Áp dụng chuyển đổi số trong quản trị rủi ro an toàn thực phẩm

Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam Nguyễn Văn Nhiên tham luận tại Hội thảo - Ảnh: Hiệp Nguyễn/Sức Khỏe+.

Sáng 27/5, Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) vừa tổ chức Hội thảo “Áp dụng chuyển đổi số trong quản trị rủi ro an toàn thực phẩm: Từ nghiên cứu đến thực tiễn sản xuất, kinh doanh” tại Viện Kiểm nghiệm An toàn thực phẩm Quốc gia.

Hội thảo nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ số vào toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm; chuyển đổi từ các phương thức quản lý thủ công sang hệ thống quản trị rủi ro hiện đại, minh bạch trên dữ liệu, hướng tới bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Bùi Đức Lập - Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị về cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia đều xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng để đổi mới phương thức quản trị và phát triển đất nước.

Trên cơ sở đó, Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình chuyển đổi số quốc gia đã định hướng phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, đây là nền tảng quan trọng để các ngành, lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực an toàn thực phẩm, đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu.

An toàn thực phẩm là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe nhân dân, chất lượng cuộc sống, niềm tin xã hội và uy tín của sản phẩm Việt Nam. Trong bối cảnh đó, lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm cho rằng, chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng mở rộng, thương mại điện tử phát triển mạnh, phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, các nguy cơ mất an toàn thực phẩm cũng ngày càng đa dạng, phức tạp và khó kiểm soát hơn.

Vì vậy, công tác quản lý không thể tiếp tục theo phương thức truyền thống mà cần chuyển từ quản lý từng khâu riêng lẻ sang quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng; từ xử lý bị động sang phòng ngừa chủ động; từ quyết định theo kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu, phân tích nguy cơ và cảnh báo sớm.

Theo ông Lập, đây cũng là định hướng quan trọng trong quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm hiện nay, trong đó có nội dung số hóa và xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông.

"Hệ thống này hướng tới việc số hóa dữ liệu trong toàn bộ vòng đời thực phẩm, phục vụ truy xuất nguồn gốc, hậu kiểm, cảnh báo, xử lý vi phạm và kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương" - Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm chia sẻ.

Khi dữ liệu được thu thập, chuẩn hóa, liên thông và khai thác hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro; tăng hiệu quả truy xuất nguồn gốc, thu hồi sản phẩm không an toàn; tạo môi trường kinh doanh minh bạch và tăng quyền tiếp cận thông tin cho người tiêu dùng.

"Người dân có thể tra cứu nguồn gốc, chất lượng, cảnh báo vi phạm hoặc thu hồi sản phẩm, từ đó nâng cao niềm tin đối với hệ thống quản lý và sản phẩm thực phẩm Việt Nam", ông Lập nói.

Chia sẻ về vấn đề này, PGS.TS Phan Thị Kim - Chủ tịch danh dự Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) cũng cho rằng, chuyển đổi số là yêu cầu cấp thiết để tối ưu quản trị rủi ro an toàn thực phẩm.

Theo PGS Kim, việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) giúp chúng ta kiểm soát chất lượng từ trang trại đến bàn ăn, nâng cao hiệu suất toàn chuỗi cung ứng và minh bạch hóa quy trình.

Bên cạnh những cơ hội, các chuyên gia cho rằng chuyển đổi số trong lĩnh vực an toàn thực phẩm vẫn đối mặt nhiều khó khăn như hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ, dữ liệu còn phân tán, tiêu chuẩn kết nối chưa thống nhất, yêu cầu bảo mật thông tin ngày càng cao.

Ngoài ra, nguồn nhân lực số còn hạn chế, đặc biệt là khả năng tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và hộ sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ.

Để chuyển đổi số thực sự đi vào thực tiễn, các chuyên gia cho rằng cần sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân.

Tại hội thảo, nhiều tham luận tập trung vào ứng dụng công nghệ số trong quản trị chất lượng và an toàn thực phẩm.

- Quản trị rủi ro toàn diện chuỗi cung ứng: Đại diện VINAFOSA chia sẻ mô hình quản trị rủi ro toàn diện từ nghiên cứu sản phẩm, sản xuất, kinh doanh đến thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn.

- Kiểm soát nghiêm ngặt yếu tố đầu vào: Khoa Công nghệ thực phẩm - Học viện Nông nghiệp Việt Nam giới thiệu các giải pháp kiểm soát nguy cơ ngay từ khâu sản xuất nông nghiệp.

- Thách thức và cơ hội trong kỷ nguyên số: Các chuyên gia từ Đại học Bách khoa Hà Nội và Hội Khoa học các sản phẩm thiên nhiên Việt Nam trình bày những cơ hội và thách thức trong quản lý chất lượng sản phẩm thiên nhiên dưới sự hỗ trợ của AI.

Trong khi đó, Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia giới thiệu các giải pháp đánh giá nguy cơ dựa trên nền tảng công nghệ kiểm nghiệm hiện đại với "Dữ liệu số và công nghệ kiểm nghiệm hiện đại"

Đáng chú ý, mô hình tích hợp IoT, AI và Blockchain trong quản lý an toàn thực phẩm cũng được các chuyên gia phân tích như một hướng đi quan trọng của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.

Không chỉ dừng lại ở các bài tham luận, điểm nhấn của hội thảo là phiên Tọa đàm với chuyên gia an toàn thực phẩm và lĩnh vực liên quan. Tại đây, tất cả các đại biểu tham dự sẽ có cơ hội trực tiếp thảo luận, chất vấn và cùng các diễn giả tháo gỡ những "nút thắt" thực tế mà doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình chuyển đổi số quản trị chất lượng sản phẩm.

Hội thảo kỳ vọng sẽ mở ra những định hướng mới, kết nối hiệu quả giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn kinh doanh, thúc đẩy các thương hiệu thực phẩm Việt Nam phát triển bền vững và vươn tầm quốc tế.

 

Thúc đẩy tiến độ hoàn thiện hồ sơ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Thông điệp Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026

Tháng an toàn thực phẩm 2026: Siết chặt quản lý bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố

VCCI: Hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong triển khai Luật An toàn thực phẩm”