2 yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ trước tuổi 60

Phụ nữ có tiền sử đau nửa đầu và hút thuốc lá có nguy cơ đột quỵ trước 60 tuổi cao hơn đáng kể

Đột quỵ sau hơn 12 giờ, liệt nửa người, vẫn có cơ hội phục hồi vận động

Bệnh viện đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận cao nhất của Tổ chức Đột quỵ Thế giới

5 yếu tố cần kiểm soát để giảm nguy cơ đột quỵ tái phát

Vận động đôi chút có giúp giảm nguy cơ đột quỵ khi bị rung nhĩ?

Kết hợp đau nửa đầu và hút thuốc làm tăng nguy cơ đột quỵ

Theo nghiên cứu công bố ngày 18/11/2026 trên Tạp chí Thần kinh học (Neurology) của Học viện Thần kinh học Mỹ cho thấy đau nửa đầu và hút thuốc lá đều có liên quan đến nguy cơ đột quỵ sớm ở phụ nữ từng sinh con. Đáng chú ý, những người đồng thời có cả 2 yếu tố này ghi nhận nguy cơ cao nhất.

Nghiên cứu định nghĩa đột quỵ sớm là tình trạng xảy ra ở độ tuổi từ 60 trở xuống. Bên cạnh nguy cơ đột quỵ, các nhà khoa học cũng ghi nhận mối liên hệ giữa hút thuốc và tỷ lệ tử vong cao hơn trong thời gian theo dõi.

Để thực hiện nghiên cứu, nhóm tác giả sử dụng dữ liệu từ các cơ sở đăng ký sức khỏe và khai sinh tại Đan Mạch, theo dõi gần 1,7 triệu phụ nữ trong độ tuổi từ 15 - 60 đã sinh con trong khoảng thời gian 27 năm. Tình trạng đau nửa đầu được xác định thông qua hồ sơ y tế, trong khi thông tin về hút thuốc được thu thập từ dữ liệu tự khai báo.

Những người tham gia được chia thành 4 nhóm: Không đau nửa đầu và không có tiền sử hút thuốc (82,8%); Chỉ mắc đau nửa đầu (3,9%); Chỉ có tiền sử hút thuốc (12,8%); Nhóm đồng thời có cả 2 yếu tố (0,5%).

Các nhà nghiên cứu đánh giá nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ, đột quỵ xuất huyết và tử vong trong vòng 20 năm. Kết quả cho thấy nhóm có cả tiền sử đau nửa đầu và hút thuốc đều có tỷ lệ gặp các biến cố bất lợi cao hơn.

Cụ thể, nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ ở nhóm không có cả 2 yếu tố trên là 0,8%, trong khi con số này ở nhóm đau nửa đầu là 1,3%, nhóm hút thuốc là 1,5% và nhóm có cả 2 yếu tố lên tới 2,8%.

Với đột quỵ xuất huyết, tỷ lệ tương ứng lần lượt là 0,3%, 0,5%, 0,6% và 0,9%. Trong khi đó, nguy cơ tử vong ở nhóm không có cả 2 yếu tố là 1%, tăng lên 1,2% ở nhóm đau nửa đầu, 2,3% ở nhóm hút thuốc và 3,4% ở nhóm đồng thời có cả 2 yếu tố.

Nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ cao gấp 3,6 lần

Sau khi điều chỉnh các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả như tuổi tác, số lần sinh con, tăng huyết áp và đái tháo đường, nhóm nghiên cứu tiếp tục so sánh nguy cơ giữa các nhóm với nhóm không đau nửa đầu và không hút thuốc.

Kết quả cho thấy người bị đau nửa đầu có nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ sớm cao hơn 85%. Với người hút thuốc, nguy cơ này cao hơn gấp đôi. Đáng chú ý, khi đồng thời có cả 2 yếu tố, nguy cơ tăng lên 3,6 lần.

Đột quỵ ở phụ nữ thường có triệu chứng dễ gây nhầm lẫn, dẫn tới bị bỏ sót, tỷ lệ tử vong cao và quá trình hồi phục thường chậm hơn nam giới

Đột quỵ ở phụ nữ thường có triệu chứng dễ gây nhầm lẫn, dẫn tới bị bỏ sót, tỷ lệ tử vong cao và quá trình hồi phục thường chậm hơn nam giới

Đối với đột quỵ xuất huyết, người mắc đau nửa đầu có nguy cơ cao hơn 46%, người hút thuốc có nguy cơ cao gấp đôi, trong khi nhóm kết hợp cả 2 yếu tố có nguy cơ cao gấp 2,6 lần.

Sự khác biệt cũng được ghi nhận ở tỷ lệ tử vong. Người chỉ mắc đau nửa đầu có nguy cơ cao hơn 8%, trong khi người hút thuốc có nguy cơ cao gần 2,5 lần. Nhóm đồng thời mắc đau nửa đầu và hút thuốc có nguy cơ tử vong cao hơn 3 lần so với nhóm đối chứng.

Theo Andreas Lund Pedersen, tác giả nghiên cứu từ Đại học Aarhus (Đan Mạch), kết quả cho thấy sự kết hợp giữa đau nửa đầu và hút thuốc có liên quan đến nguy cơ đột quỵ trước 60 tuổi, cũng như nguy cơ tử vong cao hơn.

Đáng chú ý, khi đánh giá tác động kết hợp của 2 yếu tố, các nhà nghiên cứu nhận thấy nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ và tử vong cao hơn mức dự kiến nếu chỉ cộng gộp ảnh hưởng riêng lẻ. Tuy nhiên, mối liên hệ này chưa thể hiện rõ đối với đột quỵ xuất huyết.

Cần chú ý kiểm soát các yếu tố nguy cơ

Đau nửa đầu là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Ngoài những cơn đau đầu dữ dội, tái diễn, tình trạng này còn được xem là một yếu tố có liên quan đến nguy cơ đột quỵ. Khi kết hợp với hút thuốc lá, nguy cơ có thể tăng đáng kể.

Theo nhóm nghiên cứu, những phát hiện trên củng cố tầm quan trọng của việc xem xét tiền sử đau nửa đầu khi đánh giá nguy cơ tim mạch. Đồng thời, việc không hút thuốc hoặc chủ động cai thuốc vẫn là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe mạch máu.

Tuy nhiên, cần lưu ý đây là nghiên cứu quan sát, chỉ cho thấy mối liên hệ giữa đau nửa đầu, hút thuốc và các biến cố sức khỏe, chưa chứng minh 2 yếu tố này trực tiếp gây ra đột quỵ hoặc tử vong. Nghiên cứu cũng có một số hạn chế do tình trạng đau nửa đầu và hút thuốc có thể chưa được ghi nhận đầy đủ. Thông tin hút thuốc trong thời kỳ mang thai cũng chưa chắc phản ánh chính xác thói quen lâu dài của người tham gia.

Do đối tượng nghiên cứu chỉ gồm phụ nữ từng sinh con, các nhà khoa học cho rằng cần có thêm nghiên cứu ở nam giới và phụ nữ chưa sinh con để đánh giá liệu mối liên hệ này có tương tự ở những nhóm dân số khác hay không.

 
Hà Chi (Theo News Medical & Life Science)
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Tim mạch