5 yếu tố quan trọng trong mối quan hệ giữa cha và con gái

Song song vai trò của mẹ, vai trò của bố đặc biệt quan trọng trong việc nuôi dạy một bé gái.

Trong hai bài viết trước, chúng ta đã thấy rằng sự cân bằng trong mối quan hệ giữa mẹ và con trai là yếu tố quan trọng cho sự phát triển nhân cách bình thường của bé. Còn với con gái, sự ấm áp, niềm tin và phương pháp nuôi dạy của mẹ chính là kim chỉ nam cho lòng tự trọng, cách nhìn nhận bản thân và sức khỏe tinh thần của các em.

Vậy vai trò của người cha với con gái có ý nghĩa như thế nào? Hãy cùng TS. Daniel Flint, chuyên gia tâm lý học trẻ em tại Bệnh viện Nhi Texas (Mỹ), tìm hiểu qua năm yếu tố dưới đây:

Để con được sống đúng độ tuổi

Một phân tích trên hơn 500 phụ nữ, dựa trên ký ức tuổi thơ về người cha, đã chỉ ra hiện tượng "cha mẹ hóa" (parentification). Đây là tình trạng trẻ em bị đảo ngược vai trò: thay vì được chăm sóc, chúng buộc phải trở thành chỗ dựa cảm xúc cho cha mẹ. Trong những gia đình này, các bé gái thường cảm thấy mình phải có trách nhiệm phải xoa dịu những bất an tâm lý và tìm kiếm sự công nhận của cha mẹ.

Hệ quả là khi lớn lên, những người phụ nữ từng gánh vác vai trò "người lớn" quá sớm này thường khó tìm thấy sự hài lòng và cảm giác an toàn trong các mối quan hệ tình cảm, thấp hơn hẳn so với những người có tuổi thơ đúng nghĩa.

Sự ấm áp và hiện diện của cha

Sự ấm áp của người cha là yếu tố bảo vệ mạnh mẽ trước căn bệnh trầm cảm. Một nghiên cứu so sánh giữa nhóm nữ sinh vị thành niên mắc trầm cảm và nhóm khỏe mạnh cho thấy sự khác biệt nằm ở chất lượng giao tiếp với cha. Các bé gái bị trầm cảm thường cảm thấy bị cha từ chối, bỏ bê, hoặc mối quan hệ giữa hai người luôn tồn tại khoảng cách lạnh nhạt.

Đáng chú ý, điều này không phụ thuộc vào việc cha mẹ còn chung sống hay đã ly hôn. Dù nhiều ông bố thừa nhận mình giao tiếp kém với con, nhưng họ thường không nhận ra con gái mình đang cảm thấy thiếu thốn tình thương đến mức nào - một hệ quả trực tiếp của sự đứt gãy trong giao tiếp.

Cùng con vận động, xây dựng kỹ năng sống

Một chương trình can thiệp do các nhà khoa học tại Australia phát triển, đã huấn luyện các ông bố nâng cao kỹ năng làm cha, tăng sự đầu tư vào đời sống cảm xúc - xã hội của con gái, đồng thời khuyến khích cha và con cùng tham gia các hoạt động vận động mang tính hợp tác.

Sau 9 tháng, so với nhóm đối chứng, các bé gái tham gia chương trình cho thấy sự cải thiện rõ rệt về năng lực cảm xúc - xã hội, kỹ năng ra quyết định, nhận thức xã hội, xây dựng mối quan hệ, tinh thần trách nhiệm cá nhân và khả năng tự quản lý. Nghiên cứu này nhấn mạnh lợi ích lâu dài của việc làm cha tích cực và có chất lượng.

Gần gũi nhưng tôn trọng

Cách người cha ứng xử cũng ảnh hưởng lớn đến cái nhìn của con gái về cơ thể mình. Trong một nghiên cứu quy mô lớn, những phụ nữ gặp vấn đề sức khỏe tâm thần thường mô tả cha mình là người ít quan tâm, kiểm soát thái quá, thiếu tử tế hoặc hay trừng phạt.

Đặc biệt, với nhóm phụ nữ mắc rối loạn ăn uống, hình ảnh người cha thường gắn liền với sự xa cách, né tránh và đặt cái tôi cá nhân lên trên nhu cầu của con. Dữ liệu cho thấy, mô hình làm cha kiểm soát cao, nhưng ít yêu thương có liên quan mật thiết đến thói quen ăn uống kiêng khem tiêu cực, nỗi lo âu về ngoại hình và mức độ trầm cảm. Ngược lại, những phụ nữ tự tin về bản thân thường lớn lên trong môi trường được cha thấu hiểu và trao quyền tự chủ.

Sự gắn kết và giao tiếp

Sự gắn kết và giao tiếp chân thành luôn mang lại kết quả tốt đẹp đối với mối quan hệ cha - con gái. Tuy nhiên, một nghiên cứu đã đo lường các yếu tố này theo cách rất cụ thể: con gái được hỏi về những hoạt động chung với cha trong tháng gần nhất và các chủ đề trò chuyện từng diễn ra.

Điều đáng chú ý là tác động tích cực của sự gắn kết và giao tiếp vẫn được ghi nhận ngay cả ở những gia đình có cha dượng. Các nhà nghiên cứu cho rằng, những người cha dượng chủ động quan tâm và tham gia vào đời sống của con riêng thường cũng sở hữu những phẩm chất cần thiết để xây dựng mối quan hệ bền vững với con gái trong tương lai.

 

5 yếu tố quan trọng trong mối quan hệ mẹ và con gái

5 yếu tố quan trọng trong mối quan hệ mẹ và con trai

5 điều phụ huynh không nên ép buộc con cái

Khoa học nói gì về phong cách nuôi dạy con cái?