Bộ Y tế định hướng chuyên nghiệp hóa cấp cứu ngoại viện

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn và đoàn công tác kiểm tra hạ tầng vận hành Trung tâm Cấp cứu 115 TP. Hồ Chí Minh - Ảnh: moh.gov.vn.

Thông tin được GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, đưa ra tại buổi làm việc với các cơ sở y tế TP. Hồ Chí Minh về phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, sáng 3/8.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, TP. Hồ Chí Minh là địa phương khởi nguồn và là điểm sáng về cấp cứu ngoại viện của cả nước. Thành phố đã hình thành hệ thống cấp cứu nhiều tầng, từ cộng đồng, y tế cơ sở đến bệnh viện và Trung tâm Cấp cứu 115, đồng thời triển khai các loại hình vận chuyển bằng đường bộ, đường thủy và đường không.

GS.TS Trần Văn Thuấn cho biết Đề án cấp cứu ngoài bệnh viện có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm tỷ lệ tử vong, hạn chế di chứng và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân. Bộ Y tế đã trình Chính phủ và kỳ vọng đề án được phê duyệt trong tháng 8. Sau khi ban hành, Bộ sẽ phối hợp với TP. Hồ Chí Minh và một số địa phương triển khai thí điểm, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì buổi làm việc - Ảnh: moh.gov.vn.

Theo định hướng, hệ thống cấp cứu sẽ được tổ chức trên cơ sở hợp nhất các đầu số thành đầu số khẩn cấp quốc gia, với sự phối hợp giữa lực lượng công an và ngành y tế. Trong đó, ngành y tế chịu trách nhiệm chuyên môn và điều phối hoạt động cấp cứu.

Lãnh đạo Bộ Y tế cho biết đào tạo là một trong những nội dung trọng tâm của đề án. Bộ đang nghiên cứu xây dựng mã chức danh cấp cứu viên, học viện cấp cứu và chương trình đào tạo chuẩn nhằm từng bước chuyên nghiệp hóa lĩnh vực cấp cứu ngoại viện.

TP. Hồ Chí Minh mở rộng mạng lưới cấp cứu đa tầng

Báo cáo tại buổi làm việc, BS.CKII Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP. Hồ Chí Minh, cho biết thành phố đang phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, mở rộng phạm vi phục vụ và nâng cao khả năng tiếp cận người bệnh.

Từ năm 2014, TP. Hồ Chí Minh chuyển từ mô hình một đơn vị cung cấp dịch vụ sang xây dựng mạng lưới cấp cứu thống nhất với sự tham gia của các bệnh viện công lập, tư nhân, quân đội và trung tâm y tế. Cùng với đó là phát triển các trạm vệ tinh 115, chuẩn hóa quy trình phối hợp và đào tạo nhân lực.

Nhờ mở rộng mạng lưới, số cuộc gọi đến tổng đài 115 tăng từ 8.787 cuộc năm 2015 lên 438.383 cuộc năm 2025. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống tiếp nhận 263.564 cuộc gọi. Số trạm vệ tinh cũng tăng từ 3 lên 66 trong giai đoạn 2015-2025 và đạt 67 trạm trong nửa đầu năm nay.

Theo ông Long, giai đoạn tới TP. Hồ Chí Minh sẽ xây dựng Cổng tiếp nhận và điều phối cấp cứu 115, hướng tới mô hình liên thông giữa các đầu số 113, 114 và 115. Hệ thống sẽ kết nối, điều phối nguồn lực, chuẩn hóa quy trình tiếp nhận cuộc gọi và quản lý dữ liệu phục vụ điều hành.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn và đoàn công tác trực tiếp trải nghiệm hệ thống điều phối cấp cứu - Ảnh: Ảnh: moh.gov.vn.

Thành phố cũng tiếp tục đa dạng hóa phương thức vận chuyển cấp cứu. Trạm Cấp cứu 115 đường thủy dự kiến đặt tại huyện Cần Giờ để phục vụ người dân xã đảo Thạnh An và các khu vực lân cận. Về lâu dài, mô hình sẽ được mở rộng thành mạng lưới cấp cứu đường thủy.

Đối với cấp cứu đường không, TP. Hồ Chí Minh dự kiến xây dựng Trạm Cấp cứu 115 tại Bệnh viện Quân y 175, tận dụng bãi đáp trực thăng hiện có để vận chuyển người bệnh trong các trường hợp khẩn cấp, đặc biệt tại vùng biển, đảo, vùng sâu, vùng xa hoặc những nơi khó tiếp cận bằng đường bộ.

Song song với mở rộng mạng lưới, ngành y tế thành phố sẽ chuẩn hóa đào tạo nhân viên y tế, triển khai chương trình cấp cứu ban đầu và xử trí chấn thương theo ABCDE, đào tạo sơ cấp cứu cho lái xe cứu thương và mở rộng mạng lưới tình nguyện viên cộng đồng.

Giai đoạn 2026-2030, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện đồng bộ, hoàn thiện cơ chế tài chính, trong đó nghiên cứu chính sách bảo hiểm y tế chi trả phù hợp cho người bệnh cấp cứu; đồng thời quy định rõ tiêu chuẩn nhân lực, trang thiết bị và phân tầng các loại xe cứu thương.

 

Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Việt Nam những năm qua đã từng bước được hình thành và phát triển, song vẫn còn nhiều hạn chế. Khung pháp lý chưa hoàn thiện, mạng lưới chưa đồng bộ, trong khi trang thiết bị, phương tiện cấp cứu chưa được đầu tư tương xứng, nguồn nhân lực còn thiếu và chưa được đào tạo theo chuẩn thống nhất.

Cùng với đó, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức mới như già hóa dân số, gia tăng các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là tim mạch và đột quỵ, số ca tai nạn thương tích cũng như các tình huống khẩn cấp do thiên tai, biến đổi khí hậu. Những yếu tố này khiến nhu cầu cấp cứu ngoại viện ngày càng tăng, đòi hỏi hệ thống phải được tổ chức theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và đáp ứng nhanh hơn.

Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế xây dựng Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 nhằm khắc phục những tồn tại hiện nay, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để phát triển đồng bộ hệ thống trên phạm vi cả nước. Đề án được kỳ vọng sẽ thống nhất công tác quản lý, chuẩn hóa chuyên môn, nâng cao năng lực điều phối và hiệu quả hoạt động của cấp cứu ngoại viện, lĩnh vực hiện vẫn chưa có một chương trình phát triển tổng thể ở cấp quốc gia.

 

Sơ cấp cứu: Kỹ năng cần thiết cho mọi chuyến du lịch

Tích hợp hệ thống cấp cứu vào đầu số 113: Cuộc cách mạng vì người dân

Bác sĩ cấp cứu chia sẻ 6 sai lầm cần tránh để bảo vệ bản thân

Hồi sức cấp cứu trực tuyến cứu ca ngừng tim khi chơi pickleball