Năm nay, Matching day (Ngày ghép đôi) - ngày mà các bác sĩ nội trú lựa chọn chuyên khoa mà họ sẽ theo học, tại Trường Đại học Y Hà Nội chính thức diễn ra vào 9.9. Và lời khuyên từ các giám đốc bệnh viện trong những ngày vừa qua với các tân bác sĩ nội trú đang trở thành câu chuyện đáng chú ý với nhiều người.

Đây là lời khuyên của PGS.TS Dương Đức Hùng - Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức kiêm Trưởng Bộ môn Ngoại, Trường Đại học Y Hà Nội, dành cho các tân bác sĩ nội trú.

Theo PGS.TS Dương Đức Hùng, kỳ tuyển sinh bác sĩ nội trú Ngoại khóa 51 sẽ chỉ lấy 15 chỉ tiêu, không đào tạo theo số đông nhưng sau khi hoàn thành khóa học, đó sẽ là những chiến binh đặc nhiệm của chuyên ngành Ngoại khoa.

PGS.TS Dương Đức Hùng cũng nói thêm rằng: "Chúng tôi không đào tạo phẫu thuật viên, chúng tôi đào tạo những chiến binh thực sự và ví von nó giống như đặc nhiệm. Sau khi hoàn thành học được tổ chức tại Bệnh viện Việt Đức, các bạn ra, các bạn có thể tác chiến trong mọi môi trường". Ông cũng nhắn nhủ rằng, "15 là đầu vào, chúng tôi không cần đủ 15 người sẽ tốt nghiệp, trong quá trình làm sẽ sàng lọc, vi phạm quy định sẵn sàng cho out. 10 người đầu ra nhưng 10 người đấy là chất lượng".

Cũng theo PGS.TS Dương Đức Hùng, những bác sĩ nội trú Ngoại khóa 51 sẽ được ăn, ở, đào tạo ngay tại Bệnh viện Việt Đức. “Bệnh viện Việt Đức đã đầu tư hơn 20 tỷ làm hẳn khu cho nội trú, điều kiện học tập tốt. Bệnh viện sẽ cho lương, bao ăn nhưng ngược lại, đòi hỏi khắt khe hơn rất nhiều".

Ông nhắn gửi đến các bác sĩ nội trú: "Sau 3 năm học, chúng tôi mong muốn nhận được câu trả lời "lựa chọn nội trú Ngoại, có lẽ đấy là lựa chọn sáng suốt nhất đời em", chứ không phải là "em nhầm, biết thế này thì…".

Đây là những chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội với các tân bác sĩ nội trú.

Theo PGS.TS Lân Hiếu, việc tổ chức tuyển nội trú như hiện nay khác khá xa thời ông. Tốt có thể hơn, nhưng vẫn còn có sự chưa hợp lý.

Sự chưa hợp lý đó là: sinh viên chưa kịp hiểu đã phải chọn. “Trong thời gian sinh viên, các em mới đi qua Tim mạch được 2 tháng, Hô hấp được 2 tháng, làm sao đã đủ để biết mình sẽ yêu và hợp với cái nghề mình sẽ gắn bó suốt đời.” Ông đưa ra phương thức lựa chọn chuyên ngành y ở Mỹ để tham khảo. Theo PGS.TS Lân Hiếu, Matching vào chuyên khoa sâu (fellowship) ở Mỹ chỉ diễn ra sau khi đã hoàn thành 3 năm Nội trú tổng quát (residency). Họ có 3 năm để va chạm, để thích, để chán, để được các người Thầy khác nhau truyền cảm hứng...

Điều này được nêu rõ trong cuốn sách “Khóc cười Chuyện nghề y – Nhật ký của một bác sĩ trẻ” của tác giả - bác sĩ Adam Kay. Anh có 3 năm đào tạo tất cả các chuyên ngành trước khi lựa chọn chuyên ngành Sản khoa. Như vậy, bác sĩ nội trú ở Mỹ có 6 năm đào tạo và có thể được trải qua tất cả các chuyên khoa trước khi dừng lại ở chuyên khoa thích nhất. Đó là “hành trang” – đúng như bác sĩ Lân Hiếu chia sẻ, cho các bác sĩ nội trú lựa chọn con đường đi của mình sau này.

Sự chưa hợp lý thứ hai là cách tổ chức như hiện nay có thể vô tình tạo ra định kiến “ngành hot - ngành lạnh”. Các ngành “hot” có thể kể đến Tim mạch, Ngoại khoa, Phẫu thuật tạo hình và thẩm mỹ, Sản khoa… trong khi những ngành “lạnh” có thể kể đến như Giải phẫu bệnh, Dị ứng – miễn dịch… Và “những ngành không thuộc top dẫn đầu thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao”.

Theo BS. Lân Hiếu, ngành y cần đào tạo một bác sĩ nội khoa giỏi trước khi đào tạo một chuyên gia tim mạch hay huyết học, hồi sức cấp cứu... Một bác sĩ tim mạch mà không biết xử trí một cơn hen cấp, một bác sĩ tiêu hóa mà bỏ sót một tràn dịch màng tim, thì dù can thiệp giỏi đến mấy cũng chưa phải là bác sĩ đúng chuẩn.

Vì vậy, ông đề xuất, thay vì matching sớm thì nên để các bác sĩ nội trú nên học chung trong 2 năm đầu – đi đủ các chuyên khoa, được cầm tay chỉ việc, được trực cùng, được thất bại cùng, sau đó dựa vào đánh giá năng lực, sự phù hợp và nguyện vọng đã chín muồi, các bác sĩ mới chính thức lựa chọn chuyên ngành sâu. Và lựa chọn đó nên là sự đối thoại giữa thầy và trò, giữa hội đồng đào tạo và người học, chứ không chỉ là một danh sách điểm từ cao xuống thấp dán trên bảng tin.

Hai lời khuyên của hai giám đốc hai bệnh viện lớn ở Hà Nội trên đây vô cùng quý giá cho những bác sĩ trẻ chuẩn bị bước chân vào nội trú “vô cùng khắc nghiệt” sắp tới.