Danh mục 137 bệnh được tiết lộ giới tính thai nhi từ ngày 1/7

Phụ nữ mang thai được tiết lộ giới tính thai nhi trong trường hợp thuộc danh mục 137 bệnh hiếm - Ảnh: Hiệp Nguyễn/Sức Khỏe+

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BYT quy định Danh mục các bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo Thông tư do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên ký, có 137 bệnh, tật, hội chứng di truyền hoặc bẩm sinh được phép xác định và thông báo giới tính thai nhi, nhằm phục vụ chẩn đoán, tiên lượng, điều trị hoặc dự phòng bệnh. Đây là các bệnh có liên quan trực tiếp đến nhiễm sắc thể giới tính, gene biệt hóa giới tính hoặc quá trình phát triển giới tính của thai nhi.

Bộ Y tế nêu rõ việc xác định giới tính thai nhi trong các trường hợp này nhằm phục vụ mục đích y khoa, không phải để lựa chọn giới tính thai nhi.

Thông tư cũng quy định rõ các nguyên tắc và danh mục các trường hợp cụ thể mà y bác sĩ được phép công bố giới tính thai nhi. Các bệnh lý nằm trong danh mục được công bố thông tin giới tính thai nhi bắt buộc phải có cơ chế liên quan trực tiếp đến giới tính, có ý nghĩa lâm sàng đối với chẩn đoán, tiên lượng hoặc quyết định xử trí trước sinh, sơ sinh. Cụ thể như sau:

- Bệnh liên quan đến giới tính: Là các bệnh, tật, hội chứng di truyền hoặc bẩm sinh có liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính hoặc gene ảnh hưởng đến quá trình xác định và phát triển giới tính, trong đó việc xác định giới tính thai nhi có ý nghĩa trong chẩn đoán, tiên lượng, điều trị hoặc dự phòng bệnh

- Bệnh di truyền liên kết giới tính: Là nhóm các bệnh lý do biến thể gene nằm trên nhiễm sắc thể giới tính.

- Bệnh liên quan đến bất thường số lượng hoặc cấu trúc nhiễm sắc thể giới tính, hoặc rối loạn phát triển giới tính: Là các tình trạng bẩm sinh gây ra sự phát triển giới tính không điển hình do bất thường của nhiễm sắc thể giới tính, tuyến sinh dục hoặc bộ phận sinh dục.

Danh mục kèm theo Thông tư gồm 137 bệnh và hội chứng, phần lớn là bệnh di truyền hiếm gặp, rối loạn phát triển giới tính hoặc bất thường nhiễm sắc thể giới tính. Trong đó, nhiều bệnh lý nặng như thiếu hụt yếu tố VIII di truyền (Hemophilia A), thiếu hụt yếu tố IX di truyền (Hemophilia B), hội chứng Turner, hội chứng Klinefelter, hội chứng Rett, bệnh xương thủy tinh, loạn dưỡng cơ, hội chứng Fragile X hay bệnh da vẩy cá liên quan tới nhiễm sắc thể X.

Một số bệnh chỉ gặp hoặc biểu hiện nặng hơn ở nam giới do liên quan tới nhiễm sắc thể X, nên việc biết giới tính thai nhi giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ mắc bệnh, tư vấn di truyền và đưa ra hướng theo dõi phù hợp hơn. Với các rối loạn phát triển giới tính, thông tin này còn hỗ trợ xác định bất thường nhiễm sắc thể, tuyến sinh dục hoặc cơ quan sinh dục ngay từ giai đoạn bào thai.

Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi thực hiện các dịch vụ kỹ thuật này phải tiến hành tư vấn đầy đủ trước và sau xét nghiệm cho người dân về phạm vi, ý nghĩa cũng như giới hạn của kỹ thuật.

Người đứng đầu cơ sở y tế sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật nếu để xảy ra tình trạng lạm dụng, thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi ngoài phạm vi điều trị hoặc ngoài danh mục được ban hành tại Thông tư này. Ngược lại, trong trường hợp do giới hạn kỹ thuật, phương pháp sàng lọc, không có yếu tố nguy cơ, hoặc biến thể mới phát sinh dẫn đến việc không thể xác định được bệnh và không cung cấp thông tin giới tính, cơ sở y tế sẽ không bị coi là vi phạm chuyên môn.

Danh mục các bệnh lý này cũng sẽ được Cục Dân số rà soát, đề xuất sửa đổi và cập nhật định kỳ 2 năm/lần.

Chi tiết danh mục 137 bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi: Xem Tại đây!

Tăng xử phạt các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi

Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế cũng siết mạnh xử phạt các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/5.

Theo quy định mới, hành vi chỉ định, hướng dẫn sử dụng hoặc cung cấp thuốc, chế phẩm nhằm tác động để có giới tính thai nhi theo ý muốn sẽ bị phạt từ 20 - 25 triệu đồng. Các hành vi nghiên cứu phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi trái phép cũng bị xử phạt ở mức tương tự.

Ngoài phạt tiền, cơ sở vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động từ 1 - 3 tháng, bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh trong thời hạn từ 1 - 3 tháng.

Đối với hành vi dụ dỗ, lôi kéo người mang thai bỏ thai vì lý do lựa chọn giới tính, mức phạt dao động từ 7 - 10 triệu đồng.

Trường hợp dùng vũ lực ép buộc phụ nữ mang thai phải loại bỏ thai nhi vì lý do giới tính sẽ bị phạt từ 15 - 20 triệu đồng.

Đặc biệt, hành vi cung cấp thuốc, hóa chất để phá thai khi biết rõ mục đích lựa chọn giới tính thai nhi cũng bị xử phạt tới 25 triệu đồng.

Bộ Y tế cho biết việc ban hành danh mục bệnh được phép tiết lộ giới tính thai nhi nhằm phục vụ mục tiêu y khoa, đồng thời tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi, góp phần làm giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.

 

Mang giới tính nam trong cơ thể nữ

Hoàn trả giới tính thật bằng kỹ thuật Việt

Ngày Dân số Thế giới 2025: Trao quyền cho thanh niên

Mức sinh thấp, già hóa dân số nhanh đang là thách thức rất lớn