WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế về dịch Ebola

Congo đối mặt với nguy cơ lây lan dịch bệnh trên diện rộng - Ảnh: Constant Same Bagalwa/AP

Theo WHO, đợt bùng phát lần này do virus Ebola chủng Bundibugyo gây ra. Dù chưa đạt ngưỡng để coi là một “đại dịch toàn cầu”, cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc vẫn đánh giá nguy cơ lây lan sang các nước có chung đường biên giới với Congo đang ở mức cao và diễn biến dịch tễ hiện nay là “đặc biệt đáng lo ngại”.

Diễn biến dịch bệnh 

Theo cập nhật hôm 17/5 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), đợt bùng phát Ebola tại tỉnh Ituri của Cộng hòa Dân chủ Congo đã ghi nhận tổng cộng 336 ca bệnh, bao gồm cả ca nghi nhiễm và ca được xác nhận, cùng 87 trường hợp tử vong.

Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi Uganda ghi nhận thêm các ca bệnh mới tại thủ đô Kampala. Chỉ trong vòng 24 giờ (trong ngày 15 và 16/5), nước này phát hiện thêm 2 ca mắc bệnh, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Hai bệnh nhân đều từng di chuyển từ Congo sang Uganda nhưng giới chức y tế chưa xác định được mối liên hệ dịch tễ rõ ràng giữa các ca bệnh.

Đáng chú ý, ít nhất 4 nhân viên y tế đã tử vong với triệu chứng sốt xuất huyết do virus. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây nhiễm chéo trong bệnh viện cũng như những lỗ hổng trong công tác kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở điều trị.

Chưa có vaccine đặc hiệu cho chủng Bundibugyo

WHO đánh giá đợt bùng phát lần này đặc biệt nguy hiểm do tỷ lệ mẫu bệnh phẩm dương tính rất cao (8/13 mẫu).

Khác với chủng Ebola-Zaire - tác nhân từng gây ra nhiều đợt bùng phát lớn và hiện đã có vaccine phòng ngừa; chủng Bundibugyo trong đợt dịch lần này hiện chưa có vaccine đặc hiệu, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.

Nguy cơ lây lan càng gia tăng trong bối cảnh khu vực miền Đông Congo đang đối mặt với bất ổn an ninh kéo dài, khủng hoảng nhân đạo và tình trạng di chuyển dân cư phức tạp. Nhiều cơ sở y tế hoạt động không chính thức, thiếu trang thiết bị và nhân lực kiểm soát dịch bệnh. WHO cảnh báo những yếu tố này có thể khiến tình hình tái diễn theo kịch bản nghiêm trọng như đợt dịch Ebola giai đoạn 2018 - 2019.

WHO khuyến cáo tăng cường giám sát y tế, không đóng cửa biên giới

Trước diễn biến hiện nay, WHO đề nghị các quốc gia trong khu vực khẩn trương kích hoạt cơ chế ứng phó thảm họa và tình trạng khẩn cấp y tế ở cấp quốc gia. Cơ quan này cũng khuyến nghị triển khai sàng lọc y tế tại cửa khẩu, sân bay và các tuyến giao thông trọng điểm nhằm phát hiện sớm nguy cơ lây nhiễm.

Một phái đoàn chuyên gia của WHO đã được điều động tới tỉnh Ituri để hỗ trợ điều tra dịch tễ và triển khai các biện pháp kiểm soát dịch bệnh. Khoảng 5 tấn hàng viện trợ y tế từ thủ đô Kinshasa cũng được vận chuyển đến thành phố Bunia để hỗ trợ tuyến đầu chống dịch tại Cộng hòa Dân chủ Congo.

Nguồn viện trợ bao gồm vật tư phòng hộ cá nhân, thiết bị kiểm soát nhiễm khuẩn, dụng cụ vận chuyển mẫu xét nghiệm, vật tư điều trị bệnh nhân cùng lều bạt và các nhu yếu phẩm phục vụ công tác ứng phó khẩn cấp.

WHO đồng thời khuyến cáo các trường hợp nhiễm Ebola hoặc người từng tiếp xúc gần với bệnh nhân không được di chuyển quốc tế, ngoại trừ các trường hợp sơ tán y tế đặc biệt. Những người tiếp xúc gần cần được theo dõi sức khỏe hàng ngày và hạn chế đi lại trong vòng 21 ngày kể từ ngày tiếp xúc cuối cùng với nguồn bệnh.

Dù vậy, cơ quan này cũng nhấn mạnh các quốc gia không nên đóng cửa biên giới hoặc áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại chỉ vì lo ngại dịch bệnh. Theo WHO, các biện pháp cực đoan có thể phản tác dụng, khiến người dân di chuyển qua các đường mòn, lối mở tự phát mà không qua kiểm soát y tế, từ đó làm tăng nguy cơ lây lan virus.

 

WHO cập nhật bộ tài liệu hướng dẫn cắt giảm muối

WHO ban hành hướng dẫn mới về phòng và điều trị sâu răng

Chuyên gia WHO giải đáp: Vì sao cần hiến máu thường xuyên?

Chuyên gia WHO chỉ cách phòng ngừa bệnh sán dây lợn