Hiện tượng mang thai giả ở cún cưng

Mang thai giả ở cún cưng đi kèm với những biểu hiện rất giống với mang thai thật, dễ gây nhầm lẫn.

Mang thai giả ở cún, còn được gọi là mang thai ảo, xảy ra khi cún cái chưa triệt sản, biểu hiện các dấu hiệu của thai kỳ dù không hề có phôi thai phát triển trong tử cung. Hội chứng này có thể xuất hiện kể cả khi cún cưng không giao phối, và thường liên quan đến sự biến động hormone trong chu kỳ sinh sản.

Về mặt sinh lý, hệ sinh sản của cún được điều khiển bởi các hormone do buồng trứng và tuyến yên tiết ra, chủ yếu là estrogen, progesterone và prolactin. Ngay từ khoảng 6 tháng tuổi, cún đã bắt đầu bước vào chu kỳ động dục với 4 giai đoạn: tiền động dục, động dục, hậu động dục (diestrus) và giai đoạn không động dục.

Sau giai đoạn động dục, dù có mang thai hay không, cún đều bước vào giai đoạn diestrus kéo dài khoảng 60 ngày. Trong giai đoạn này, nồng độ progesterone tăng cao rồi giảm dần, tương tự như những gì xảy ra trong một thai kỳ thực sự. Khi progesterone giảm, hormone prolactin kích thích tuyến vú tăng lên. Chính sự thay đổi này khiến cơ thể “nhầm tưởng” rằng quá trình mang thai đang diễn ra.

Trong phần lớn trường hợp, những thay đổi nội tiết này chỉ diễn ra âm thầm. Tuy nhiên, ở một vài chú chó, prolactin tăng cao bất thường vào cuối giai đoạn diestrus, dẫn đến mang thai giả “rõ ràng”, với các biểu hiện thể chất và hành vi rất giống mang thai thật.

Các dấu hiệu mang thai giả thường xuất hiện vào cuối chu kỳ và có thể nhẹ hoặc rõ rệt. Về thể chất, chúng có thể tăng cân, ngực to, núm vú sưng và tiết sữa, đôi khi kèm theo co thắt bụng. Một số trường hợp còn xuất hiện nôn, tiêu chảy, khát nước và đi tiểu nhiều. Về hành vi, cún sẽ trở nên bồn chồn, mệt mỏi, giảm ăn, dễ cáu gắt, làm tổ, liếm bụng hoặc “chăm sóc” đồ vật như thú nhồi bông hay giày dép. Việc tiết sữa kéo dài nếu không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ viêm tuyến vú.

Việc phân biệt mang thai giả với mang thai thật không thể chỉ dựa vào quan sát bên ngoài. Ngay cả khi “sen” tin rằng cún không giao phối, khả năng “gặp gỡ” ngoài ý muốn trong thời kỳ động dục vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, đưa cún cưng đến bác sĩ thú y là bước cần thiết không chỉ để xác định tình trạng mang thai mà còn để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng như viêm tử cung mủ.

Bác sĩ thú y có thể sử dụng nhiều phương pháp chẩn đoán khác nhau. Xét nghiệm hormone relaxin giúp phát hiện thai kỳ thật từ giai đoạn sớm. Siêu âm có thể được thực hiện từ khoảng ngày 20–22 sau động dục để tìm thai nhi, trong khi sờ nắn ổ bụng hoặc chụp X-quang có thể xác định thai ở các giai đoạn muộn hơn.

Trên thực tế, nguyên nhân chính xác của mang thai giả vẫn chưa được hiểu hoàn toàn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chu kỳ sinh sản của chó cái vốn được “lập trình” để sẵn sàng cho việc mang thai sau mỗi kỳ động dục. Khi sự cân bằng hormone bị xáo trộn, cơ thể có thể phản ứng như thể đang mang thai dù thực tế không có sự thụ tinh. Việc giảm progesterone đột ngột, bao gồm sau triệt sản ở cún đã dậy thì hoặc sau khi ngừng điều trị hormone, đều có thể kích hoạt tình trạng này.

Nhìn chung, mang thai giả không cần điều trị đặc hiệu và sẽ tự thuyên giảm trong vòng 2 đến 3 tuần. Nhưng những trường hợp có triệu chứng nặng có thể cần dùng thuốc để ức chế tiết sữa hoặc giảm lo âu theo chỉ định của bác sĩ thú y. Tại nhà, “sen” cần hạn chế việc cún liếm núm vú vì hành động này kích thích tiết sữa nhiều hơn. Không nên vắt sữa hay chườm nóng, lạnh nếu không có chỉ dẫn chuyên môn.

Về lâu dài, triệt sản là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn mang thai giả tái diễn nếu không có kế hoạch nhân giống. Tuy nhiên, việc triệt sản nên được thực hiện sau khi các triệu chứng đã hoàn toàn biến mất, nhằm tránh kéo dài rối loạn nội tiết.

Như vậy, nhận biết đúng mang thai giả giúp người nuôi tránh hoang mang không cần thiết, đồng thời có thể đảm bảo cún được chăm sóc và can thiệp y tế đúng thời điểm khi cần thiết.

 

Dấu hiệu cảnh báo bệnh cúm ở cún cưng

Cún cưng có thể hiến máu không?

Cún cưng có thể mắc dị ứng thực phẩm không?

Nên cho cún cưng ăn trước hay đi dạo trước?