Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết 2026 nên chuẩn bị ra sao?

Mâm cúng mùng 1 Tết gia chủ có thể cúng mặn hoặc chay đều được

Theo quan niệm dân gian, mùng 1 Tết gia chủ cúng mặn hoặc chay đều được, nhưng cần chuẩn bị kỹ càng, bài trí trang nghiêm, chỉn chu. Tùy theo vùng miền, điều kiện kinh tế của mỗi gia đình mà mâm cúng mùng 1 Tết sẽ khác nhau. Quan trọng hơn cả vẫn là tấm lòng hướng về tổ tiên và không khí quây quần bên nhau ngày Tết.

Mâm cỗ cúng mặn truyền thống vẫn là lựa chọn phổ biến tại nhiều gia đình. Trong đó, bánh chưng hoặc bánh tét là món không thể thiếu, mang ý nghĩa tượng trưng cho đất trời và sự đủ đầy. Gà luộc nguyên con thường được bày trang trọng trên mâm cỗ, thể hiện sự sung túc. Các món đi kèm như xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh, giò lụa hoặc chả quế, nem rán hoặc chả giò góp phần làm phong phú mâm cỗ Tết.

Tùy theo vùng miền, mâm cỗ có thể có một vài món đặc trưng. Những món ăn thường có mặt trong mâm cúng mùng 1 Tết ở 3 miền có thể bao gồm những món như sau:

- Mâm cỗ cúng ở Bắc Bộ: Theo phong tục của người Bắc, mâm cơm cúng tất niên phải đủ 4 bát, 4 đĩa đối với cỗ nhỏ; 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa với cỗ lớn. Trong đó, các món ăn truyền thống thường có xôi gấc, bánh chưng, gà luộc, canh măng hoặc canh bóng, miến, xôi, nem rán, thịt đông, dưa hành, giò và bánh mứt, kẹo… Tất cả các món ăn này đều mang ý nghĩa chúc phúc cho gia đình, thể hiện sự dồi dào và đủ đầy trong năm mới. Trên bàn thờ, ngọn đèn thờ luôn sáng liên tục, cùng với hương hoa thơm ngát sẽ tạo nên bầu không khí Tết đầm ấm, sum vầy.

- Mâm cỗ cúng ở Trung Bộ: Mâm cúng mùng 1 Tết ở Trung Bộ thường phong phú và đa dạng hơn, với các món ăn đậm chất dân dã và truyền thống. Một số món ăn phổ biến trong mâm cúng Trung Bộ bao gồm nem lụi, bò nướng sả ớt, heo quay, gà quay, thịt nạc rim, thịt heo ngâm nước mắm, các món cuốn với bánh tráng và rau sống đi kèm, các món trộn (như gỏi gà rau răm, mít trộn). Bên cạnh đó, còn có các món bánh truyền thống như bánh tét, bánh ngũ sắc, bánh phục linh, bánh sen tán và các loại bánh đậu xanh được tạo hình theo các loại trái cây.

- Mâm cỗ cúng ở Nam Bộ: Với đặc điểm thời tiết nắng nóng, người miền Nam thường chuẩn bị những món nguội cho mâm cơm tất niên. Mâm cơm cúng của các gia đình miền Nam thường có bánh tét, củ cải ngâm nước mắm, canh măng, canh khổ qua nhồi thịt, thịt kho tàu, gỏi tôm thịt, thịt lợn, dưa giá, chả giò (nem), củ kiệu.

Bên cạnh mâm cỗ mặn, mâm cỗ cúng chay ngày Tết cũng được nhiều gia đình lựa chọn, đặc biệt trong các gia đình theo tín ngưỡng Phật giáo hoặc hướng đến lối sống thanh đạm. Mâm cỗ chay thường gồm bánh chưng hoặc bánh tét chay, xôi, canh rau củ hoặc canh nấm, đậu hũ kho, nem chay và các món rau xào. Dù giản lược về nguyên liệu, mâm cỗ chay vẫn giữ được tính trang nghiêm và ý nghĩa tâm linh.

*Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!

 

Infographic: Người dân cần chuẩn bị gì để di chuyển an toàn dịp Tết?

Podcast: Cảnh báo nguy cơ gia tăng viêm tụy cấp dịp Tết

Podcast: Có nên nhịn ăn gián đoạn giảm cân đón Tết?

Nguyên nhân và cách xử lý tình trạng viêm lợi dịp Tết?