Đây là một thực tế đáng buồn được công bố trong Báo cáo Thống kê Y tế thế giới 2025 (World Health Statistics 2025 Report). Nhiều tiến bộ y tế đạt được trong một thập kỷ qua đã bị phá bỏ. Ví như, dữ liệu cho thấy, tuổi thọ trung bình toàn cầu đã giảm 1,8 năm trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2021. Điều này đã phá bỏ các thành tựu của một thập kỷ tiến bộ và nhấn mạnh sự mong manh của những thành tựu về sức khỏe sau đại dịch COVID-19.

Tại Hội nghị thường niên lần thứ 55 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos đầu năm 2025, các chuyên gia đã cùng nhau thảo luận về cách thức phối hợp và việc sử dụng các công nghệ cùng dữ liệu nhằm cải thiện sức khỏe cộng đồng và tuổi thọ trên toàn thế giới.

Theo Báo cáo Lancet Countdown năm 2025, nhiệt độ tăng cao đã đẩy 12 trong số 20 chỉ số quan trọng theo dõi các mối đe dọa sức khỏe liên quan đến biến đổi khí hậu lên mức kỷ lục trong năm qua.

Báo cáo "Chăm sóc sức khỏe trong bối cảnh biến đổi khí hậu: Đầu tư vào các giải pháp bền vững" ước tính rằng, biến đổi khí hậu có thể là nguyên nhân dẫn đến thêm 14,5 triệu ca tử vong và thiệt hại kinh tế lên tới 12.500 tỷ USD vào năm 2050. Tuy nhiên, các tác giả của báo cáo này cũng đã chỉ ra rằng, thông qua các khoản đầu tư chiến lược vào phòng ngừa, chẩn đoán và các phương pháp điều trị mới, thế giới có thể cứu sống 6,5 triệu người và giảm thiểu thiệt hại kinh tế lên tới 5.800 tỷ USD.

Phân tích này đã tạo tiền đề cho các cuộc thảo luận về khí hậu do các chuyên gia dẫn dắt tại Diễn đàn Davos năm nay. Sức khỏe cũng là nội dung trọng tâm tại hội nghị biến đổi khí hậu thường niên của Liên Hợp Quốc (LHQ) - COP30, vào tháng 11/2025. Các cuộc họp đã chứng kiến sự ra mắt của Kế hoạch Hành động vì Sức khỏe Belém (BHAP), kêu gọi hành động phối hợp ngay lập tức để bảo vệ sức khỏe trong một thế giới đang ấm lên nhanh. BHAP đã nhận được 80 sự ủng hộ từ 30 quốc gia và 50 đối tác trong xã hội dân sự và các tổ chức liên chính phủ, đánh dấu "một cột mốc quan trọng trong việc thích ứng với lĩnh vực y tế như một ưu tiên thông qua lộ trình giúp các quốc gia xây dựng hệ thống y tế kiên cường và đẩy nhanh hợp tác toàn cầu".

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đã thực sự bùng nổ trong năm nay, cả trong khu vực công và tư.

Báo cáo "Tương lai của Y tế được hỗ trợ bởi Trí tuệ Nhân tạo: Dẫn đầu xu hướng" của Diễn đàn Kinh tế thế giới và BCG đã nêu bật một số ứng dụng chính của AI trong chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, để phát huy hết tiềm năng chuyển đổi AI trong lĩnh vực này, báo cáo cho biết cần có sáu bước chuyển đổi then chốt, bao gồm chứng minh lợi tức đầu tư rõ ràng vào AI và ưu tiên cơ sở hạ tầng kỹ thuật số công cộng dùng chung.

Xây dựng lòng tin cũng là yếu tố thiết yếu để phát huy tối đa giá trị của AI đối với các hệ thống y tế bền vững và công bằng. Báo cáo "Xây dựng lòng tin cho AI trong lĩnh vực y tế: Một con đường hợp tác tiến về phía trước" đã phác thảo một khuôn khổ để xây dựng lòng tin này - từ việc sử dụng các môi trường thử nghiệm pháp lý đến việc thiết lập các cơ chế đảm bảo chất lượng độc lập.

Mặc dù khoảng cách về sức khỏe giữa nam và nữ vẫn là một thách thức nghiêm trọng, năm 2025 đã chứng kiến sự chuyển biến từ nhận thức sang hành động thông qua các sáng kiến toàn cầu lớn.

Năm 2025 đánh dấu một năm hoạt động của Liên minh Toàn cầu vì Sức khỏe Phụ nữ do Diễn đàn Kinh tế thế giới tổ chức và đồng chủ trì bởi Quỹ Gates và Bộ Y tế Brazil. Năm nay cũng là năm ra mắt Nền tảng Theo dõi Tác động sức khỏe Phụ nữ, là sự hợp tác của Liên minh này với Viện Sức khỏe McKinsey, để cung cấp những hiểu biết sâu sắc và các chỉ số khả thi nhằm xác định và giải quyết sự bất bình đẳng trong sức khỏe phụ nữ.

So với nam giới, phụ nữ dành nhiều hơn 25% thời gian trong cuộc đời với tình trạng sức khỏe kém, bởi vì sức khỏe của họ từ trước đến nay vẫn chưa được nghiên cứu và đầu tư đầy đủ, dẫn đến những lỗ hổng về kiến thức và đổi mới.

Trong năm 2025, Diễn đàn Kinh tế thế giới cũng công bố 2 báo cáo quan trọng liên quan tới phụ nữ: “Kế hoạch chi tiết để thu hẹp khoảng cách về sức khỏe phụ nữ: Làm thế nào để cải thiện cuộc sống và nền kinh tế cho tất cả mọi người” và “Đề xuất thay đổi: Các khuyến nghị chính sách cho nghiên cứu sức khỏe phụ nữ”. Hai báo cáo quan trọng này đã phân tích cách chúng ta có thể thu hẹp khoảng cách về sức khỏe phụ nữ và tác động của điều này đến cuộc sống và nền kinh tế.

Đại dịch COVID-19 đã làm nổi bật vấn đề sức khỏe tinh thần và hạnh phúc tại nơi làm việc, nhưng một chuyên gia cho rằng "xu hướng đang quay trở lại" hiện nay. Giáo sư Kinh tế và Khoa học hành vi tại Đại học Oxford - Jan-Emmanuel De Neve, đã giải thích lý do tại sao sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc lại quan trọng. Theo nghiên cứu của De Neve hợp tác với Indeed, chỉ có 1/4 số người lao động ở Mỹ, Anh, Canada và các quốc gia khác thực sự hạnh phúc trong công việc, vì vậy cần có những thay đổi cấp bách trong lĩnh vực này.

Trung tâm Y tế và Chăm sóc sức khỏe của WEF đang hợp tác với các đối tác để củng cố cả luận điểm đầu tư và cơ sở bằng chứng cho việc ưu tiên sức khỏe toàn diện tại nơi làm việc nhằm cải thiện năng suất và khả năng phục hồi sức khỏe tổng thể của lực lượng lao động toàn cầu. Thông qua cộng đồng Lực lượng lao động khỏe mạnh và Giám đốc Y tế, các tổ chức hàng đầu đang hợp tác với De Neve và các nhà nghiên cứu khác để làm sáng tỏ và hài hòa các phép đo và chỉ số quan trọng nhất tại nơi làm việc.

Các loại "siêu vi khuẩn" - tức là những vi khuẩn đã trở nên kháng thuốc đối với các loại thuốc từng được dùng để điều trị chúng, ước tính gây ra cái chết cho 5 triệu người mỗi năm. Tuy nhiên, tình hình này dự kiến sẽ chỉ xấu đi nếu không được kiểm soát, tình trạng kháng thuốc kháng sinh (AMR) có thể dẫn đến 10 triệu ca tử vong mỗi năm vào năm 2050. Bà Dame Sally Davies, đặc phái viên của Chính phủ Anh về vấn đề kháng kháng sinh, cho rằng nếu không có hành động khẩn cấp, chúng ta có nguy cơ quay trở lại thời kỳ trước khi có penicillin, khi các bệnh nhiễm trùng thông thường cũng đe dọa đến tính mạng, làm thụt lùi hàng thập kỷ tiến bộ y học.

Lạm dụng kháng sinh là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng kháng thuốc. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc kê đơn cho con người – 2/3 lượng kháng sinh trên toàn cầu được sử dụng trong nông nghiệp. Trong những năm gần đây, việc sử dụng kháng sinh trong nông nghiệp ở châu Âu đã giảm mạnh nhưng chúng vẫn được sử dụng rộng rãi ở các nền kinh tế đang phát triển do tác động tích cực đến lợi nhuận và thiếu các giải pháp thay thế khả thi và giá cả phải chăng.

Đầu năm nay, Hội đồng Tương lai toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế thế giới về Giải quyết Kháng kháng sinh đã xây dựng và công bố Bản Hiệp ước Davos về Kháng thuốc kháng sinh (Davos Compact on AMR), trong đó nêu rõ cách thức khu vực công và tư nhân có thể tham gia và nhấn mạnh các lĩnh vực trọng tâm chính để giải quyết vấn đề này.

Hội nghị cấp cao lần thứ tư của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc về các bệnh không lây nhiễm (NCD) đã diễn ra vào tháng 9/2025, trong đó Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã công bố một báo cáo cho thấy rằng chỉ cần đầu tư thêm 3 USD/người/năm vào việc phòng chống các bệnh không lây nhiễm có thể mang lại lợi ích kinh tế lên tới 1.000 tỷ USD vào năm 2030.

Trong báo cáo, WHO đã xác định 29 biện pháp hiệu quả cao và giá cả phải chăng được gọi là "các lựa chọn tốt nhất" mà các quốc gia có thể sử dụng để phòng ngừa và quản lý các bệnh không lây nhiễm chính. Cũng tại Hội nghị cấp cao về các bệnh không lây nhiễm này, các nhà lãnh đạo thế giới đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với văn bản tuyên bố chính trị toàn cầu đầu tiên của Liên Hợp Quốc về ứng phó với các bệnh không lây nhiễm và sức khỏe tâm thần đến năm 2030.

Nhiều công ty dược phẩm đã đẩy nhanh tiến độ phát triển các loại thuốc chống béo phì và đái tháo đường, đạt được những kết quả giảm cân ấn tượng trong các thử nghiệm. Các loại thuốc giảm cân này là chất chủ vận GLP-1 - một loại thuốc giúp hạ đường huyết, làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn và tăng cảm giác no - và chúng đã nhanh chóng chuyển mình từ một loại thuốc điều trị đái tháo đường chuyên biệt thành một công cụ mang tính cách mạng trong cuộc chiến chống béo phì và các rối loạn chuyển hóa khác.

Mặc dù các thuốc GLP-1 là một công cụ quan trọng trong việc hỗ trợ những người bị béo phì, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi về tác dụng phụ, tính bền vững lâu dài và khả năng tiếp cận của chúng. Tổ chức Y tế thế giới gần đây đã ban hành hướng dẫn toàn cầu về việc sử dụng GLP-1 trong điều trị béo phì, khuyến nghị sử dụng thuốc có điều kiện. Tuy nhiên, điều quan trọng là chỉ dùng thuốc thôi là chưa đủ để giải quyết thách thức y tế, kinh tế và xã hội cấp bách hơn nhiều mà chúng ta đang phải đối mặt - đó là sức khỏe chuyển hóa kém trên toàn cầu.

Theo một báo cáo của WHO công bố hồi tháng 10, các bệnh lý thần kinh ảnh hưởng đến hơn 40% dân số toàn cầu, tương đương khoảng 3 tỷ người. Đột quỵ, đau nửa đầu, viêm màng não, bệnh Alzheimer và các chứng mất trí nhớ khác chỉ là một vài ví dụ về các loại rối loạn thần kinh gây ra hơn 11 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm. Mặc dù vậy, chưa đến 1/3 số quốc gia trên thế giới có chính sách quốc gia để giải quyết vấn đề này.

Một trong những bệnh lý thần kinh phổ biến nhất là chứng mất trí nhớ, và trong số 57 triệu người trên toàn thế giới mắc chứng bệnh này, người ta ước tính có khoảng 60-70% mắc bệnh Alzheimer. Với dự báo số người mắc chứng mất trí nhớ sẽ tăng lên 152 triệu vào năm 2050, áp lực tìm ra giải pháp cho căn bệnh suy nhược và tàn phá này đang ngày càng lớn. Một số khám phá đột phá về bệnh Alzheimer đã mang lại hy vọng trong năm nay.

Chi phí sinh hoạt tăng cao và khủng hoảng khí hậu đã khiến việc tiếp cận dinh dưỡng tốt trở nên ngoài tầm với của hàng triệu người trên thế giới. Hiện nay, hơn 2,5 tỷ người trưởng thành đang sống chung với tình trạng thừa cân hoặc béo phì, trong khi 149 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi, cho thấy rõ sự bất bình đẳng sâu sắc và những thất bại mang tính hệ thống trong hệ thống lương thực toàn cầu. Điều này đặt ra mối đe dọa thực sự không chỉ đối với sức khỏe mà còn đối với nền kinh tế.

Dinh dưỡng không chỉ hỗ trợ sức khỏe cá nhân mà còn là nền tảng cho sức khỏe của xã hội và nền kinh tế. Cải thiện cân bằng dinh dưỡng có thể nâng cao năng suất và giảm chi phí chăm sóc sức khỏe, dẫn đến tác động tích cực đến kinh tế.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại một số giải pháp hỗ trợ thông qua các biện pháp can thiệp dinh dưỡng cho người tiêu dùng bằng cách phân tích các tập dữ liệu quy mô lớn để cung cấp hướng dẫn chế độ ăn uống cá nhân hóa cao độ và dự đoán nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Sáng kiến “Những Biên giới mới về Dinh dưỡng” của WEF được Accenture hỗ trợ, quy tụ nhiều bên liên quan khác nhau để thúc đẩy dinh dưỡng toàn cầu, chế độ ăn bền vững, sức khỏe con người và khả năng phục hồi. Sáng kiến này đã xác định năm đòn bẩy để tạo ra một hệ thống thực phẩm lành mạnh và bền vững, từ việc cải tiến công thức các loại thực phẩm chế biến sẵn không lành mạnh đến việc tạo ra các hệ sinh thái trong đó thực phẩm đa dạng, giàu chất dinh dưỡng trở thành lựa chọn ưu tiên.