Nguy cơ suy tuyến thượng thận do lạm dụng corticoid

Bác sĩ cảnh báo nguy cơ suy tuyến thượng thận do sử dụng corticoid không đúng cách

ThS.BS CKI.BSNT Ngô Văn Tân, công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3, cho biết một trường hợp bệnh nhân nữ 45 tuổi đến khám tại bệnh viện là ví dụ về nguy cơ suy giảm chức năng tuyến thượng thận liên quan đến việc sử dụng corticoid.

Trước đó, người bệnh bị đau xương khớp và đã điều trị bằng thuốc tiêm corticoid tại một cơ sở y tế khác. Sau mỗi lần điều trị, cơn đau thuyên giảm nhưng tiếp tục tái phát. Người bệnh còn xuất hiện nhiều triệu chứng như mệt mỏi, hụt hơi, suy nhược cơ thể, hồi hộp, lo lắng, chán ăn, ngủ kém và tiểu đêm nhiều lần. Tình trạng này ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày nên người bệnh đến Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3 thăm khám.

Qua thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ phát hiện nồng độ cortisol trong máu của người bệnh ở mức thấp.

Cortisol là hormone do tuyến thượng thận sản xuất, có vai trò điều hòa quá trình chuyển hóa, duy trì huyết áp và giúp cơ thể ứng phó với các tình huống gây căng thẳng. Khi sử dụng corticoid từ bên ngoài, hoạt động của trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận có thể bị ức chế. Điều này làm giảm tín hiệu kích thích tuyến thượng thận sản xuất cortisol. Nếu tình trạng kéo dài, khả năng tự sản xuất hormone của tuyến thượng thận có thể suy giảm.

Tuy nhiên, nồng độ cortisol thấp chưa đủ để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ suy giảm chức năng tuyến thượng thận. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa nội tiết đánh giá dựa trên tiền sử sử dụng thuốc, triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết.

Theo ThS.BSCKI.BSNT Ngô Văn Tân, sau khi thăm khám, người bệnh được điều trị kết hợp bằng phương pháp phù hợp và theo dõi sức khỏe. Sau 2 tuần, tình trạng mệt mỏi, hụt hơi và khó chịu toàn thân được cải thiện. Cơn đau vùng cổ gáy giảm, sức khỏe và sinh hoạt dần ổn định. Người bệnh được xuất viện theo chỉ định, tiếp tục theo dõi và tái khám theo lịch hẹn.

Những lưu ý khi sử dụng corticoid

Từ trường hợp trên, ThS.BSCKI.BSNT Ngô Văn Tân khuyến cáo người dân cần thận trọng khi sử dụng corticoid, đặc biệt khi phải điều trị trong thời gian dài.

Người bệnh không tự mua, tự tiêm corticoid hoặc sử dụng thuốc giảm đau kéo dài khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị được hướng dẫn.

Với những người đã sử dụng corticoid kéo dài, việc tự ý ngừng thuốc đột ngột có thể gây nguy hiểm, dẫn đến nguy cơ suy tuyến thượng thận cấp. Vì vậy, quá trình giảm liều hoặc ngừng thuốc cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bên cạnh đó, người bệnh cần chú ý các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, yếu sức, chán ăn, buồn nôn, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc đau nhức tái diễn sau khi sử dụng corticoid. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, không tự ý điều trị tại nhà.

Trong quá trình khám bệnh, người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về các loại thuốc đã sử dụng, bao gồm thuốc tiêm, thuốc uống, thuốc bôi và thuốc hít có chứa corticoid. Đây là thông tin cần thiết để bác sĩ đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến tuyến thượng thận và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Đặc biệt, nếu xuất hiện tình trạng khó thở rõ rệt, ngất, lú lẫn, nôn ói liên tục hoặc suy kiệt nghiêm trọng, người bệnh cần đến cơ sở y tế cấp cứu kịp thời.

Thông tin do Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3 cung cấp.

 

Podcast: Tại sao không nên lạm dụng corticoid nhỏ mắt khi bị đau mắt đỏ?

Suy thận cấp liệu có thể hồi phục?

Vì sao nhiều người chưa 30 tuổi đã suy thận?

“Vòng xoáy bệnh lý” giữa tăng huyết áp và suy thận