vào cao điểm về sản xuất và kinh doanh có nguy cơ thiệt hại rất lớn.

Trước tình hình đó, ngày 3/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có công điện yêu cầu các bộ, ngành liên quan và các địa phương khẩn trương tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc trong kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt, tuyệt đối không để tiếp tục ách tắc, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Tiếp đó, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4/2, Thủ tướng tiếp tục chỉ đạo ban hành ngay nghị quyết để giải quyết vấn đề phát sinh từ thực hiện Nghị định 46. Và với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự vào cuộc khẩn trương của các bộ, ngành, địa phương, tình hình ùn tắc hàng hoá đã cơ bản được giải quyết, đồng thời với quyết định chính thức ( Nghị quyết 09) tạm ngưng hiệu lực thi hành Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15/4/2026.

Cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao quyết định kịp thời của Chính phủ, cho rằng việc tạm ngưng thực hiện các văn bản trên thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp, góp phần tháo gỡ ách tắc cấp bách tại các cửa khẩu, cảng biển, bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn.

Tuy nhiên các doanh nghiệp đều nhận định việc tạm ngưng chỉ là giải pháp tạm thời và cộng đồng doanh nghiệp rất lo ngại rằng nếu các vướng mắc cốt lõi không được giải quyết trước ngày 15/4, những hậu quả nghiêm trọng đối với sản xuất, kinh doanh sẽ tái diễn.

VCCI kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực, đồng thời tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018 làm cơ sở pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp.

Trước tình trạng doanh nghiệp lúng túng vì quy định mới, Bộ Y tế cũng đã đề xuất tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13, tập trung sửa các “điểm nghẽn” trong kiểm tra, công bố sản phẩm để đảm bảo thực thi hiệu quả.

Và Chính phủ một lần nữa cho thấy những động thái kịp thời và linh hoạt.

Ngày 16/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về việc xử lý các vướng mắc, bất cập của Nghị định số 46 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Theo đó, Chính phủ thống nhất kéo dài thời hạn tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66.13 theo quy định tại Nghị quyết số 09 của Chính phủ cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có hiệu lực thi hành.

Đây không chỉ là một quyết định mang tính kỹ thuật, mà còn là thông điệp rõ ràng về một Chính phủ kiến tạo, sẵn sàng lắng nghe và điều chỉnh chính sách khi cần thiết.

Việc tạm dừng hiệu lực không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý, mà là bước đi cần thiết để đảm bảo các quy định khi được áp dụng sẽ phù hợp hơn với thực tiễn, tránh gây ra những hệ lụy không mong muốn.

Câu chuyện của Nghị định 46 cho thấy một thực tế tích cực: chính sách không còn là “mệnh lệnh một chiều”, mà đang dần trở thành kết quả của quá trình tương tác, đối thoại giữa Nhà nước và doanh nghiệp.

Sự chủ động lắng nghe, tiếp thu và điều chỉnh của Chính phủ không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, tạo động lực cho sản xuất – kinh doanh phát triển.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đòi hỏi sự linh hoạt và thích ứng cao, một Chính phủ lắng nghe và hành động trên cơ sở thực tiễn sẽ là yếu tố then chốt để chính sách đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả.

Khi Chính phủ lắng nghe, chính sách sẽ gần hơn với thực tiễn và doanh nghiệp sẽ không còn “đơn độc” trên hành trình phát triển..!

Đầu tháng 3/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gửi báo cáo đến Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành liên quan, nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13, đồng thời kiến nghị các giải pháp quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả hơn.

Báo cáo được tổng hợp từ ý kiến của hơn 1.200 đại biểu dự hội thảo góp ý về chính sách, pháp luật mới về an toàn thực phẩm, cùng văn bản kiến nghị từ các hiệp hội ngành hàng: Hiệp hội Sữa Việt Nam, Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam, Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, Hiệp hội Thực phẩm minh bạch (AFT)...

Nhiều hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài cũng lên tiếng, như Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham), Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham), Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham)...

Các đề xuất của cộng đồng doanh nghiệp tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, làm rõ các quy định còn chồng chéo, phản ánh về thời gian xử lý hồ sơ kéo dài, gây gián đoạn hoạt động kinh doanh, đồng thời đề nghị có lộ trình áp dụng phù hợp hơn để doanh nghiệp có thời gian thích nghi.

Điều đáng chú ý là những kiến nghị này không chỉ mang tính phản ánh khó khăn, mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, mong muốn cùng Nhà nước xây dựng một khung khổ pháp lý hiệu quả, khả thi.