Tìm hiểu cơ chế hoạt động của thuốc ức chế MAO-B trong việc giảm run
SUCKHOE+ | Thuốc ức chế monoamine oxidase B (MAO-B) là một nhóm thuốc đóng vai trò thiết yếu trong việc điều trị một số bệnh lý thần kinh. Các thuốc ức chế này đã thu hút sự chú ý nhờ khả năng cải thiện các triệu chứng bệnh Parkinson và các rối loạn vận động khác.
Monoamine oxidase (MAO) là các enzyme được tìm thấy tại đầu các dây thần kinh. Các enzyme này chịu trách nhiệm phân giải các chất dẫn truyền thần kinh monoamine (nhóm các hợp chất hữu cơ có chứa một nhóm amin đơn) như dopamine, norepinephrine và serotonin.
Có 2 loại enzyme MAO là MAO-A và MAO-B. Mặc dù cả 2 enzyme này đều tham gia vào quá trình phân hủy, chuyển hóa các chất dẫn truyền thần kinh, nhưng MAO-B chủ yếu nhắm vào dopamine - chất dẫn truyền thần kinh thiết yếu tham gia vào việc điều chỉnh tâm trạng và khả năng vận động.
Thuốc ức chế MAO-B hoạt động bằng cách ngăn chặn hoạt động của enzyme MAO-B. Bằng cách ức chế enzyme này, thuốc ức chế MAO-B làm tăng nồng độ dopamine trong não. Do dopamine đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát khả năng chuyển động và phối hợp, nồng độ dopamine cao hơn có thể giúp giảm bớt các triệu chứng rối loạn vận động (như run tay chân) do bệnh Parkinson. Ngoài ra, việc tăng lượng dopamine còn có thể cải thiện tâm trạng và khả năng nhận thức cho người bị thoái hóa thần kinh.
Thuốc ức chế MAO-B là loại thuốc được dùng phổ biến trong điều trị bệnh Parkinson
Về cơ chế cụ thể, thuốc ức chế MAO-B sẽ liên kết với enzyme MAO-B, ngăn enzyme này phân giải dopamine. Thuốc có thể nhắm mục tiêu cụ thể vào enzyme MAO-B, không ảnh hưởng tới enzyme MAO-A hay các chất dẫn truyền thần kinh khác. Điều này khiến thuốc ức chế MAO-B trở thành lựa chọn điều trị tập trung hơn, chuyên biệt cho các tình trạng liên quan đến nồng độ dopamine thấp.
Một trong những ứng dụng chính của thuốc ức chế MAO-B là để điều trị bệnh Parkinson, một bệnh thoái hóa thần kinh đặc trưng bởi tình trạng mất dần các tế bào thần kinh sản sinh dopamine. Khi các tế bào thần kinh này chết đi, nồng độ dopamine trong não giảm xuống, dẫn đến các triệu chứng đặc trưng của bệnh Parkinson như run tay chân, cứng khớp, cử động chậm chạp và ảnh hưởng tới dáng đi/đứng.
Thuốc ức chế MAO-B thường được dùng như liệu pháp bổ trợ trong điều trị bệnh Parkinson, nghĩa là chúng thường được kê đơn kết hợp với các loại thuốc khác (như levodopa) để cải thiện hiệu quả và kéo dài thời gian phát huy tác dụng của thuốc. Sự kết hợp này có thể giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng tốt hơn, giảm các giai đoạn "tắt" khi tác dụng của thuốc giảm dần.
Từ cơ chế trên có thể thấy, việc ức chế MAO-B trong điều trị bệnh Parkinson và các rối loạn vận động nhằm mục tiêu làm chậm quá trình phân hủy dopamine, từ đó giúp cải thiện tình trạng run, cứng khớp và suy giảm vận động. Tuy nhiên, các thuốc ức chế MAO-B là thuốc kê đơn, cần được sử dụng dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sỹ do có thể đi kèm nguy cơ tác dụng phụ và tương tác thuốc.
Trong thực tế, không phải tất cả các trường hợp run tay chân đều cần hoặc phù hợp để sử dụng thuốc ức chế MAO-B. Với nhiều người bị run do tuổi tác, run vô căn, rối loạn thần kinh thực vật hoặc giai đoạn sớm của các rối loạn vận động, các giải pháp hỗ trợ từ thảo dược được xem là hướng tiếp cận an toàn hơn, giúp cải thiện triệu chứng và hỗ trợ chức năng thần kinh vận động theo cách nhẹ nhàng, lâu dài.
Một số thảo dược như câu đằng và thiên ma từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền với vai trò hỗ trợ làm dịu hệ thần kinh, giảm co cứng, cải thiện tình trạng run và hỗ trợ điều hòa dẫn truyền thần kinh. Các thảo dược này không tác động trực tiếp lên enzyme MAO-B như thuốc điều trị, nhưng có thể hỗ trợ cải thiện biểu hiện run thông qua việc giúp hệ thần kinh hoạt động ổn định hơn.
Liệu bạn có thắc mắc các thuốc ức chế MAO-B có cơ chế hoạt động thế nào? 
Bình luận của bạn