Biến công nghệ và AI trở thành "cánh tay đắc lực" của dược sĩ

TS Nguyễn Huy Quang, Phó chủ tịch Hội Dược sĩ bệnh viện Việt Nam trình bày các thách thức pháp lý trong chuyển đổi số y tế

Chuyển đổi số: Nhu cầu tất yếu không chỉ riêng ngành dược

Trong nỗ lực hiện đại hóa hệ thống y tế và tối ưu hóa quy trình điều trị, Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam (VAHP) vừa phối hợp với Bệnh viện E và các đơn vị chuyên ngành tổ chức Hội thảo khoa học "Chuyển đổi số trong quản trị dược bệnh viện và Tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động dược lâm sàng".

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức khẳng định chuyển đổi số và y tế thông minh hiện là một trong những trụ cột chiến lược của ngành y tế. Ông nhấn mạnh rằng trong bối cảnh mới, công nghệ không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức chia sẻ: “Việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, không chỉ là xu hướng mà đã trở thành nhu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng điều trị, tối ưu hóa sử dụng thuốc và đảm bảo an toàn cao nhất cho người bệnh”. Theo ông, lĩnh vực dược lâm sàng sẽ đóng vai trò "then chốt" trong việc cá thể hóa điều trị, giúp kiểm soát sử dụng thuốc hợp lý và hiệu quả.

Mục đích cốt lõi của quá trình này là xây dựng một hệ thống y tế minh bạch, nơi dữ liệu được kết nối đồng bộ. Thứ trưởng bày tỏ tầm nhìn về một tương lai gần, người dân không còn phải cầm đơn thuốc đi từ phòng khám đến nhà thuốc bệnh viện, dược sĩ không phải nhập liệu thủ công: “Khi triển khai đơn thuốc điện tử và bệnh án điện tử, lãnh đạo Bộ Y tế hay bất kỳ nhà quản lý nào cũng có thể biết chính xác giờ này ở tỉnh nào đang sử dụng loại thuốc nào, số lượng bao nhiêu”.

Tương lai của AI và quản trị dược hiện đại

Tại hội thảo, Tiến sĩ Cao Hưng Thái, Chủ tịch Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam nhấn mạnh đây là hoạt động chuyên môn lớn đầu tiên của Hội kể từ khi thành lập vào tháng 8/2025. Ông cũng kỳ vọng diễn đàn trở thành kết nối giữa tổ chức y tế, chuyên gia và doanh nghiệp để chia sẻ kinh nghiệm thực tế, tránh việc triển khai dàn trải mà không hiệu quả.

Tầm nhìn tương lai của trí tuệ nhân tạo ngành dược không chỉ dừng lại ở việc quản lý kho hay cấp phát thuốc. AI sẽ được ứng dụng để hỗ trợ bác sĩ ra quyết định điều trị, phân tích tương tác thuốc, cảnh báo chống chỉ định và thậm chí là dự báo dịch bệnh sớm dựa trên biến động sử dụng thuốc tại địa phương.

Đặc biệt, cũng tại sự kiện, VAHP đã ký kết hợp tác với Hội Nghiên cứu ứng dụng Công nghệ sinh học Việt Nam (VAMBRA), Hội tin học Y tế Việt Nam, Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, Hội Doanh nghiệp dược Hà Nội. Sự phối hợp đồng bộ giữa các tổ chức hứa hẹn sẽ mở ra các hướng phát triển mới cho chuyển đổi số ngành dược trong thời gian tới.

Những điểm nghẽn và thách thức thực tế

Dù mục tiêu rất rõ ràng, nhưng hội thảo cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức lớn mà ngành dược đang đối mặt. Trong báo cáo về vấn đề pháp lý trong chuyển đổi số y tế, TS Nguyễn Huy Quang, Phó chủ tịch Hội Dược sĩ bệnh viện Việt Nam chỉ ra 4 thách thức lớn: Kết quả chuyển đổi số chưa đồng đều, đặc biệt là ở mảng y tế dự phòng; Hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; Nguồn lực hạn chế, cả về tài chính lẫn nhân lực chuyên môn cao về công nghệ. Bên cạnh đó, an toàn thông tin và an ninh mạng vẫn là mối lo ngại thường trực.

Một vấn đề sâu xa hơn được đề cập là sự thay đổi về tư duy. Chuyển đổi số không chỉ là mua sắm thiết bị mà là thay đổi căn bản về tư duy quản trị và văn hóa vận hành. Nếu dữ liệu đầu vào không sạch và chuẩn hóa, thì "đầu ra" cũng sẽ không mang lại giá trị như kỳ vọng.

PGS.TS Lê Văn Truyền, Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch danh dự Hội Dược sĩ bệnh viện Việt Nam giới thiệu đến hội thảo những ứng dụng sâu rộng của trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong ngành dược lâm sàng trên thế giới. Theo đó, AI là công cụ hỗ trợ đắc lực từ giai đoạn phát minh ra thuốc mới, đưa tới người bệnh và giám sát hiệu quả đến cùng.

Các diễn giả đến từ Trường Đại học Dược Hà Nội, Bệnh viện Vinmec và Đại học Phenikaa cũng trình bày cách trí tuệ nhân tạo tham gia vào quy trình quản lý dược bệnh viện: Quản lý tồn kho; Cá thể hóa điều trị; Giám sát phản ứng có hại của thuốc.

Tựu trung, các chuyên gia có cái nhìn lạc quan rằng AI không thể thay thế vai trò của người dược sĩ trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, dược sĩ cũng phải nắm bắt và làm chủ AI, để không bị bỏ lại phía sau.

 

TRỰC TUYẾN: Hoạt động Dược bệnh viện trong kỷ nguyên số

Nhìn lại chặng đường áp dụng tiêu chuẩn GMP trong ngành Dược

Cơ hội nào cho ngành Dược Việt Nam?

Ngành Dược Việt Nam: Củng cố nội lực, hướng đến tương lai