CHDC Congo đang trải qua đợt dịch Ebola nghiêm trọng nhất lịch sử

Các tình nguyện viên đang chôn cất người tử vong do nhiễm virus Ebola tại nghĩa trang ở Bunia, tỉnh Ituri, CHDC Congo - Ảnh: Benediction Murhabazi/AFP/Getty Images

Theo The Guardian, số liệu mới nhất do Cơ quan y tế công cộng DRC công bố ngày 17/8 cho biết, nước này đã ghi nhận 4.945 ca Ebola được xác nhận, trong đó có 101 ca mới được phát hiện trong vòng 24 giờ.

Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại DRC và cũng đã trở thành đợt dịch lớn nhất lịch sử nước này xét về số ca mắc. Trước đó, vào cuối tháng 7, số ca mắc đã vượt qua mức cao nhất từng được ghi nhận.

Về số người tử vong, đợt dịch hiện nay đã vượt qua con số 2.299 người chết trong đợt bùng phát giai đoạn 2018-2020, vốn được xem là nghiêm trọng nhất tại DRC cho đến nay.

Tốc độ tử vong đáng báo động

Theo CNN, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đợt dịch hiện tại chỉ đứng sau đợt bùng phát Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016, khi các quốc gia như Guinea, Liberia và Sierra Leone ghi nhận tổng cộng 28.616 ca mắc và 11.310 ca tử vong.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế công cộng, tốc độ diễn biến của đợt dịch tại DRC hiện nay đặc biệt đáng lo ngại. Trong đợt dịch Tây Phi, phải mất gần 5 tháng kể từ khi được tuyên bố bùng phát để số người tử vong chạm mốc 1.000. Thì đợt dịch tại DRC hiện nay chỉ mất chưa đầy 3 tháng để vượt mốc 2.000 ca tử vong.

Liên Hợp Quốc đã cảnh báo dịch Ebola đang diễn biến nghiêm trọng tại DRC, với tốc độ tử vong có thời điểm tương đương cứ mỗi 30 phút lại có một người thiệt mạng, theo The Guardian.

Đến nay, Ebola đã lan tới 6 trong tổng số 26 tỉnh của DRC, chủ yếu tại các khu vực phía Đông Bắc, dọc biên giới với các quốc gia láng giềng. Riêng tỉnh Ituri, nơi dịch được phát hiện đầu tiên, đã ghi nhận hơn 3.400 ca bệnh.

Tỷ lệ tử vong tăng lên 46%

Theo CNN, đợt dịch hiện nay do chủng Bundibugyo của virus Ebola gây ra. Hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị nào được phê duyệt dành riêng cho chủng virus này.

Theo số liệu của chính phủ DRC, tỷ lệ tử vong trong số những người được xác nhận mắc bệnh đã tăng từ khoảng 20% vào đầu tháng 6/2026 lên 46%. Điều này đồng nghĩa gần một nửa số bệnh nhân được xác nhận nhiễm Ebola hiện đã tử vong.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tỷ lệ tử vong tăng không đồng nghĩa virus đã trở nên nguy hiểm hơn. Nguyên nhân chủ yếu có thể liên quan đến những hạn chế kéo dài trong công tác giám sát, phát hiện ca bệnh và tiếp cận điều trị.

Thomas Parisch, chuyên gia y tế công cộng, được tổ chức Bác sĩ Không Biên giới (Médecins Sans Frontières - MSF) điều động tới DRC, cho biết thông thường khi một đợt dịch tiến triển, tỷ lệ tử vong sẽ giảm do hoạt động truy vết tiếp xúc được cải thiện, bệnh nhân được phát hiện và điều trị sớm hơn.

“Thay vào đó, chúng tôi vẫn đang chứng kiến nhiều ca bệnh được phát hiện rất muộn, khi khả năng điều trị thành công thấp hơn. Nhiều trường hợp chỉ được xác định sau khi bệnh nhân đã tử vong tại cộng đồng”, ông Parisch nói, theo The Guardian.

Hạ tầng y tế yếu, bất ổn cản trở chống dịch

Theo CNN, đợt bùng phát Ebola lần này được DRC chính thức công bố ngày 15/5. Kể từ đó, dịch tiếp tục gia tăng trong bối cảnh hệ thống y tế còn nhiều hạn chế, một bộ phận cộng đồng phản đối hoặc không hợp tác với các biện pháp chống dịch, trong khi tình trạng bất ổn gây khó khăn cho việc phát hiện và ứng phó với ca bệnh.

Một số vaccine và liệu pháp điều trị thử nghiệm đang được đánh giá. Trong khi các cơ quan y tế toàn cầu cũng đang xem xét khả năng những phương pháp điều trị Ebola hiện có phát huy tác dụng đối với chủng virus đang gây dịch hay không. Tuy nhiên, bằng chứng hiện vẫn rất hạn chế và chủ yếu mới được ghi nhận qua các nghiên cứu trên động vật.

Trước đó, dịch Ebola đã lan sang Uganda. Nhưng các cơ quan chức năng nước này đã kiểm soát được tình hình, với 20 ca mắc và 2 trường hợp tử vong trước khi tuyên bố chấm dứt đợt bùng phát tại Uganda vào tháng trước.

Virus Ebola có nguồn gốc từ động vật hoang dã và có thể lây sang người. Sau đó, virus tiếp tục lây truyền giữa người với người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, nội tạng hoặc các loại dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh, kể cả người đã tử vong. Virus cũng có thể lây qua các bề mặt và vật dụng bị nhiễm virus, chẳng hạn chăn, ga, quần áo.

Theo WHO, các triệu chứng ban đầu của bệnh có thể gồm: sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ, đau đầu và đau họng. Sau đó, người bệnh có thể xuất hiện nôn ói, tiêu chảy, đau bụng, phát ban và các dấu hiệu suy giảm chức năng gan, thận. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh có thể gây xuất huyết cả bên trong và bên ngoài cơ thể.

Tháng 5 vừa qua, WHO đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola tại DRC và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế (PHEIC).

 

Bộ Y tế: Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola năm 2026

Dịch Ebola diễn biến phức tạp ở Châu Phi, Bộ Y tế họp khẩn

Bùng phát dịch Ebola mới tại CHDC Congo, 15 người đã tử vong

Bệnh lạ tử vong sau 48 giờ ở Congo, WHO vào cuộc tìm nguyên nhân