Mãn kinh là giai đoạn sinh lý tự nhiên đánh dấu sự kết thúc khả năng sinh sản của phụ nữ. Tình trạng này xảy ra khi buồng trứng ngừng sản xuất trứng và giảm mạnh nội tiết tố. Một người phụ nữ được chẩn đoán chính thức là mãn kinh khi không có kinh nguyệt trong 12 tháng liên tục.

Sau mãn kinh, phụ nữ có thể đối mặt với nhiều thay đổi và vấn đề sức khỏe do sự suy giảm hormone. Vì vậy, chủ động chăm sóc cơ thể trong giai đoạn này đóng vai trò quan trọng, giúp duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

“Phụ nữ ở độ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh chiếm một bộ phận dân số lớn. Nhiều người trong số họ đang là trụ cột của gia đình, cơ quan và tham gia tích cực vào hoạt động kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, những thay đổi nội tiết tố trong giai đoạn này có thể gây ra nhiều ảnh hưởng cả về thể chất lẫn tinh thần của người phụ nữ”, ông Đinh Anh Tuấn cho biết.

Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh hay mãn kinh, các nội tiết tố nữ suy giảm gây ra nhiều rắc rối như bốc hỏa, thay đổi tính cách, giảm ham muốn tình dục và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về rối loạn chuyển hóa, mạch máu, tim, loãng xương, suy giảm trí nhớ... Đặc biệt, cảm giác khó chịu như: nóng bừng, đổ mồ hôi ban đêm, khô âm đạo, mất ngủ, tâm trạng căng thẳng làm đảo lộn cuộc sống của chị em trong giai đoạn này.

GS.TS Trần Thị Phương Mai nhấn mạnh, mãn kinh không đơn thuần là kết thúc chức năng sinh sản. Dưới góc nhìn y học hiện đại, đây còn là một bước ngoặt sinh học quan trọng, khi sự suy giảm estrogen tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Vì vậy, mục tiêu của quản lý mãn kinh không nên chỉ dừng ở việc giảm những triệu chứng trước mắt mà cần hướng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Chăm sóc phụ nữ mãn kinh cần kết hợp nhiều giải pháp, từ thay đổi lối sống như dinh dưỡng, tập luyện, tư vấn tâm lý đến các phương pháp không hormone và liệu pháp nội tiết mãn kinh (MHT), tùy theo nhu cầu và tình trạng của từng người.

Theo TS.BS. Đào Thị Hoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, phụ nữ nên chủ động xây dựng lối sống lành mạnh trong giai đoạn mãn kinh bằng cách duy trì tập thể dục thường xuyên như đi bộ, yoga và kiểm soát cân nặng. Đồng thời, nên tránh hút thuốc lá, hạn chế muối và rượu, duy trì chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, cá và ít chất béo. Bên cạnh chăm sóc thể chất, việc tham gia các hoạt động xã hội, giữ tinh thần thoải mái cũng đóng vai trò quan trọng, giúp phụ nữ thích nghi tốt hơn với những thay đổi trong giai đoạn này.

Cũng chia sẻ về vấn đề này, GS.TS Trần Thị Phương Mai khuyên phụ nữ nên duy trì hoạt động thể chất đều đặn, tập luyện cường độ vừa phải tối thiểu khoảng 150 phút mỗi tuần. Chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các nguồn chất béo lành mạnh cũng được khuyến khích. Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải được xem là một lựa chọn phù hợp.

Liên quan đến liệu pháp nội tiết mãn kinh, TS.BS. Đào Thị Hoa cho rằng đây là liệu pháp hiệu quả nhất đối với các triệu chứng vận mạch, đồng thời có thể cải thiện nhiều biểu hiện do thiếu hụt estrogen ở những phụ nữ phù hợp. Tuy nhiên, việc sử dụng liệu pháp cần được cân nhắc phù hợp với từng trường hợp.

Sử dụng MHT cần tuân thủ nguyên tắc cá thể hóa điều trị, với 3 tiêu chí quan trọng: Đúng thời điểm, đúng đối tượng và đúng phác đồ. Thời điểm phù hợp là phụ nữ dưới 60 tuổi hoặc trong vòng 10 năm kể từ khi mãn kinh. MHT được chỉ định cho phụ nữ có triệu chứng từ mức độ trung bình đến nặng và không có các chống chỉ định như ung thư vú, bệnh tim mạch hoặc huyết khối.

Theo các chuyên gia, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ và đặc biệt không chủ quan trước bất kỳ dấu hiệu ra huyết bất thường nào sau tuổi 40. Việc phát hiện sớm và thăm khám kịp thời giúp tăng hiệu quả điều trị, đồng thời có thể hạn chế những can thiệp phẫu thuật lớn.

Mãn kinh không phải dấu chấm hết của tuổi xuân, mà là một giai đoạn chuyển tiếp tự nhiên của cuộc sống. Khi được trang bị kiến thức đúng và nhận được sự đồng hành từ gia đình, mỗi người phụ nữ hoàn toàn có thể sống khỏe hơn, hạnh phúc hơn và duy trì chất lượng sống tốt.