Mắt

Cố tình làm mắt lác để trêu đùa có gây hại cho mắt?

SUCKHOE+ | Nhiều người từ nhỏ đã được người lớn nhắc nhở không nên cố tình làm mắt lác (lé) vì “lỡ đâu mắt sẽ bị lác vĩnh viễn”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhãn khoa, đây thực chất chỉ là lời cảnh báo mang tính răn đe.

13/03/2026 15:53

Việc cố ý làm mắt lác trong chốc lát không thực sự gây hại cho mắt - Ảnh: DepositPhotos.

Mắt lác có thể phẫu thuật thẩm mỹ?

Phẫu thuật mắt lé có nguy hiểm gì không?

Nối mi và những cảnh báo từ chuyên gia nhãn khoa

Chuyên gia về nhãn khoa gợi ý bữa sáng tốt cho sức khỏe mắt

Tại sao chúng ta có thể chủ động làm mắt lác?

Đôi mắt của con người có thể chuyển động theo nhiều hướng khác nhau nhờ sáu nhóm cơ quanh nhãn cầu. Những cơ này giúp chúng ta nhìn lên, nhìn xuống, nhìn sang hai bên, và cả khả năng khiến hai nhãn cầu chụm vào giữa.

Khi chúng ta chủ động làm lác mắt, cơ thẳng trong đóng vai trò chính. Mỗi mắt đều có một cơ như vậy nằm ở phía gần sống mũi. Trong quá trình nhìn bình thường, các cơ này giúp mắt xoay vào trong khi ta nhìn sang hai bên.

Khi cố tình làm lác mắt, bạn chỉ đơn giản là đồng thời co cả hai cơ thẳng trong, khiến hai mắt chụm về phía nhau. Theo TS. Meenal Agarwal, bác sĩ nhãn khoa tại Canada, việc sử dụng hai cơ này cùng lúc như vậy không thể khiến mắt bị lác vĩnh viễn.

Mắt di chuyển linh hoạt nhờ 6 cơ chính: cơ thẳng trên, cơ thẳng dưới, cơ thẳng trong, cơ thẳng ngoài, cơ chéo trên, cơ chéo dưới - Ảnh: DepositPhotos

Khi nào mắt lác thực sự gây hại cho mắt?

Các chuyên gia nhấn mạnh, cần phân biệt rõ giữa việc chủ động làm mắt lác để trêu đùa và tình trạng mắt lác tự nhiên. Tình trạng lác ngoài ý muốn này có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, với biểu hiện khác nhau tùy theo độ tuổi:

- Ở trẻ sơ sinh: Nếu mắt của trẻ thường xuyên có dấu hiệu bị lác hoặc tình trạng này kéo dài trong vài tháng đầu đời, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. TS. Agarwal lưu ý, trong một số trường hợp, trẻ có thể cần phẫu thuật và việc điều trị sớm rất quan trọng để thị lực phát triển bình thường.

- Ở trẻ nhỏ: Một nguyên nhân phổ biến gây lác mắt là viễn thị chưa được điều chỉnh. Tình trạng này thường gặp ở trẻ từ 3–5 tuổi khi đến khám mắt lần đầu. Khi bị viễn thị mà không đeo kính, cơ mắt phải hoạt động quá mức để bù trừ, khiến một hoặc cả hai mắt có xu hướng quay vào trong. Não bộ buộc mắt phải làm vậy để có thể nhìn rõ. Tuy nhiên, khi được đeo kính đúng độ, mắt sẽ được thư giãn và hiện tượng lệch mắt sẽ biến mất.

- Ở người trưởng thành: Nếu một người trung niên (khoảng 50 tuổi) đột nhiên bị lác mắt, đây là dấu hiệu báo động đỏ. Họ cần được cấp cứu ngay lập tức vì rất có thể đó là cơn đột quỵ. Tùy vào mức độ nặng của đột quỵ và quá trình phục hồi chức năng, mắt có thể dần trở lại vị trí bình thường. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nặng, bệnh nhân thậm chí có thể mất hoàn toàn thị lực.

- Ở những độ tuổi khác: Các vấn đề liên quan đến não như khối u, tổn thương hoặc viêm quanh dây thần kinh điều khiển chuyển động của mắt cũng có thể là nguyên nhân khiến mắt bị lác.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu đôi mắt của bạn hoặc của trẻ đột ngột bị lác ngoài chủ ý, cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để kiểm tra nguyên nhân ngay lập tức. Còn nếu bạn chỉ đơn giản cố tình làm lác mắt để trêu đùa bạn bè, thì hoàn toàn có thể yên tâm: đôi mắt sẽ không bao giờ bị lác vĩnh viễn.