Châu Âu kiểm soát dư lượng thuốc trừ sâu nghiêm ngặt thế nào?

Tại châu Âu, dư lượng thuốc trừ sâu trên thực phẩm được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng

Thuốc trừ sâu là gì?

Thuốc trừ sâu (hay thường được gọi là thuốc bảo vệ thực vật) là một nhóm hóa chất được sử dụng để kiểm soát, xua đuổi hoặc tiêu diệt sâu bệnh. Thuốc trừ sâu đóng vai trò quan trọng trong nền nông nghiệp hiện đại, góp phần làm tăng năng suất với hầu hết các loại cây ngũ cốc, cây ăn quả và rau củ.

Việc sử dụng thuốc trừ sâu cũng cho phép trồng cây, rau củ… ở những địa điểm không thực sự phù hợp, kéo dài mùa vụ của nông sản trong khi vẫn duy trì được chất lượng sản phẩm.

Thuốc trừ sâu gồm nhiều loại sản phẩm khác nhau, ví dụ như thuốc diệt cỏ, thuốc diệt côn trùng, thuốc diệt nấm và nhiều loại khác, tùy thuộc vào sinh vật mục tiêu. Ví dụ, thuốc diệt cỏ được pha chế đặc biệt để tiêu diệt hoặc ngăn chặn sự phát triển của các loại cây hoặc cỏ dại không mong muốn; Thuốc diệt côn trùng được sử dụng để kiểm soát hoặc diệt trừ côn trùng gây hại cho cây trồng hoặc cơ sở hạ tầng nông nghiệp.

Thuốc trừ sâu thường có 2 thành phần chính là hoạt chất nhắm mục tiêu tiêu diệt sâu bệnh và các thành phần trơ (chiếm phần lớn thành phần của sản phẩm). Các thành phần trơ này có thể bao gồm dung môi, các chất giúp hoạt chất bám dính vào bề mặt và các hóa chất bảo vệ hoạt chất khỏi tác hại của ánh nắng Mặt trời.

Các quốc gia châu Âu kiểm soát dư lượng thuốc trừ sâu như thế nào?

Thuốc trừ sâu thường được sử dụng trong trồng trọt. Ngoài thuốc trừ sâu được sử dụng trong quá trình canh tác, cây trồng cũng có thể hấp thu thuốc trừ sâu còn sót lại trong đất từ ​​các lần sử dụng trước. Dư lượng thuốc trừ sâu cũng có thể tồn đọng trong các thực phẩm có nguồn gốc từ động vật như sữa, trứng và thịt, thông qua thức ăn chăn nuôi có chứa hàm lượng dư lượng thuốc trừ sâu cao.

 

Cảnh giác dư lượng thuốc trừ sâu trong trái cây họ cam quýt

Podcast: Nguy cơ suy thận cấp trong mùa nắng nóng

Tại châu Âu (EU), một khung pháp lý toàn diện đã được thiết lập, bao gồm các quy tắc phê duyệt các hoạt chất, loại thực phẩm nào có thể sử dụng chúng và mức dư lượng cho phép. Dư lượng thuốc trừ sâu là lượng rất nhỏ thuốc trừ sâu có thể còn sót lại trong hoặc trên cây trồng sau khi thu hoạch hoặc bảo quản. Chúng cũng có thể bao gồm bất kỳ sản phẩm phân hủy hoặc chất chuyển hóa nào từ thuốc trừ sâu.

Thực phẩm được kiểm tra dư lượng thuốc trừ sâu dựa trên mức dư lượng tối đa cho phép do các tổ chức quản lý quy định. Mức dư lượng tối đa cho phép đề cập đến mức dư lượng thuốc trừ sâu cao nhất được pháp luật cho phép có trong/trên các sản phẩm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi, dựa trên các quy định thực hành nông nghiệp tốt và lượng tối thiểu cần thiết để bảo vệ cây trồng.

Mức dư lượng tối đa cho phép được các cơ quan quản lý thiết lập để đảm bảo việc sử dụng thuốc trừ sâu không dẫn đến mức dư lượng hóa chất gây hại trong thực phẩm, từ đó bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Các cơ quan quản lý đặt ra các giới hạn này với một biên độ an toàn lớn: Lượng cho phép thường thấp hơn ít nhất 100 lần so với mức có thể gây hại trên chuột. Điều này cung cấp một vùng đệm rộng để bảo vệ sức khỏe của con người.

Các giới hạn này được xác định sau khi đánh giá kỹ lưỡng dữ liệu khoa học, cũng như đưa ra mức thấp hơn đáng kể so với mức có thể gây rủi ro cho sức khỏe.

Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) thường công bố báo cáo định kỳ với việc kiểm tra mức dư lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm trên thị trường châu Âu. Mỗi năm, khoảng một nửa số thực phẩm có nguồn gốc thực vật trên thị trường được kiểm tra. Điều này có nghĩa là với bất kỳ loại nông sản nào, việc kiểm tra được thực hiện khoảng 2 năm/lần.

Với các sản phẩm thực phẩm bị coi là không tuân thủ quy định, cơ quan chức năng có thể thực hiện các biện pháp cưỡng chế, bao gồm việc chặn các lô hàng thực phẩm tại biên giới châu Âu, phạt tiền hoặc các hình phạt khác. Trong trường hợp nghiêm trọng, sản phẩm có thể bị thu hồi khỏi thị trường, cảnh báo và hoàn tiền cho người tiêu dùng.

Việc một sản phẩm có dư lượng thuốc trừ sâu vượt quá mức dư lượng tối đa không đồng nghĩa với việc thực phẩm đó chắc chắn không an toàn. Để đánh giá nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, tổng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong tất cả các loại nông sản bạn ăn vào sẽ được so sánh với các hướng dẫn khác dựa trên sức khỏe, ví dụ như lượng ăn vào hàng ngày có thể chấp nhận được (ADI).

Đây là ước lượng lượng chất (phụ gia, hóa chất) trong thực phẩm/nước uống mà một người có thể ăn vào mỗi ngày trong suốt cuộc đời mà không gây rủi ro đáng kể cho sức khỏe. Mỗi loại thuốc bảo vệ thực vật cụ thể đều có mức ADI riêng.

Tuy nhiên, tại châu Âu, mức phơi nhiễm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật qua chế độ ăn được ước tính là rất thấp đối với phần lớn người tiêu dùng. Điều này cho thấy nguy cơ sức khỏe thấp khi ăn các loại nông sản.

Với trường hợp một loại thuốc bảo vệ thực vật/sản phẩm cụ thể có mức phơi nhiễm qua chế độ ăn được ước tính vượt quá ngưỡng an toàn, hoặc khi không thể xác định được mức an toàn cho một loại thuốc bảo vệ thực vật, cơ quan chức năng sẽ thực hiện các biện pháp bảo vệ bằng cách rút sản phẩm khỏi thị trường, hoặc thu hồi trước khi bán.

 

Trong các bài viết tiếp theo, Sức khỏe+ sẽ làm rõ ảnh hưởng của thuốc trừ sâu tới sức khỏe, cũng như giải đáp thắc mắc liệu bạn có thể rửa sạch được dư lượng thuốc trừ sâu trên thực phẩm hay không. Kính mong quý độc giả đón đọc!