Mất thị lực nghiêm trọng có thể gây ảo giác

Một số người bị mất thị lực nghiêm trọng có thể nhìn thấy người, đồ vật hoặc hình ảnh không tồn tại

Hiện tượng trên được gọi là hội chứng Charles Bonnet (Charles Bonnet syndrome - CBS). Đây là tình trạng xuất hiện ảo giác thị giác ở những người bị suy giảm thị lực đáng kể, trong khi không nhất thiết liên quan đến bệnh tâm thần hay sa sút trí tuệ.

Có thể gặp ở khoảng 1/6 người bị mất thị lực nghiêm trọng

Các nghiên cứu cho thấy hội chứng Charles Bonnet có thể ảnh hưởng đến khoảng 1/6 người mắc bệnh võng mạc hoặc suy giảm thị lực nghiêm trọng. Tình trạng này có xu hướng phổ biến hơn ở những người bị mất thị lực nhiều.

Một trong những bệnh lý thường đi kèm với hội chứng trên là thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD). Bệnh làm tổn thương điểm vàng, khu vực nằm ở trung tâm võng mạc, chịu trách nhiệm cho khả năng nhìn rõ các chi tiết. Nguy cơ mắc AMD tăng theo tuổi tác, đặc biệt tăng cao hơn sau 55 tuổi.

Ảo giác do CBS có thể rất sống động. Người bệnh có thể nhìn thấy những người xa lạ trong nhà, cảnh vật như đường phố, hoa, động vật hoặc những hình dạng hình học. Điều đáng chú ý là họ thường vẫn nhận thức được những hình ảnh này không có thật.

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết đây có thể là hệ quả của mất thị lực. Nhiều người giữ kín các triệu chứng vì lo ngại bản thân đang gặp vấn đề về tâm thần hoặc bắt đầu sa sút trí nhớ.

Một trường hợp được tờ The Post của Mỹ đề cập là một phụ nữ lớn tuổi bị mất thị lực nghiêm trọng. Bà từng nhìn thấy cảnh đường phố khi đang ở bệnh viện và đôi khi thấy những người lạ ngồi trong phòng khách tại nhà. Dù biết các hình ảnh không có thật, bà vẫn lo mình đang gặp vấn đề về nhận thức. Sau khi con gái tìm hiểu thông tin, các triệu chứng của bà được bác sĩ đánh giá là phù hợp với hội chứng Charles Bonnet.

Vì sao mất thị lực lại gây ảo giác?

Theo GS. Dominic ffytche - Chuyên gia về tâm thần học thị giác tại King's College London (Anh), khi tín hiệu từ mắt truyền đến não bị suy giảm đáng kể, những vùng não vốn tiếp nhận và xử lý thông tin thị giác có thể trở nên dễ bị kích thích hơn. Khi đó, các tế bào thần kinh có thể tự phát hoạt động, tạo ra những hình ảnh mà người bệnh cảm nhận như đang nhìn thấy thực sự.

Tùy từng người, ảo giác có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau. Một số người nhìn thấy khuôn mặt hoặc con người, trong khi người khác thấy hoa, động vật, đồ vật, hoa văn hay các hình dạng hình học.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa xác định được vì sao một số người bị suy giảm thị lực lại xuất hiện hội chứng Charles Bonnet, trong khi những người khác không gặp tình trạng này.

Không nên im lặng khi xuất hiện ảo giác

Một trong những vấn đề lớn với hội chứng Charles Bonnet là người bệnh thường không chủ động kể về những gì mình nhìn thấy. Ngay cả trong lĩnh vực y tế, tình trạng này cũng có thể chưa được nhận biết đầy đủ.

Theo các chuyên gia, việc chủ động trao đổi với người bệnh về khả năng xuất hiện ảo giác sau khi mất thị lực có thể giúp họ bớt lo lắng nếu triệu chứng xảy ra. Biết trước rằng đây có thể là một phản ứng của não trước tình trạng thiếu hụt thông tin thị giác sẽ giúp người bệnh hiểu và đối phó với tình trạng này tốt hơn.

Dù vậy, khi xuất hiện ảo giác, người bệnh vẫn cần được bác sĩ đánh giá. Không nên tự cho rằng mọi trường hợp đều là hội chứng Charles Bonnet, bởi ảo giác cũng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác cần được kiểm tra. Với CBS, các ảo giác thường giảm dần về mức độ và tần suất theo thời gian. Ở một số người, chúng có thể không biến mất hoàn toàn, nhưng thường không gây tổn hại trực tiếp.

Nhìn chung, các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều quan trọng là người bị mất thị lực cần được cung cấp thông tin đầy đủ về khả năng này. Việc biết trước có thể giúp giảm đáng kể sự sợ hãi và căng thẳng khi những hình ảnh bất thường xuất hiện.

 

5 cách bảo vệ thị lực tuổi trung niên

Gan nhiễm mỡ ảnh hưởng thế nào tới thị lực?

4 thực phẩm chứa dưỡng chất hỗ trợ bảo vệ thị lực

Cách cải thiện thị lực ở mọi độ tuổi