Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5

Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá

Theo WHO, chiến dịch năm nay nhằm phơi bày các chiến lược của ngành công nghiệp thuốc lá trong việc thu hút thế hệ người dùng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên; đồng thời né tránh các biện pháp kiểm soát thuốc lá ngày càng chặt chẽ tại nhiều quốc gia.

Thông qua chủ đề này, WHO tiếp tục khẳng định cam kết thúc đẩy các chính sách bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện nicotine (chất gây nghiện mạnh, có trong thành phần của thuốc lá); đồng thời kêu gọi các chính phủ, tổ chức y tế, tổ chức xã hội và giới trẻ cùng tham gia xây dựng một tương lai không thuốc lá.

Thuốc lá vẫn gây ra nhiều gánh nặng trên toàn cầu

Thông điệp của WHO được đưa ra trong bối cảnh thuốc lá vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên thế giới.

Theo tổ chức này, sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của 28 nhóm bệnh, trong đó có nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, đặc biệt là ung thư phổi; các bệnh tim mạch, nhất là bệnh mạch vành; các bệnh hô hấp như viêm đường hô hấp và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Thuốc lá cũng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và sinh dục của con người.

Không chỉ gây tác hại đối với sức khỏe, thuốc lá còn tạo ra gánh nặng kinh tế rất lớn. WHO ước tính tổng chi phí liên quan đến sử dụng thuốc lá, bao gồm chi phí chăm sóc sức khỏe và tổn thất năng suất lao động, lên tới khoảng 1,4 nghìn tỷ USD mỗi năm, tương đương 1,8% GDP toàn cầu năm 2021.

Nhiều kết quả tích cực nhưng thách thức vẫn còn

Báo cáo toàn cầu về kiểm soát thuốc lá năm 2025 của WHO cho thấy nhiều quốc gia đã đạt được những bước tiến quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Tại khu vực Đông Nam Á, nhiều nước đã áp dụng các biện pháp kiểm soát toàn diện và ghi nhận kết quả đáng khích lệ. So với năm 2010, tỷ lệ hút thuốc trong khu vực đã giảm 40% vào năm 2024.

Tại Việt Nam, Báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường trong nam giới trưởng thành giảm đáng kể; đồng thời tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại hộ gia đình, nơi công cộng và nơi làm việc cũng giảm rõ rệt.

Theo Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành trên 15 tuổi năm 2023, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới giảm từ 47,4% năm 2010 xuống còn 38,9% năm 2023.

Ở nhóm thanh thiếu niên, tỷ lệ sử dụng thuốc lá tiếp tục giảm. Cụ thể, tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nhóm từ 13 đến 17 tuổi giảm từ 5,36% năm 2013 xuống còn 2,78% năm 2019. Đối với nhóm từ 13 đến 15 tuổi, tỷ lệ này giảm từ 2,5% năm 2014 xuống còn 1,9% vào năm 2022.

Tuy nhiên, theo WHO, các quốc gia vẫn đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải duy trì và tăng cường các biện pháp kiểm soát thuốc lá. Sự gia tăng của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng có nguy cơ làm suy giảm những thành quả đạt được trong hơn một thập kỷ qua.

Tăng cường hành động 

Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, các hoạt động truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp tục được đẩy mạnh tại Việt Nam. 

Trọng tâm là phổ biến Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá và các quy định tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm cũng sẽ được tăng cường nhằm bảo đảm thực thi hiệu quả các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Nhiều hoạt động hưởng ứng như treo băng-rôn, khẩu hiệu tuyên truyền, tổ chức mít tinh, hội thảo, hội nghị, cuộc thi và các hình thức truyền thông phù hợp khác cũng đang và sẽ được triển khai trong dịp này.

 

Bỏ thuốc lá để bảo vệ não bộ

Phổi có thể tự phục hồi sau khi bỏ thuốc lá?

Podcast: Hiểm họa từ thuốc lá mới

COP11: Ưu tiên bảo vệ giới trẻ trước “nạn dịch” thuốc lá mới