Tích hợp hệ thống cấp cứu vào đầu số 113: Cuộc cách mạng vì người dân

Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện nhằm tối ưu hóa "thời gian vàng" để cứu sống người bệnh

Thực trạng và yêu cầu đổi mới

Tại hội thảo xin ý kiến về Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 do Bộ Y tế tổ chức ngày 17/4, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đã chỉ ra thực tế hệ thống cấp cứu 115 tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn lớn.

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 222.000 ca đột quỵ, nhưng chỉ 23,2% bệnh nhân đến được cơ sở y tế trong 4,5 giờ đầu ("thời gian vàng") và chỉ có 20% được vận chuyển bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp. Ngoài đột quỵ, hệ thống còn phải đối mặt với tai nạn giao thông, thiên tai, hỏa hoạn... đòi hỏi khả năng phản ứng nhanh hơn và tổ chức bài bản hơn.

Tỷ lệ xe cấp cứu trên dân số của Việt Nam hiện chỉ đạt 0,2 xe/100.000 dân, thấp hơn rất nhiều so với Singapore, hay chỉ bằng 1/10 của Nhật Bản. Sự phân mảnh trong quản lý, thiếu hụt nhân lực chuyên nghiệp và hạ tầng công nghệ lạc hậu đã khiến thời gian phản ứng cấp cứu thường kéo dài từ 12-25 phút. Trong khi đó, mỗi phút giây đều có thể tạo ra sự khác biệt sinh tử giữa việc hồi phục và những mất mát không thể bù đắp.

Khẳng định cấp cứu ngoại viện là "thước đo năng lực" tổ chức của toàn bộ ngành y tế và hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đề nghị Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 phải hoàn thiện với chất lượng cao nhất để trình Chính phủ trong tháng 5 năm 2026.

Hợp nhất các đầu số khẩn cấp: Giải pháp tinh gọn và hiệu quả

Trước thực tế này, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh. Bộ Y tế, nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 theo hướng "gần dân, chuyên nghiệp, hiện đại, thống nhất và liên thông trên phạm vi toàn quốc; Tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế và khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)".

Song song với đó, Thượng tá Phạm Hữu Phúc, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an cho biết, Bộ Công an đang được Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì, phối hợp Bộ Y tế và các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, xây dựng, trình phê duyệt Đề án “Tích hợp các đầu số 113, 114, 115 và tổ chức hệ thống thông tin liên lạc trong trường hợp khẩn cấp thành Trung tâm tiếp nhận, xử lý thông tin khẩn cấp quốc gia”.   

Việc sử dụng một đầu số duy nhất giúp người dân dễ nhớ, dễ gọi trong lúc hoảng loạn, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực nhà nước thay vì đầu tư rời rạc cho nhiều tổng đài khác nhau. Bộ Quốc phòng sẽ hỗ trợ cấp cứu tại vùng biên giới, hải đảo và phát triển lực lượng cấp cứu đường không bằng máy bay chuyên dụng.

Theo mô hình mới, khi một cuộc gọi cấp cứu được gọi tới số 113, hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tự động định vị và phân loại mức độ khẩn cấp. Các cuộc gọi y tế sẽ được chuyển hướng ngay lập tức đến các đơn vị điều phối y tế cấp tỉnh hoặc trực tiếp đến cơ sở y tế gần nhất. Nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện quốc gia VN-SEEMS sẽ đóng vai trò "trái tim dữ liệu", kết nối thông tin từ hiện trường, xe cấp cứu đến bệnh viện tiếp nhận theo thời gian thực.

Chuyển đổi số và nâng cao năng lực nhân lực

Không chỉ dừng lại ở việc hợp nhất đầu số, Bộ Y tế còn đặt trọng tâm vào việc hiện đại hóa trang thiết bị và đào tạo nhân lực. Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố phải kiện toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện, bảo đảm tối thiểu 1 xe cứu thương/100.000 dân.

Đặc biệt, một chức danh nghề nghiệp mới là "Cấp cứu viên ngoại viện" (paramedic) sẽ được chuẩn hóa đào tạo ở các trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học.

Việc ứng dụng các công nghệ như y tế từ xa (Telemedicine) ngay trên xe cấp cứu sẽ mang "bệnh viện đến hiện trường", giúp bác sĩ chuyên khoa có thể tư vấn từ xa cho kíp trực xử lý các ca khó ngay trên đường vận chuyển.

 

Bắc Ninh công bố thành lập Trung tâm Cấp cứu và vận chuyển 115

Ngộ độc ciguatera sau ăn cá chình: 6 du khách nhập viện cấp cứu

Bác sĩ cấp cứu chia sẻ 6 sai lầm cần tránh để bảo vệ bản thân

Rối loạn cảm xúc sau đột quỵ sẽ diễn ra thế nào?