Tác động của El Niño đến sức khỏe trẻ em

Một em bé được đưa đến nơi an toàn trong đợt mưa lớn tại Bangkok, Thái Lan vừa qua - Ảnh: Reuters

Người đàn ông đang thay đổi ngành “ghép tạng” đã từng phải chờ được ghép tạng

Podcast: Tại sao người trẻ tuổi cũng có thể bị gout?

Suy thận ở người trẻ: Nguyên nhân và cách cải thiện

Tắm lá cho trẻ dưới 3 tháng tuổi: Có nên không?

Thiên tai dồn dập ở Đông Nam Á

Những trận mưa lớn kéo dài, triều cường dâng cao và tình trạng ngập lụt bủa vây nhiều đô thị tại Đông Nam Á thời gian qua là minh chứng rõ ràng cho tác động của El Niño và biến đổi khí hậu.

Tại Thái Lan, đợt mưa lớn vừa qua với lượng mưa lên tới 300mm chỉ trong 48 giờ đã khiến chính quyền Bangkok phải tuyên bố vùng thảm họa toàn thành phố. Theo South China Morning Post, đợt lũ lụt từ trung tuần tháng 9 cũng khiến 60 người tử vong trên toàn Thái Lan và ảnh hưởng tới gần 190.000 người tại 27 tỉnh thành.

Còn ở Việt Nam, TP.HCM và các tỉnh phía Nam liên tục chịu ảnh hưởng phức tạp bởi mưa lớn kết hợp triều cường. Trong tuần này tại nhiều khu vực thuộc phường Tân Khánh, nước dâng cao và chảy xiết cô lập hàng trăm hộ dân, buộc các lực lượng cứu hộ phải xuyên đêm sơ tán hàng chục người dân, trong đó có nhiều trẻ nhỏ, đến nơi an toàn.

Một khu dân cư ở Vinh, Nghệ An ngập nặng sau khi cơn bão Bualoi vào tháng 9 năm 2025 - Ảnh: UNICEF/Đỗ Khương Duy

Một khu dân cư ở Vinh, Nghệ An ngập nặng sau khi cơn bão Bualoi vào tháng 9 năm 2025 - Ảnh: UNICEF/Đỗ Khương Duy

Theo tờ CNA, tình trạng đô thị hóa nhanh, bê tông hóa làm giảm khả năng thẩm thấu nước, cùng hiện tượng sụt lún địa chất tại các thành phố ven biển đang khiến nguy cơ ngập lụt đe dọa trực tiếp đời sống thường ngày của người dân và sự an toàn của trẻ em.

Cảnh báo từ UNICEF: Khủng hoảng kép đe dọa 190 triệu trẻ em

Theo báo cáo và cảnh báo từ Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), khoảng 190 triệu trẻ em tại khu vực châu Á và Thái Bình Dương đang sống ở các vùng được dự báo sẽ trải qua thời tiết mưa nhiều bất thường hoặc khô hạn cực đoan do El Niño 2026-2027. Trên phạm vi toàn cầu, con số này lên tới hơn 347 triệu trẻ em tại gần 100 quốc gia.

Đánh giá về đợt El Niño hiện tại, ông Sanjay Wijesekera, Giám đốc UNICEF khu vực châu Á và Thái Bình Dương, nhấn mạnh: “Nhiều trẻ em và gia đình đã và đang phải vật lộn với những tác động của thiên tai, xung đột, di chuyển nơi ở và khó khăn kinh tế. El Niño có nguy cơ trở thành một cuộc khủng hoảng mới, tăng thêm áp lực mà các em và gia đình đang phải gánh chịu.”

El Niño không chỉ gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan ngắn hạn mà còn tàn phá hệ thống cung cấp dịch vụ thiết yếu cho trẻ em:

Gia tăng nguy cơ suy dinh dưỡng

Tại Việt Nam, rủi ro cao nhất kéo dài từ cuối năm 2026 đến tháng 5/2027 tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Tình trạng hạn hán, thiếu nước sạch và xâm nhập mặn làm mất sinh kế nông nghiệp của gia đình, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt lương thực và gia tăng tỷ lệ suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ nhỏ.

Dịch bệnh từ nguồn nước và ô nhiễm môi trường

Ngập lụt kéo dài tại các đô thị khiến nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm nặng nề. Trẻ em phơi nhiễm với nước thải đọng lại dễ mắc các bệnh đường tiêu hóa, tiêu chảy cấp, bệnh ngoài da và các dịch bệnh truyền nhiễm qua đường nước.

Gián đoạn giáo dục và học tập

Mưa lũ làm ngập trường học, chia cắt giao thông, buộc trẻ em phải nghỉ học. Sự gián đoạn học tập kéo dài ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý và sự phát triển toàn diện của các em.

Nhìn lại lịch sử đợt El Niño mạnh năm 2015-2016, khoảng 2 triệu người Việt Nam bị thiếu nước sạch và 1,1 triệu người rơi vào cảnh thiếu lương thực. Đây là bài học đắt giá cho thấy tác động tàn khốc của El Niño lên an sinh xã hội.

Lá chắn nào cho thế hệ tương lai?

Với sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản, UNICEF Việt Nam đã giải quyết các nhu cầu cấp bách về nước sạch cho trẻ em tại Cao Bằng - Ảnh: UNICEF

Với sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản, UNICEF Việt Nam đã giải quyết các nhu cầu cấp bách về nước sạch cho trẻ em tại Cao Bằng - Ảnh: UNICEF

Để bảo vệ trẻ em trước tác động của El Niño và thiên tai, UNICEF khuyến nghị các quốc gia tăng cường năng lực ứng phó từ sớm thay vì chỉ thụ động khắc phục hậu quả.

Bà Michaela Bauer, Phó Đại diện UNICEF tại Việt Nam, khẳng định: “Các dự báo đã rất rõ ràng, và đây là lúc chúng ta cần chuẩn bị. Đầu tư kịp thời vào cảnh báo sớm, nước sạch, phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị suy dinh dưỡng cấp tính, các dịch vụ thiết yếu và hành động sớm”.

Hiện nay, UNICEF đang phối hợp chặt chẽ với chính phủ Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ và các đối tác để củng cố hệ thống cảnh báo sớm; Dự trữ vật tư y tế, dinh dưỡng và nước sạch thiết yếu tại các vùng xung yếu; Bảo đảm tính sẵn sàng của các dịch vụ bảo vệ trẻ em, y tế và giáo dục trước khi những tác động tiêu cực của El Niño.

Theo bà, những giải pháp thực tế có thể giúp ngăn cú sốc khí hậu trở thành cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn đối với trẻ em.

 
Quỳnh Trang (Tổng hợp)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Sức khỏe môi trường