Bộ Y tế chỉ đạo tăng cường kiểm tra, rà soát chặt hồ sơ hiến, ghép tạng

Các bác sĩ bệnh viện Bạch Mai giành 1 phút mặc niệm tri ân người hiến tạng - Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Hiến tạng là một trong những món quà quý giá nhất chúng ta có thể trao tặng cho ai đó. Đối với hàng nghìn người bệnh hiểm nghèo, sự sống hay cái chết đang phụ thuộc vào sự tử tế, lòng nhân ái của người lạ. Các bộ phận có thể được cấy ghép là tim, thận, gan, phổi, tuyến tụy và tuyến ức. Mô cấy ghép bao gồm xương, gân, giác mạc, da, van tim, dây thần kinh và mạch máu.

Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã phát hiện các đường dây môi giới, mua bán, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người, hoạt động trái phép, kết nối qua các nền tảng mạng xã hội. Gần đây nhất, ngày 28/2, Công an TP. Hà Nội khởi tố Đoàn Văn Hòa (37 tuổi, quê Thanh Hóa), Nguyễn Đức Xuân (37 tuổi, quê Hà Nội) và Lê Văn Sơn (30 tuổi, quê Phú Thọ) để điều tra tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người. Nhóm này lợi dụng nhu cầu ghép gan, thận cao để tổ chức môi giới, yêu cầu người mua đặt cọc trước rồi tìm người bán có chỉ số phù hợp. Giá giao dịch khoảng 800-950 triệu đồng cho một quả thận và 1,2-1,5 tỷ đồng cho một lá gan; Người bán nhận khoảng 300-450 triệu đồng (với thận) và 600-800 triệu đồng (với gan), còn chi phí phẫu thuật và phát sinh do người mua chi trả.

Bộ Y tế nhấn mạnh: “Những hành vi này không chỉ vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật mà còn ảnh hưởng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng của người dân”.

Trước thực trạng đó, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nghiêm các quy định của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cùng các văn bản hướng dẫn có liên quan. Đặc biệt, Bộ nhấn mạnh việc nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu cơ sở y tế phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.

Các bệnh viện có thực hiện ghép tạng được yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hoạt động hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người. Trong đó, khâu tiếp nhận, thẩm định hồ sơ và xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận cần được kiểm tra chặt chẽ, đặc biệt đối với các trường hợp hiến tạng từ người sống.

Thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định, xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận theo đúng quy định của pháp luật, nhất là đối với các trường hợp hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống.

 

Tôi đăng ký hiến tạng

Hiến tạng - trao gửi món quà sự sống

Hiến tặng mô, tạng - Cho đi là còn mãi

Mỹ: Bệnh nhân HIV được hiến tạng cho người đồng nhiễm

Bên cạnh đó, hồ sơ hiến và ghép mô, bộ phận cơ thể người phải được kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm đầy đủ giấy tờ, tài liệu theo quy định. Các cơ sở y tế tuyệt đối không thực hiện ghép khi hồ sơ chưa hoàn thiện hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép. Đồng thời, các bệnh viện cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, nâng cao nhận thức và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt là những cán bộ trực tiếp tham gia hoạt động ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn có thực hiện ghép tạng. Việc thanh tra, kiểm tra cần được thực hiện thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Một nội dung quan trọng khác được Bộ Y tế nhấn mạnh là tăng cường công tác truyền thông, vận động người dân đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết não, từng bước hạn chế nguồn hiến từ người sống.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải kịp thời báo cáo cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, Việt Nam đã làm chủ được các phương pháp ghép tạng, ngang tầm với các nước phát triển trong khu vực. Những năm gần đây, quan niệm hiến tạng cứu người tại nước ta có phần cởi mở hơn trước. Trong đó, một phần do truyền thông và hình ảnh những ca ghép tạng thành công phần nào tác động vào nhận thức cộng đồng. Tuy vậy, theo các chuyên gia, việc kêu gọi hiến tạng và thay đổi tư duy của người dân cần phải liên tục, kiên trì cho đến khi mọi người hiểu, ngấm dần thì nguồn hiến mới dồi dào, cơ hội cho người bệnh chờ được ghép tạng cao hơn.