Tăng kiểm soát để giảm sai sót thuốc trong bệnh viện

Hội thảo nhân Ngày Dược sĩ Thế giới 25/9 của Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam cùng Bệnh viện E, Bệnh viện Mặt trời tổ chức

Các giải pháp trên được thảo luận tại hội thảo “Quản lý và sử dụng thuốc an toàn: Từ tiêu chuẩn quốc tế đến thực hành tại bệnh viện Việt Nam”, diễn ra vào ngày 25/9/2026. Sự kiện do Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam phối hợp với Bệnh viện E và Bệnh viện Mặt Trời tổ chức, nhân Ngày Dược sĩ Thế giới, thu hút sự tham gia của các lãnh đạo bệnh viện, trưởng/phó khoa dược các bệnh viện, các chuyên gia, dược sĩ lâm sàng, bác sĩ, điều dưỡng và cán bộ quản lý chất lượng đến từ các cơ sở y tế công lập và tư nhân khu vực phía Bắc.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS.DS Cao Hưng Thái, Chủ tịch Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam cho biết vai trò của dược sĩ ngày càng mở rộng. Bên cạnh cung ứng, bảo quản và cấp phát thuốc, đội ngũ này trực tiếp tư vấn, phối hợp với bác sĩ để bảo đảm người bệnh sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả.

Dẫn thông điệp “Trao quyền cho dược sĩ vì một tương lai khỏe mạnh hơn” của Liên đoàn Dược phẩm Quốc tế (FIP) năm 2026, ông Thái nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao năng lực và vị thế cho đội ngũ dược sĩ.

Từ thực tiễn bệnh viện, ThS.DS Đỗ Thị Hồng Gấm, Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Mặt Trời, đề xuất 6 lớp kiểm soát đối với thuốc nguy cơ cao và thuốc có hình thức, tên gọi dễ gây nhầm lẫn (LASA).

Các biện pháp gồm nhận diện thuốc ngay từ đầu vào, bảo quản phân tách, dán nhãn cảnh báo, hạn chế tiếp cận, kiểm tra độc lập bởi 2 người và ứng dụng mã vạch. Theo ThS.DS Gấm, việc kiểm soát cần được thực hiện xuyên suốt quá trình quản lý, sử dụng thuốc.

Tại Bệnh viện Mặt Trời, đơn vị đã triển khai dán nhãn cảnh báo, đưa kali clorid 10% ra khỏi tủ thuốc trực thông thường tại các khoa và mã hóa kê đơn theo tên hoạt chất. Những biện pháp này nhằm hạn chế nguy cơ lựa chọn, cấp phát hoặc sử dụng nhầm thuốc.

ThS.DS Bùi Thị Thanh Hà, Bệnh viện Vinmec Times City, lưu ý nguy cơ sai sót ở những thời điểm người bệnh nhập viện, chuyển khoa và xuất viện. Bà nhấn mạnh vai trò của đối chiếu thuốc, tức rà soát thông tin thuốc người bệnh đang sử dụng và đối chiếu với y lệnh tại thời điểm chuyển giao điều trị.

Theo ThS.DS Hà, thẩm định y lệnh cần kết hợp các tiêu chí an toàn với việc đánh giá từng vấn đề sức khỏe của người bệnh. Sự phối hợp giữa bác sĩ và dược sĩ lâm sàng giúp phát hiện, xử lý những điểm chưa phù hợp trong sử dụng thuốc. Báo cáo của đơn vị ghi nhận 274 trường hợp sai sót được can thiệp qua hoạt động đối chiếu thuốc trong 9 tháng đầu năm.

Cùng với kiểm soát chuyên môn, TS.DS Vũ Thị Thu Hương, Phó trưởng khoa Dược, Trưởng phòng Quản lý chất lượng, Bệnh viện E, đề xuất xây dựng văn hóa an toàn, khuyến khích nhân viên y tế chủ động báo cáo sự cố.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1 trong 20 người bệnh trên toàn cầu chịu tổn hại liên quan đến thuốc có thể phòng tránh. Tổ chức này từng ước tính chi phí liên quan đến sai sót thuốc lên tới 42 tỷ USD mỗi năm.

TS.DS Hương cho rằng bệnh viện cần xem xét các yếu tố hệ thống khi phân tích sai sót, tạo môi trường báo cáo không đổ lỗi. Nhân viên y tế được khuyến khích phản ánh cả sự cố đã xảy ra và những tình huống suýt xảy ra sự cố. Thông qua phân tích nguyên nhân gốc rễ, cơ sở y tế có thể nhận diện bất cập trong vận hành để điều chỉnh quy trình.

Ở góc độ quản lý, bà Lý Phương Hảo, Phó giám đốc Le&Partners, giới thiệu các tiêu chuẩn quốc tế JCI của Mỹ và ACHSI của Australia. Những tiêu chuẩn này bao quát quá trình quản lý thuốc, từ lựa chọn, mua sắm đến theo dõi đáp ứng điều trị của người bệnh.

Khả năng áp dụng tại bệnh viện công được bàn luận trong phiên tọa đàm do TS.DS Cao Hưng Thái, Chủ tịch Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam; TS.BS Nguyễn Công Hựu, Giám đốc Bệnh viện E và TS.DS Đinh Thùy Dương, Giám đốc Bệnh viện Mặt trời đồng chủ trì.

TS.BS Nguyễn Công Hựu, Giám đốc Bệnh viện E cho biết hạ tầng cũ, lượng bệnh nhân đông và nhân lực dược lâm sàng còn mỏng là những rào cản tại nhiều bệnh viện công.

Theo ông Hựu, các đơn vị có thể bắt đầu cải tiến từ nguồn lực hiện có. Những việc cần ưu tiên gồm chuẩn hóa quy trình, kiểm soát rủi ro tại khoa cấp cứu, hồi sức tích cực và tăng ứng dụng công nghệ thông tin. Việc nâng cao an toàn thuốc cần được triển khai ngay trong hoạt động thường ngày.

Ông Thái nhận định chính sách đãi ngộ và đào tạo nhân lực sẽ hỗ trợ phát triển dược lâm sàng. Hiện mức phụ cấp ưu đãi nghề 50% áp dụng với viên chức được phân công thường xuyên, trực tiếp làm công tác dược lâm sàng tại cơ sở y tế công lập.

Đề án đào tạo nhân lực dược lâm sàng giai đoạn từ năm 2025 - 2030 của Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 20% dược sĩ được đào tạo về dược lâm sàng. Theo ông Thái, Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam sẽ phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, hỗ trợ nâng cao năng lực và nhân rộng mô hình quản lý dược phù hợp với điều kiện của từng tuyến bệnh viện.

 

Chính thức ra mắt Hội Dược sĩ bệnh viện Việt Nam

Dược sĩ lâm sàng góp phần giảm chi phí điều trị, hạn chế xuất toán BHYT

5 định hướng đổi mới dược bệnh viện, đưa dược sĩ tham gia trực tiếp điều trị

Vai trò của dược sĩ trong tương lai y học chính xác tại Việt Nam