Truyền hình thực tế tác động thế nào đến hành vi con người?

Truyền hình thực tế mang lại sự đa dạng hóa cho các chương trình giải trí.

Tác động của truyền hình thực tế đến hành vi con người

Truyền hình thực tế là một thể loại của chương trình truyền hình với những tình huống không có trong kịch bản và các sự cố thực tế. Không chỉ là một "món ăn” tinh thần, thể loại này còn có sức mạnh định hình thế giới quan của khán giả. Theo các chuyên gia, bộ não con người không ngừng tổng hợp thông tin từ truyền thông để kiến tạo nên bức tranh cuộc sống và điều chỉnh hành vi.

Chương trình truyền hình thực tế giữ chân người xem bằng những mâu thuẫn, sự liên minh, phản bội và những cú ngoặt đầy toan tính. Các chuyên gia ví von đây như một “phòng thí nghiệm tâm lý xã hội”, nơi bộc lộ rõ nét những mặt tốt - xấu trong bản tính con người mà không cần đến bất kỳ bài giảng lý thuyết nào.

Sự tác động của truyền hình thực tế đến hành vi thường thông qua hai cơ chế chính:

- Sự đồng điệu và soi chiếu: Khán giả thường tự đặt mình vào hoàn cảnh nhân vật để tự vấn: "Nếu là mình, mình sẽ làm gì?". Việc cổ vũ hay phản đối một nhân vật thường phản chiếu trực tiếp hệ giá trị của chính người xem.

- Sự phóng đại thực tế: Những câu chuyện về cạnh tranh, lợi ích cá nhân và tập thể vốn quen thuộc trong đời thường, nhưng trên sóng truyền hình, chúng được phóng đại bởi kịch bản, máy quay và hiệu ứng biên tập. Điều này tạo ra một sức hút kịch tính, dễ dàng dẫn dắt cảm xúc và suy nghĩ của công chúng.

Dù vậy, truyền hình thực tế không phải là yếu tố duy nhất quyết định hành vi. Những trải nghiệm cá nhân, giáo dục gia đình và môi trường văn hóa vẫn đóng vai trò sâu sắc và trực tiếp hơn.

Làm thế nào để xem truyền hình thực tế một cách tỉnh táo?

Để không bị cuốn trôi theo những "kịch tính đời thường" đã được sắp đặt, người xem cần rèn luyện một thái độ tiếp nhận chủ động và tỉnh táo. Dưới đây là những cách giúp bạn làm chủ quá trình giải trí của mình:

1. Nhận diện sự thật đằng sau ống kính

Cần hiểu rằng truyền hình thực tế, dù mang cái tên đầy hứa hẹn, thường không phản ánh trọn vẹn sự thật. Việc nhận diện được các yếu tố kịch bản và sự can thiệp của biên tập sẽ giúp khán giả giữ được khoảng cách cần thiết để không bị thao túng cảm xúc.

2. Chuyển từ tiếp nhận thụ động sang tự vấn

Thay vì chỉ ngồi xem, các chuyên gia gợi ý khán giả nên biến quá trình giải trí thành cơ hội để tự hiểu bản thân. Hãy tự đặt ra các câu hỏi như: "Mình thích điều gì ở chương trình này?"; "Cảm xúc nào đang được khơi gợi trong mình?"; "Tại sao mình lại đồng cảm hoặc phản đối nhân vật kia?".

3. Biến giải trí thành chất liệu tư duy

Thay vì để thời gian trôi qua vô ích, hãy sử dụng các tình huống trong chương trình làm điểm khởi đầu cho những suy ngẫm nghiêm túc về cách hành xử trong đời thực. Những câu chuyện trên màn ảnh có thể trở thành chủ đề cho các cuộc thảo luận sâu sắc, giúp chúng ta nhìn nhận rõ hơn về hệ giá trị cá nhân.

Mức độ ảnh hưởng của truyền hình thực tế phụ thuộc lớn vào độ vững vàng trong hệ giá trị cá nhân và sự nhất quán trong hành xử của mỗi người. Bằng cách giữ một cái đầu lạnh và một trái tim biết phân tích, chúng ta có thể tận hưởng niềm vui từ truyền hình thực tế mà vẫn bảo vệ được bản sắc và hành vi đúng đắn của chính mình.

 

Infographic: Tự lập độc hại - Khi sự mạnh mẽ trở thành gánh nặng tâm lý

Thói quen nhỏ, hệ lụy lớn đến hành vi của trẻ

Khi công nghệ định hình cảm xúc và hành vi con người

Hơn 60% hành vi hằng ngày của con người diễn ra trong vô thức