Empty

Sau tuổi mãn kinh, bà G.G đã mất nhiều năm để giảm xuống khoảng 7kg so với thời kỳ trước đó những không đạt được kết quả như mong muốn. Vợ chồng bà đã thử phương pháp nhịn ăn gián đoạn, hạn chế nghiêm ngặt lượng calo nạp vào ba ngày một tuần và ăn uống tùy thích bốn ngày còn lại. Phương pháp này giúp hai vợ chồng bà giảm được số lượng cân nặng gần như mong muốn, nhưng sau hai năm, "cả hai chúng tôi đều cảm thấy mệt mỏi", và khi không áp dụng phương pháp này nữa, cân nặng lại tăng trở lại.

Là một chuyên viên tư vấn sức khỏe tinh thần đã nghỉ hưu, bà G.G - ở tuổi 72, đã tăng cường chế độ tập luyện cho cả hai người, bổ sung thêm các bài tập cardio và squat vào chương trình tập tạ thường lệ và đi bộ ba đến bốn dặm mỗi ngày. Để thỏa mãn sở thích ăn đồ ngọt, bà lựa chọn các loại bánh dành cho người ăn kiêng. Và bà nói rằng, bà đang quan tâm tới các loại thuốc tiêm giảm cân GLP-1 mà nhiều người đang sử dụng. Tuy nhiên, bác sĩ riêng của bà G.G cho rằng, chỉ số khối cơ thể của bà hiện giờ là 25,7 - chỉ cao hơn mức bình thường một chút, khỏe mạnh, ăn uống bình thường và tập luyện thường xuyên thì không cần sử dụng thuốc giảm cân. Tuy nhiên, bà G.G vẫn mong muốn giảm cân và có thể mặc lại những bộ trang phục mà bà đã từng mặc thời đi làm.

Thế nhưng, một nghiên cứu đã được thực hiện từ nhiều năm trước đã phát hiện ra rằng, những người cao tuổi hơi thừa cân – có chỉ số BMI xấp xỉ chỉ số BMI của bà G.G, lại có tuổi thọ cao hơn so với những người có chỉ số BMI bình thường. Kết quả nghiên cứu này giống như một nghịch lý về béo phì. Bởi nhiều thập kỷ qua, những gì cộng đồng được tuyên truyền – được nghe, đều là: béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ, đái tháo đường type 2, một số loại ung thư và các bệnh nguy hiểm tiềm tàng khác. Tuy nhiên, Tiến sĩ Bryan Blissmer - nhà nghiên cứu sức khỏe tại Đại học Rhode Island (Hoa Kỳ) và là đồng tác giả của nghiên cứu gần nhất về mối quan hệ nghịch đảo đó, cho biết, những thông tin đó đúng với người trẻ và người trung niên, nhưng không đúng với người cao tuổi.

Empty
Empty

Khi bắt đầu nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy có những trường hợp bệnh nhân cao tuổi mắc nhiều loại bệnh mạn tính khác nhau nhưng lại có tuổi thọ khá cao. Vì vậy, Tiến sĩ Kamyar Kalantar-Zadeh - bác sĩ chuyên khoa thận và dịch tễ học tại Trung tâm Y tế Harbor-UCLA (Hoa Kỳ), cho biết các nhà nghiên cứu đã đặt câu hỏi: "Liệu rằng thừa cân béo phì có thực sự gây hại trong mọi trường hợp?". Và các nghiên cứu cho thấy điều đó không đúng. Tiến sĩ Kamyar Kalantar-Zadeh cho rằng: “Khi chúng ta đối mặt với khó khăn, bao gồm cả những người mắc bệnh thận cần chạy thận để duy trì sự sống, việc thừa cân hoặc béo phì có thể giúp ích”.

Các nghiên cứu của Tiến sĩ Kalantar-Zadeh cũng cho thấy tỷ lệ tử vong giảm tương tự ở những người cao tuổi thừa cân mắc bệnh động mạch vành và suy tim. Các nhà nghiên cứu khác đã báo cáo lợi ích về khả năng sống sót đối với những bệnh nhân lớn tuổi thừa cân hoặc béo phì mắc một số loại ung thư nhất định, bao gồm cả ung thư đại tràng . "Càng lớn tuổi, lợi thế về khả năng sống sót khi béo phì càng tăng lên", Tiến sĩ Kalantar-Zadeh nói.

Empty

Các nghiên cứu rộng hơn ở những người Mỹ lớn tuổi cũng cho thấy lợi thế về khả năng sống sót. Nghiên cứu của Đại học Rhode Island bao gồm khoảng 6.900 người từ 65 tuổi trở lên, có kiểm soát các biến số như chủng tộc, trình độ học vấn, thu nhập và tiền sử hút thuốc. Các nhà nghiên cứu báo cáo rằng nam giới thừa cân hoặc ở mức độ béo phì nhẹ có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 50% so với nam giới có chỉ số BMI bình thường trong vòng 14 năm. Mặc dù hiệu quả này ít rõ rệt hơn ở phụ nữ, nhưng phụ nữ thừa cân có tỷ lệ tử vong thấp hơn 27%. Với những người có mức độ béo phì nghiêm trọng – tức là chỉ số khối cơ thể (BMI) trên 40, đồng nghĩa với nguy cơ tử vong cao hơn. Nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nguy cơ lớn nhất xảy ra ở những người lớn tuổi bị thiếu cân, với BMI dưới 18,5.

Lý do tại sao cân nặng trên mức bình thường lại liên quan đến tuổi thọ vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi. Lượng dinh dưỡng dự trữ có thể giúp người lớn tuổi vượt qua những vấn đề sức khỏe, vốn thường xảy ra nhiều hơn ở tuổi già. Hoặc nghịch lý này có thể phản ánh sự thiên lệch do chọn lọc người sống sót, bởi vì “những người mắc các bệnh liên quan đến béo phì có thể đã qua đời”, Tiến sĩ Blissmer cho biết.

Empty

Để tránh hiểu nhầm rằng ăn một chiếc pizza mỗi ngày sẽ giúp bạn tránh xa bác sĩ, cần lưu ý rằng có một yếu tố về kích thước cơ thể có liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn: đó là vị trí tích tụ trọng lượng dư thừa. Trong nghiên cứu của Đại học Rhode Island, cả nam và nữ có vòng eo lớn hơn trên 35 inch (tương đương 90cm) đối với nữ hoặc 40 inch (tương đương 102cm) đối với nam đều có nguy cơ tử vong cao hơn bất kể chỉ số BMI của họ là bao nhiêu.

“Lượng mỡ tích trữ ở vùng bụng hoạt động sinh học mạnh hơn so với mỡ ở hông, ngực hoặc mông. Nó có liên quan mật thiết hơn đến tình trạng kháng insulin, viêm nhiễm, cholesterol cao và đái tháo đường type 2.” - Tiến sĩ Blissmer giải thích. Ủy ban Lancet đã khuyến nghị sử dụng thêm các chỉ số khác như chu vi vòng eo, thay vì chỉ số BMI, để chẩn đoán béo phì.

Tiến sĩ Blissmer và các đồng nghiệp hiện đang nghiên cứu sâu hơn về mối liên hệ giữa cân nặng cao với sức khỏe và chất lượng cuộc sống và họ dự kiến sẽ công bố kết quả nghiên cứu trong vòng một năm.

Trong khi đó, theo TS. Lee, những người lớn tuổi thừa cân không cần phải quá chú trọng đến con số trên cân. Tiến sĩ Lee cho biết: “Là một bác sĩ, điều luôn khiến tôi chú ý là khi cân nặng của người lớn tuổi thay đổi đáng kể theo cả hai hướng”. Vì vậy, ông khuyên bệnh nhân nên ăn uống lành mạnh và tập thể dục “vì nó cải thiện chất lượng cuộc sống,”, ngay cả khi điều đó khiến họ không thể mặc vừa chiếc quần jean cũ. Tuy nhiên, cũng theo TS. Lee, việc thay đổi thái độ của mọi người đối với kích thước cơ thể có thể rất khó khăn. Đó là do áp lực xã hội này rất phổ biến và vô cùng mạnh mẽ.

Empty

Bà L.L - 66 tuổi, một chuyên gia quan hệ công chúng, cho biết bà đã cảm nhận được điều này trong hầu hết cuộc đời mình khi cân nặng của bà "lên xuống thất thường". Gần đây, bà ấy đã quay lại tham gia chương trình giảm cân với hy vọng giảm được khoảng 10kg, mặc dù các bác sĩ không bày tỏ bất kỳ lo ngại nào với sức khỏe của bà. Bà cho biết, “Tôi có gương. Tôi có cân. Và tôi sẽ cảm thấy thoải mái hơn nếu quần áo không quá chật."

Empty
Empty
Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại suckhoecong.vn trong chuyên mục Chăm già