Phẫu thuật lấy lại nụ cười tự nhiên cho nam thanh niên sau 7 năm liệt mặt

TS.BS Bùi Mai Anh, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học, bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, thăm khám cho bệnh nhân - Ảnh: BVCC.

Theo thông tin từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, người bệnh N.P.N. được phát hiện có khối u lớn ở vùng góc cầu tiểu não và được chỉ định phẫu thuật. Ca mổ lấy bỏ hoàn toàn khối u. Tuy nhiên, do khối u nằm sát dây thần kinh số VII (dây thần kinh chi phối vận động cơ mặt) khiến quá trình bóc tách gặp nhiều khó khăn. Liệt mặt là biến chứng đã được tiên lượng ở những trường hợp có khối u kích thước lớn tại khu vực này.

Sau phẫu thuật, người bệnh bị liệt hoàn toàn nửa mặt trái. Khuôn mặt mất cân đối, miệng lệch khi cười, mắt không thể nhắm kín. Tình trạng kéo dài nhiều năm ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao tiếp và khiến người bệnh mặc cảm, tự ti.

Theo TS.BS Bùi Mai Anh, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học, bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, qua thăm khám, các bác sĩ xác định đây là trường hợp liệt mặt mạn tính kéo dài, các cơ mặt đã teo nhiều nên việc phục hồi chức năng gặp nhiều khó khăn.

Liệt mặt kéo dài không chỉ khiến người bệnh khó biểu lộ cảm xúc mà còn gây nguy cơ tổn thương mắt do không thể nhắm kín mi. Với người trẻ đang học tập, làm việc và xây dựng các mối quan hệ xã hội, những ảnh hưởng này còn tác động đáng kể đến tâm lý và chất lượng cuộc sống. Sau khi được tư vấn, gia đình quyết định cho người bệnh phẫu thuật phục hồi liệt mặt bằng kỹ thuật vi phẫu.

Thay vì các phương pháp treo tĩnh truyền thống chỉ giúp khuôn mặt cân đối khi nghỉ ngơi, các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã lựa chọn kỹ thuật chuyển vạt cơ chức năng có thần kinh đi kèm nhằm tái tạo vận động tự nhiên cho khuôn mặt. Mục tiêu điều trị là phục hồi hai chức năng quan trọng là vận động vùng miệng để tạo nụ cười cân xứng và khả năng nhắm kín mắt.

Ở lần phẫu thuật đầu tiên, các bác sĩ chuyển cơ chức năng để phục hồi vận động vùng miệng, đồng thời đặt thần kinh xuyên mặt nhằm chuẩn bị cho quá trình phục hồi vận động mắt. Sau khoảng ba tháng, cơ mặt bên liệt bắt đầu có dấu hiệu vận động. Đến tháng thứ 9, người bệnh có thể cười cân xứng và chủ động.

Sau điều trị, người bệnh có thể cười cân đối và biểu lộ cảm xúc gần như bình thường. Nụ cười được tạo ra chủ động, không phụ thuộc vào các động tác hỗ trợ khác của cơ thể. Để phục hồi chức năng nhắm mắt, các bác sĩ tiếp tục thực hiện phẫu thuật thứ hai, chuyển cơ nhằm hỗ trợ hoạt động của cơ vòng mi.

Sau 5-6 tháng tập phục hồi chức năng, tình trạng hở mi của người bệnh giảm đáng kể. Trước đó, mắt hở khoảng 5-6 mm khi nhắm, hiện chỉ còn hở khoảng 1-2 mm khi nhắm nhẹ và có thể nhắm kín hoàn toàn khi chủ động dùng lực.

Với người bệnh trẻ, việc phục hồi vận động cơ mặt không chỉ mang ý nghĩa về chức năng và thẩm mỹ mà còn giúp cải thiện khả năng giao tiếp, biểu lộ cảm xúc và sự tự tin trong cuộc sống. TS.BS Bùi Mai Anh cho rằng kết quả điều trị là dấu mốc đối với chuyên ngành phẫu thuật tạo hình và vi phẫu, khi các kỹ thuật phục hồi vận động khuôn mặt ngày càng được ứng dụng trong điều trị liệt mặt mạn tính.

Kỹ thuật phục hồi nụ cười cho người bệnh liệt mặt mạn tính đã được báo cáo tại nhiều hội nghị khoa học quốc tế. Trường hợp này cũng là một trong những ca đầu tiên tại Việt Nam được áp dụng kỹ thuật chuyển cơ vùng cổ để phục hồi vận động mi mắt.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình, cho biết thành công của ca bệnh cho thấy khả năng ứng dụng các kỹ thuật vi phẫu tiên tiến trong phục hồi chức năng khuôn mặt, đồng thời mở thêm cơ hội điều trị cho những người bị liệt mặt mạn tính trong nước.

Từ trường hợp này, các bác sĩ kỳ vọng các kỹ thuật vi phẫu sẽ tiếp tục được phát triển, giúp người bệnh liệt mặt cải thiện chức năng, chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập xã hội.

 

Tư thế ngủ phổ biến có thể gây liệt dây thần kinh tay

Infographic: Vì sao bạn bị liệt mặt, méo miệng?

Báo động đỏ toàn viện trong đêm trực đầu tiên tại BV Việt Đức cơ sở Ninh Bình

21 ca ghép tạng trong một tuần tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức