Bộ Y tế đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán - Ảnh minh họa: AI.

Sau 13 năm thi hành, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong kiểm soát sử dụng thuốc lá tại Việt Nam. Tuy nhiên, sự xuất hiện và gia tăng của các sản phẩm thuốc lá mới, cùng việc thuốc lá vẫn được trưng bày tại điểm bán, đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý.

Sáng 21/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Bộ Y tế là cơ quan đầu mối xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Bổ sung quy định cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Trình bày những nội dung cơ bản của dự thảo luật, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết dự luật gồm 3 điều. Trong đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm.

Cụ thể dự luật bổ sung cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác.

Bên cạnh việc siết chặt quản lý các sản phẩm gây hại, dự thảo đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực cai nghiện thuốc lá. Quy định này giúp giảm bớt thủ tục hành chính, khuyến khích các cơ sở y tế tham gia cung cấp dịch vụ tư vấn, điều trị và hỗ trợ người dân từ bỏ thuốc lá thuận lợi hơn; cập nhật quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn tại các cơ sở giáo dục.

Để tạo cơ sở pháp lý cho các quy định mới, dự thảo bổ sung các khái niệm về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế, thuốc lá khác, trưng bày thuốc lá và tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng.

Theo cơ quan soạn thảo, việc này nhằm luật hóa các khái niệm liên quan đến những sản phẩm có chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người và đã được quy định cấm tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 năm 2024 của Quốc hội.

Dự thảo Luật cũng bổ sung khái niệm “trưng bày thuốc lá” nhằm thống nhất cách hiểu và tạo cơ sở thực hiện quy định cấm trưng bày; bổ sung khái niệm “tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng” để tránh vướng mắc trong việc xác định, chứng minh hành vi vi phạm.

Các hành vi bị nghiêm cấm cũng được đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng bao quát thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác, thuốc lá đặc chế, dung dịch thuốc lá điện tử, thiết bị điện tử, linh kiện, cụm linh kiện rời dùng để lắp ráp, sản xuất các sản phẩm này.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung nhằm phù hợp với thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới có chứa nicotine, đồng thời hạn chế tình trạng lách luật, kinh doanh các bộ phận và nguyên liệu rời để lắp ráp thuốc lá điện tử.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật sửa đổi một số quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, cai nghiện thuốc lá và quản lý kinh doanh thuốc lá. Đáng chú ý, nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá.

Theo dự thảo, luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027; riêng các quy định về cai nghiện thuốc lá có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Đề xuất cấm bán thuốc lá trên không gian mạng và phạm vi 100m quanh trường học, cơ sở y tế

Một nội dung khác, dự luật sửa đổi, bổ sung quy định bán thuốc lá.

Theo đó, dự luật quy định cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá phải treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, thực hiện kiểm tra căn cước hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc hộ chiếu đối với trường hợp có nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được tổ chức, cho phép hoặc bán thuốc lá tại các địa điểm quy định tại địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, địa điểm cấm hút thuốc lá trong nhà nhưng được phép có nơi dành riêng cho người hút thuốc lá, trừ khu vực cách ly của sân bay.

Dự thảo luật cũng quy định không được bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.

Về nội dung này, luật hiện hành quy định không được bán thuốc lá phía ngoài cổng nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, viện nghiên cứu y học, bệnh viện, nhà hộ sinh, trung tâm y tế dự phòng, trạm y tế xã, phường, thị trấn trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.

So với quy định cũ, dự luật không còn liệt kê mà khái quát lại nội dung không được bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, y tế trong phạm vi 100m.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cấm trưng bày thuốc lá. Theo dự thảo, trưng bày thuốc lá là việc bố trí sản phẩm thuốc lá, bao bì thuốc lá, hình ảnh sản phẩm thuốc lá hoặc các hình thức để nhận diện nhãn hiệu thuốc lá tại địa điểm bán buôn, bán lẻ thuốc lá dưới bất kỳ hình thức nào để người tiêu dùng nhìn thấy.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cấm bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động, bán thuốc lá trên không gian mạng, nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng số hoặc phương thức giao dịch điện tử khác; hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút, bán thuốc lá.

Theo Bộ Y tế, việc luật hóa lệnh cấm thuốc lá mới và cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật, bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên và các nhóm dễ bị tổn thương, đồng thời góp phần xây dựng môi trường ít tác nhân thúc đẩy sử dụng thuốc lá hơn.

 

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của Luật.

Về nội dung dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị nghiên cứu quy định rõ trách nhiệm của Bộ Y tế phối hợp giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Về các hành vi bị nghiêm cấm và các quy định giảm tiếp cận thuốc lá, đề nghị rà soát, chỉnh lý quy định ngắn gọn, rõ ràng, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ chủ trương cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cấm các chất gây nghiện.

Tiếp tục đánh giá toàn diện tính khả thi, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm phù hợp với thực tiễn và chính sách của Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất dự án luật sau khi được tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ sẽ đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.