Khi y học bào thai viết tiếp sự sống

Y học bào thai mở ra hy vọng mới trong điều trị bệnh lý ngay từ trong bụng mẹ

Cuộc chiến từ trong bụng mẹ

Câu chuyện bắt đầu từ tuần thai thứ 23, khi thai nhi của sản phụ N.T.H (Thanh Hóa) được phát hiện mắc chứng tràn dịch màng phổi hai bên. Lồng ngực vốn là không gian để phổi nở ra và tim co bóp, nay bị dịch lỏng tràn vào, chiếm chỗ. Tình trạng này nếu không xử lý sẽ dẫn đến phù thai, suy tim và khiến thai nhi tử vong ngay trong tử cung.

Đến tuần 32, bệnh tiến triển nặng hơn với biểu hiện phù toàn thân và đa ối. Đứng trước ranh giới sinh tử, các chuyên gia tại Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã quyết định thực hiện kỹ thuật đặt shunt dẫn lưu màng phổi ngay trong buồng tử cung.

Đây là một kỹ thuật đỉnh cao của y học hiện đại: Các bác sĩ đưa ống dẫn vào lồng ngực thai nhi thông qua bụng mẹ để rút chất lỏng ra ngoài. Việc đặt ống shunt mang lại hai lợi ích then chốt: Một là giải phóng áp lực cho tim và phổi, hai là kéo dài thời gian thai kỳ.

Trong y học bào thai, mỗi ngày ở lại trong bụng mẹ là một cơ hội vàng để phổi phát triển và hoàn thiện chức năng hô hấp. Nhờ có "đôi cánh" này, lượng dịch giảm rõ rệt, giúp thai nhi ổn định đến tận tuần 36.

Rạng sáng ngày 23/3, sản phụ bất ngờ vỡ ối. Dù ekip đã chuẩn bị sẵn sàng mọi phương án hồi sức tích cực nhất như máy thở, ống nội khí quản, nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra: Bé khóc vang và tự thở tốt ngay khi vừa rời bụng mẹ.

TS.BS Đỗ Tuấn Đạt, Giám đốc Trung tâm Y học bào thai cho biết, trước đây những ca bệnh này thường suy hô hấp nặng, nhưng nhờ can thiệp sớm, phổi của bé đã đủ sức mạnh để đảm nhận chức năng sống ngay lập tức.

Hy vọng mới từ y học bào thai

Chào đời với cân nặng 3.400gr, em bé được chẩn đoán xác định mắc chứng tràn dịch dưỡng chấp màng phổi và đang được điều trị theo phác đồ chuyên sâu tại Trung tâm Sơ sinh.

Ca bệnh này là minh chứng rõ nét cho thấy bước tiến của y học: Thai nhi giờ đây không chỉ là đối tượng được theo dõi, mà đã trở thành một "bệnh nhân" thực thụ có thể được cứu chữa ngay từ trong bụng mẹ.  

Kể từ khi khái niệm siêu âm thai nhi ra đời vào năm 1958, y học bào thai đã mở ra khả năng phát hiện sớm các dị tật và bất thường của thai nhi. Không chỉ dừng lại ở việc quan sát, các bác sĩ có thể thực hiện các thủ thuật phức tạp để điều trị bệnh lý cho thai nhi.

Một số can thiệp bào thai đã trở thành những phương pháp điều trị tiêu chuẩn như: Phẫu thuật laser điều trị hội chứng truyền máu song thai, truyền máu trong tử cung để điều trị bất đồng nhóm máu Rh giữa mẹ và thai, đặt bóng khí quản thai nhi điều trị thoát vị hoành bẩm sinh…

Trong thế kỷ 21, vai trò của y học bào thai tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực công nghệ gene, liệu pháp tế bào gốc và phẫu thuật robotic nhằm điều trị các bệnh lý di truyền và rối loạn chuyển hóa ngay từ giai đoạn bào thai.

 

Trẻ bị giang mai bẩm sinh tăng, cần đề cao dự phòng từ bào thai

"Cân não" can thiệp tim trong bào thai tại Bệnh viện Từ Dũ

Chế độ ăn của mẹ khi mang thai có thể ảnh hưởng nguy cơ dị ứng ở trẻ

Ca mang thai đầu tiên nhờ AI phân tích tinh trùng