Bộ Y tế gỡ vướng khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân

Người dân khám sàng lọc miễn phí tại sự kiện phát động "Ngày Sức khoẻ toàn dân" đầu tháng 4/2026 - Ảnh: Thắng Nguyễn

Không xét nghiệm đồng loạt, tận dụng kết quả đã có trên VNeID

Triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân đang đặt ra nhiều thách thức đối với các địa phương, đặc biệt tại tuyến y tế cơ sở. Tình trạng thiếu bác sĩ chuyên khoa, trang thiết bị chưa đồng bộ, người dân vùng sâu, vùng xa khó tiếp cận dịch vụ y tế và nguy cơ lãng phí do trùng lặp xét nghiệm là những vấn đề cần được tháo gỡ.

Trước thực tế này, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 7311/BYT-KCB, hướng dẫn các giải pháp nhằm tổ chức khám sức khỏe định kỳ linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc thực hiện xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh không áp dụng bắt buộc đồng loạt đối với tất cả người dân từ đủ 6 tuổi trở lên. Các chỉ định cận lâm sàng sẽ căn cứ vào đánh giá chuyên môn của bác sĩ trong quá trình khám lâm sàng.

Đặc biệt, người dân có thể được sử dụng lại kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đã thực hiện trước đó nếu còn giá trị tham khảo. Bác sĩ sẽ khai thác thông tin từ Cổng dữ liệu Bảo hiểm y tế (BHYT), ứng dụng VNeID hoặc Sổ sức khỏe điện tử cá nhân để phục vụ quá trình khám.

Việc kế thừa kết quả phù hợp không chỉ giúp người dân hạn chế phải thực hiện lại các xét nghiệm không cần thiết, tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống y tế.

Trạm y tế xã linh hoạt tổ chức khám, tăng cường bác sĩ chuyên khoa

 

Khám sức khỏe định kỳ: Dân văn phòng khi nào cần điện tim, siêu âm tim?

Khám sức khỏe định kỳ: Kinh nghiệm chọn gói khám đúng, đủ và tiết kiệm

Những bệnh thường được phát hiện sớm qua khám sức khỏe định kỳ

Trẻ dưới 6 tuổi được khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc tự kỷ miễn phí

Thiếu nhân lực và trang thiết bị từng là một trong những trở ngại khiến nhiều trạm y tế xã, phường gặp khó khăn khi triển khai khám sức khỏe định kỳ.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, mẫu khám sức khỏe định kỳ không yêu cầu danh mục kỹ thuật cận lâm sàng cố định. Do đó, điều kiện về trang thiết bị y tế không còn là rào cản bắt buộc đối với các trạm y tế cấp xã, phường khi tổ chức hoạt động khám theo hướng dẫn này.

Đối với những chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt... Sở Y tế các tỉnh, thành phố sẽ tăng cường bác sĩ về trạm y tế theo lịch cố định trong tuần, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ khám chuyên khoa ngay tại tuyến cơ sở.

Trong trường hợp trạm y tế chưa đáp ứng đủ điều kiện, địa phương có thể bố trí trạm làm điểm khám lưu động hoặc phối hợp với các cơ sở y tế đủ điều kiện trên địa bàn để hỗ trợ chuyên môn.

Cách tổ chức này tạo điều kiện để các địa phương chủ động lựa chọn phương án phù hợp với nguồn lực hiện có, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng đáp ứng trang thiết bị và nhân lực của từng trạm y tế.

Người cao tuổi, người bệnh nặng được khám sức khỏe ngay tại nhà

Không phải người dân nào cũng có điều kiện di chuyển đến cơ sở y tế để khám sức khỏe định kỳ. Với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng hoặc nằm một chỗ, việc đi lại có thể trở thành trở ngại lớn trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế hướng dẫn tổ chức khám trực tiếp tại nhà hoặc thông qua các đoàn khám lưu động đối với những nhóm đối tượng gặp khó khăn trong di chuyển. Tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa có điều kiện giao thông khó khăn, các đoàn khám lưu động có thể tổ chức điểm khám tại trạm y tế, điểm trạm hoặc trực tiếp ở thôn, bản, giúp người dân thuận tiện tiếp cận dịch vụ. Đây là giải pháp nhằm mở rộng khả năng tiếp cận khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt đối với những nhóm dân cư dễ gặp khó khăn khi sử dụng dịch vụ y tế tại các cơ sở tập trung.

Song song với việc tháo gỡ khó khăn trong tổ chức khám, Bộ Y tế cũng đẩy mạnh kết nối và liên thông dữ liệu sức khỏe, hướng tới mục tiêu mỗi người dân được lập Sổ sức khỏe điện tử ít nhất một lần mỗi năm theo Nghị quyết 72-NQ/TW.

Theo đó, kết quả từ các hoạt động khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe học sinh đầu năm học, khám sức khỏe định kỳ và khám chữa bệnh BHYT được phối hợp ghi nhận, phục vụ công tác quản lý sức khỏe người dân. Bộ Y tế đã triển khai tập huấn trên toàn quốc, hỗ trợ kết nối API để liên thông dữ liệu lên Sổ sức khỏe điện tử thông qua ứng dụng VNeID. Các địa phương cũng được yêu cầu gửi báo cáo tiến độ triển khai định kỳ trước ngày 10 hàng tháng để tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Với những hướng dẫn mới, việc khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân được định hướng triển khai linh hoạt hơn, tận dụng nguồn lực sẵn có, hạn chế xét nghiệm trùng lặp và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân, nhất là những nhóm gặp khó khăn trong đi lại.