Hiểm họa từ việc lạm dụng thuốc hạ sốt

Uống thuốc hạ sốt không đúng liều lượng gây áp lực lớn cho gan của trẻ

Khi thuốc hạ sốt trở thành "độc dược"

Trường hợp bé trai 4,5 tuổi tại Tây Ninh ngộ độc do uống paracetamol quá liều là lời cảnh báo đắt giá về thói quen hạ sốt sai cách tại nhà. Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), trẻ nhập viện trong tình trạng lơ mơ, vàng da, vàng mắt, suy hô hấp và suy gan đặc biệt nghiêm trọng.

Gia đình cho biết trước đó trẻ sốt liên tục 3 ngày kèm nôn ói. Do quá lo lắng khi thấy con sốt cao không hạ, người nhà đã tự ý cho bé uống paracetamol 325mg với tần suất dày đặc, khoảng 3 giờ một lần.

Tổng liều lượng thuốc trẻ nạp vào cơ thể vượt xa ngưỡng an toàn. Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan tăng rất cao, rối loạn đông máu và tăng amoniac máu đe dọa tính mạng. Để cứu sống bé, các bác sĩ đã phải triển khai kỹ thuật thay huyết tương kết hợp lọc máu liên tục suốt 3 đợt cùng thuốc giải độc đặc hiệu. Sau hơn hai tuần điều trị tích cực, chức năng gan của trẻ mới dần hồi phục.

Trường hợp này không hiếm gặp trong mùa nắng nóng, khi các dịch bệnh như sốt xuất huyết, sốt virus hay tay chân miệng bùng phát khiến trẻ thường xuyên sốt cao.

Vì sao trẻ thường sốt cao và khó hạ vào mùa Hè?

Lý giải về tình trạng trẻ em thường sốt rất cao và khó đáp ứng thuốc trong mùa Hè, Bác sĩ chuyên khoa Nhi Đỗ Anh cho biết, trẻ dưới 5 tuổi có hệ thống điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện. Khi nhiệt độ môi trường tăng quá cao, cơ thể trẻ không kịp thích nghi, dẫn đến cơ chế thoát nhiệt qua da và hô hấp kém hiệu quả.

Phụ huynh dùng thuốc hạ sốt thấy không hạ hoặc hạ rất ít nên thường lo lắng, dẫn đến sai lầm là tăng liều hoặc rút ngắn khoảng cách giữa các lần uống. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến những ca ngộ độc gan đáng tiếc.

Quy trình hạ sốt đúng cách từ chuyên gia

Để đảm bảo an toàn cho trẻ, Bác sĩ Đỗ Anh nhấn mạnh phụ huynh cần thay đổi tư duy về dùng thuốc hạ sốt. Thay vì chỉ chăm chú vào việc uống thuốc, bác sĩ đưa ra các chỉ dẫn quan trọng:

Kiên nhẫn chờ thuốc phát huy tác dụng

Thuốc hạ sốt cần ít nhất 30 - 45 phút mới bắt đầu có hiệu quả. Việc cặp nhiệt độ ngay sau khi uống 10-15 phút và thấy vẫn sốt cao rồi cho uống thêm liều nữa là cực kỳ nguy hiểm.

Ưu tiên các biện pháp vật lý

Trước khi dùng thuốc hoặc kết hợp cùng thuốc, hãy cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, nằm phòng thông khí tốt.

Chườm ấm đúng vị trí

Một sai lầm mà nhiều phụ huynh còn thực hiện là chườm lạnh. Bác sĩ Đỗ Anh khuyên nên chườm ấm tại các vị trí có mạch máu lớn đi qua như trán, cổ, nách, bẹn để giúp trẻ hạ nhiệt tốt hơn.

Bổ sung nước đúng kỹ thuật

Sốt gây mất nước nhanh, nhưng cha mẹ đừng bắt trẻ uống một lúc quá nhiều. Nên cho trẻ uống từng ngụm nhỏ, cách mỗi 15-20 phút một lần với nước lọc, nước trái cây hoặc dung dịch điện giải (oresol).  

Tuân thủ liều lượng

Theo khuyến cáo y khoa, paracetamol chỉ nên dùng khi trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên, liều 10-15mg/kg/lần, cách nhau 4-6 giờ và không quá 60mg/kg/ngày.

Bác sĩ Đỗ Anh cũng đặc biệt lưu ý phụ huynh tuyệt đối không tự ý truyền dịch tại nhà cho trẻ khi bị sốt, đặc biệt là nghi ngờ sốt xuất huyết, vì có thể gây sốc phản vệ hoặc phù phổi cấp do quá tải dịch.

Khi trẻ có các dấu hiệu như mặt đỏ gay gắt, lờ đờ, mệt mỏi hoặc sốt kéo dài trên 24-48 giờ, cha mẹ cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm tính mạng. Hạ sốt đúng cách không chỉ giúp trẻ nhanh hồi phục mà còn là cách bảo vệ lá gan và sức khỏe lâu dài của con.

 

Podcast: Thời điểm vàng cha mẹ nên cho con chỉnh nha

Độ tuổi phù hợp cho con thử sức tập gym

TỌA ĐÀM TRỰC TUYẾN: Để mùa Hè của con không còn là nỗi lo

Podcast: Cách hạ sốt an toàn cho trẻ