Tại sao tỷ lệ sinh mổ ở Ai Cập lại lên đến 72%?

Cứ 10 trẻ em sinh ra tại Ai Cập thì có tới hơn 7 bé chào đời bằng phương pháp đẻ mổ - Ảnh: egyptianstreets.com.

Theo số liệu thống kê năm 2021 của Hội đồng Y tế Ai Cập, tỷ lệ sinh mổ tại Ai Cập đạt khoảng 72%, thuộc nhóm cao nhất thế giới và vượt xa khuyến nghị 10-15% của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Điều này đồng nghĩa cứ 10 trẻ sơ sinh thì có hơn 7 bé được đưa ra khỏi bụng mẹ bằng dao kéo thay vì sinh thường.

Nhiều nguyên nhân đẩy sinh mổ trở thành “xu hướng”

Giới chuyên gia cho rằng tình trạng này xuất phát từ nhiều yếu tố đan xen, từ áp lực kinh tế, tâm lý xã hội cho tới những bất cập trong hệ thống y tế.

Tại các bệnh viện tư nhân, sinh mổ mang lại nguồn thu lớn hơn cho bác sĩ và cơ sở y tế. Một ca phẫu thuật thường chỉ kéo dài khoảng 15 phút, trong khi sinh thường có thể mất từ 6-12 giờ theo dõi liên tục. Điều này khiến nhiều bác sĩ ưu tiên lựa chọn phương pháp phẫu thuật để tiết kiệm thời gian và tăng số lượng ca thực hiện mỗi ngày.

Tâm lý sợ đau cũng là nguyên nhân quan trọng. Khoảng 70% phụ nữ mang thai tại Ai Cập cho biết lo ngại quá trình chuyển dạ, cao hơn nhiều so với mức 5-15% ở nhiều quốc gia phương Tây. Không ít sản phụ muốn chủ động chọn ngày giờ sinh, tổ chức sự kiện đón con theo kế hoạch, thậm chí chuẩn bị trang điểm và chụp ảnh ngay sau sinh.

Ngoài ra, các bác sĩ tại Ai Cập chịu áp lực pháp lý lớn nếu ca sinh thường xảy ra biến chứng. Ngay cả khi thực hiện đúng quy trình chuyên môn, họ vẫn có nguy cơ đối mặt với kiện tụng hoặc án phạt. Vì vậy, sinh mổ được xem như lựa chọn “an toàn” hơn về mặt pháp lý.

Hệ thống hỗ trợ sản khoa còn hạn chế cũng góp phần khiến sinh thường trở nên khó khăn. Ai Cập thiếu các lớp học tiền sản, thiếu nữ hộ sinh chuyên nghiệp và các phương pháp giảm đau như gây tê ngoài màng cứng thường có chi phí cao hoặc không phổ biến.

Hệ lụy sức khỏe cho cả mẹ và bé

Các chuyên gia cảnh báo việc lạm dụng sinh mổ khi không có chỉ định y khoa có thể gây nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Đối với người mẹ, sinh mổ là một cuộc đại phẫu nên luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng như xuất huyết, nhiễm trùng hoặc hình thành cục máu đông. WHO cho biết nguy cơ tử vong ở sản phụ sinh mổ cao hơn nhiều lần so với sinh thường.

Việc phẫu thuật nhiều lần còn làm tăng nguy cơ rau tiền đạo, rau cài răng lược hoặc phải cắt bỏ tử cung trong những lần mang thai tiếp theo.

Trong khi đó, trẻ sinh mổ có nguy cơ gặp các vấn đề hô hấp cao hơn do không trải qua quá trình chuyển dạ tự nhiên giúp kích hoạt hoạt động của phổi. Một số nghiên cứu cũng cho thấy trẻ sinh mổ có nguy cơ béo phì và rối loạn miễn dịch cao hơn trong tương lai.

Các chuyên gia nhấn mạnh giai đoạn 1.000 ngày đầu đời, tính từ khi mang thai đến lúc trẻ 2 tuổi, đóng vai trò đặc biệt quan trọng với sự phát triển não bộ và thể chất. Việc can thiệp phẫu thuật không cần thiết có thể ảnh hưởng đến tiến trình phát triển tự nhiên này.

Chuyên gia y tế Alexandre Dumont tại Pháp nhận định tỷ lệ sinh mổ 72% tại Ai Cập đã vượt xa giới hạn y khoa thông thường và phản ánh một vấn đề mang tính hệ thống.

Trước thực trạng này, chính phủ Ai Cập đang triển khai nhiều biện pháp nhằm kéo giảm tỷ lệ sinh mổ như siết quản lý tại các bệnh viện tư nhân, tăng đào tạo nữ hộ sinh và đẩy mạnh truyền thông để khuyến khích sản phụ lựa chọn sinh thường khi đủ điều kiện sức khỏe.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng thay đổi thói quen đã tồn tại nhiều năm trong hệ thống y tế và tâm lý xã hội sẽ không thể diễn ra trong thời gian ngắn.

 

Không nên lạm dụng sinh mổ

Gây tê tủy sống khi sinh mổ có tác hại gì?

Trẻ sinh mổ có nguy cơ mắc đái tháo đường, béo phì cao gấp 3 lần

Điều cần biết về Đại Bảo tàng Ai Cập trước ngày khánh thành