Nắng nóng làm tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe tâm thần ở trẻ

Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ của trẻ, đặc biệt là sức khoẻ tâm thần

Một đánh giá mới được công bố trên Tạp chí Dịch tễ học Quốc tế (International Journal of Epidemiology) cho thấy, cứ mỗi 1 độ C nhiệt độ trung bình trong ngày tăng lên, tỷ lệ trẻ em gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần có thể tăng gần 1%. Nguy cơ này đặc biệt đáng lưu ý trong các đợt nắng nóng cực đoan.

Trẻ em dễ bị ảnh hưởng khi nhiệt độ tăng cao

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Flinders (Australia) đã tổng hợp dữ liệu từ 23 nghiên cứu về mối liên hệ giữa nhiệt độ và sức khỏe tâm thần. Kết quả cho thấy trẻ em từ 5-18 tuổi là nhóm đặc biệt dễ bị tác động bởi nắng nóng.

Trong các đợt nắng nóng, nguy cơ gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần ở nhóm này tăng khoảng 25%. Những biểu hiện được ghi nhận gồm lo âu, trầm cảm, ý nghĩ hoặc hành vi tự tử. Một số trẻ cũng có nguy cơ phải đến phòng cấp cứu do các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần.

Theo các nhà nghiên cứu, trẻ em và thanh thiếu niên có thể nhạy cảm hơn với nhiệt độ cao do cơ thể vẫn đang phát triển, đồng thời khả năng chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ bản thân trước nắng nóng còn hạn chế.

Nắng nóng tác động đến giấc ngủ và cảm xúc

Tác động của nhiệt độ cao đối với sức khỏe tâm thần của trẻ không chỉ đến từ cảm giác khó chịu khi trời nóng. Nắng nóng kéo dài có thể làm gián đoạn nhiều hoạt động thường ngày, từ vui chơi ngoài trời, học tập đến nghỉ ngơi.

Đặc biệt, những đêm nhiệt độ cao có thể khiến trẻ khó ngủ hoặc ngủ không đủ giấc. Thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh cảm xúc, sự tập trung và sức khỏe tâm thần.

Nắng nóng cực đoan cũng có thể tạo thêm áp lực cho gia đình. Cha mẹ có thể căng thẳng hơn trong quá trình chăm sóc trẻ, trong khi những thay đổi về sinh hoạt, học tập và điều kiện sống có thể làm gia tăng mâu thuẫn trong gia đình. Những yếu tố này có thể tác động gián tiếp đến trạng thái tinh thần của trẻ.

Nắng nóng gây ảnh hưởng đến sức khoẻ tinh thần của trẻ cả trực tiếp lẫn gián tiếp 

Thanh thiếu niên được xem là nhóm cần đặc biệt lưu ý. Đây vốn là giai đoạn có nhiều thay đổi về tâm lý và là thời kỳ quan trọng đối với sự phát triển sức khỏe tâm thần. Khi phải đối mặt với nhiệt độ cao kéo dài, nguy cơ gặp các vấn đề về tâm lý có thể gia tăng.

Nắng nóng cũng được ghi nhận có liên quan đến khả năng học tập và kết quả học tập kém hơn ở trẻ em. Khi mất ngủ, mệt mỏi hoặc khó tập trung, trẻ có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tiếp thu kiến thức và duy trì các hoạt động học tập.

Cần bảo vệ sức khỏe tinh thần trong các đợt nắng nóng

Các chuyên gia cho rằng ứng phó với nắng nóng ở trẻ em không nên chỉ tập trung vào những vấn đề thể chất như mất nước, say nóng hay kiệt sức do nhiệt. Sức khỏe tâm thần cũng cần được quan tâm, đặc biệt khi các đợt nắng nóng ngày càng thường xuyên và kéo dài hơn.

Một trong những hướng được đề xuất là cải thiện môi trường sinh hoạt và học tập của trẻ. Trường học có thể tăng cường thông gió, duy trì không gian lớp học ở mức nhiệt dễ chịu và bố trí các khu vực ngoài trời có bóng mát để trẻ nghỉ ngơi.

Tại nhà, cần chú ý đảm bảo trẻ được nghỉ ngơi đầy đủ, uống đủ nước và hạn chế các hoạt động ngoài trời trong thời điểm nhiệt độ cao nhất. Cha mẹ cũng nên quan sát những thay đổi bất thường về tâm trạng, giấc ngủ, hành vi hoặc khả năng học tập của trẻ trong và sau các đợt nắng nóng.

Nhìn chung, trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng cực đoan có xu hướng gia tăng, việc xây dựng môi trường sống an toàn, mát mẻ và phù hợp với trẻ em sẽ đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của thế hệ trẻ.

 

Podcast: Nhồi máu não ở trẻ em

Trẻ em có cần khám sức khỏe định kỳ?

Có nên cho trẻ em đi xem concert?

Ô nhiễm không khí và nguy cơ tăng huyết áp ở trẻ em