Ngộ độc nấm: Cẩn trọng không thừa

Amanitin là độc tố chết người có trong một số loại nấm với vẻ ngoài dễ nhầm lẫn với nấm rơm

Bi kịch từ một bát canh nấm

Theo thông tin từ Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Sơn La, vào ngày 2/5/2026, trên địa bàn xảy ra một vụ ngộ độc sau một bữa trưa có 24 người tham gia. Sau đó có 6 người ăn thêm món canh nấm rừng.

Kết quả thật đau lòng, cả 6 người đều xuất hiện triệu chứng đau bụng, buồn nôn, nôn và đi ngoài nhiều lần. Trong đó 1 nạn nhân 16 tuổi đã tử vong tại nhà, 5 người còn lại được chuyển tuyến xuống Bệnh viện Bạch Mai để điều trị chuyên sâu trong tình trạng nguy kịch.

Vụ việc này minh chứng cho sự nguy hiểm của những loài nấm trong tự nhiên. Hầu như năm nào ngành y tế cũng ghi nhận các trường hợp nhập viện cấp cứu do ăn phải nấm độc, tập trung ở các tỉnh Tây Nguyên và vùng núi phía Bắc. Đây cũng là nơi có nhiều loại nấm phát triển tự nhiên, được người dân hái làm thức ăn.

Việt Nam có khoảng 50 đến 100 loài nấm độc khác nhau. Nhiều loại nấm độc có hình dáng rất giống với nấm ăn được, có thể qua mắt cả những người có kinh nghiệm. Điển hình như nấm độc tán trắng và nấm độc trắng hình nón trông “vô hại”, dễ nhầm với nấm rừng. Nhưng đây là thực phẩm chứa độc tố amatoxin cực độc, gây tổn thương gan, thận nặng.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng nấm không độc cũng có thể trở nên nguy hiểm nếu bị bào tử của nấm độc lân cận vương vào, hoặc do các loài thú, sâu bọ mang độc tố đi qua. Thử nấm bằng cách cho động vật ăn cũng không an toàn, vì phản ứng của động vật có thể khác con người và thời gian phát độc có thể rất chậm.

Ngộ độc nấm có nguy cơ tử vong cao, một phần nguyên nhân là do triệu chứng xuất hiện muộn. Với các loại nấm chứa amatoxin, triệu chứng thường chỉ xuất hiện sau 6-24 giờ, khi đó độc tố đã ngấm sâu và phá hủy các cơ quan nội tạng.

Khuyến cáo an toàn để bảo vệ tính mạng

Để tránh những vụ việc đau lòng như tại Sơn La, người dân cần tuân thủ các nguyên tắc:

- Tuyệt đối không ăn nấm lạ, nấm hái tự nhiên khi không biết chắc chắn là nấm lành.

- Không ăn nấm quá non (chưa bộc lộ đặc điểm nhận dạng) hoặc nấm quá già.

- Nấm chắc chắn là được, hái nên nấu ăn ngay khi còn tươi, nếu để ôi, dập nát có thể hình thành độc tố mới gây ngộ độc.

Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, về hình dáng, nấm có đủ các bộ phận mũ, phiến nấm, cuống, vòng cuống và bao gốc thường là nấm độc. Thân cây nấm bên trong có màu hồng nhạt, mũ nấm đỏ có vảy trắng, hoặc sợi nấm phát sáng trong đêm. Nấm có mùi hôi, hoặc mùi thơm lạ cũng đều đáng nghi ngờ.

Thời tiết mưa nhiều là điều kiện thuận lợi nhất cho nấm phát triển. Nếu có biểu hiện bất thường sau khi ăn nấm, cần đưa tất cả những người cùng ăn (kể cả chưa có triệu chứng) đến bệnh viện sớm nhất có thể để được theo dõi sức khỏe.

 

Liên tiếp các ca ngộ độc nấm, Cục An toàn thực phẩm cảnh báo

Ngộ độc nấm: Hiểm họa từ những loại nấm đẹp, bắt mắt

9 loài nấm độc "khét tiếng" nhất hành tinh

Podcast: Làm sao để tránh ăn phải nấm độc?