Hâm nóng thức ăn bằng lò vi sóng có gây hại gì không?

Lò vi sóng có thể làm nóng thức ăn nhanh chóng, an toàn nếu bạn sử dụng đúng cách

Lò vi sóng (hay lò vi ba) hoạt động dựa trên nguyên lý bức xạ không ion hóa (non-ionizing radiation). Không ion hóa" có nghĩa là bức xạ không thể ion hóa các nguyên tử (hoặc không thể loại bỏ electron khỏi chúng).

Trong phổ điện từ trải dài từ bước sóng dài (sóng radio) đến bước sóng ngắn (tia gamma), sóng vi ba nằm ở bước sóng dài hơn ánh sáng nhìn thấy, do đó có năng lượng tương đối thấp. Ngược lại, bức xạ ion hóa (chẳng hạn như tia X và tia gamma) có bước sóng ngắn hơn và năng lượng photon cao hơn, đủ để loại bỏ electron khỏi nguyên tử và có khả năng làm hỏng DNA. Với sự tích lũy tiếp xúc theo thời gian, chỉ loại bức xạ ion hóa mới có thể làm tăng nguy cơ ung thư.

Ung thư phát triển khi DNA bên trong tế bào bị tổn thương, bằng cách làm gián đoạn cơ chế tăng trưởng và sửa chữa tế bào bình thường, cho phép các tế bào nhân lên không kiểm soát. Vì bức xạ của lò vi sóng không có đủ năng lượng để làm hỏng DNA, không gây ra các thay đổi trong liên kết hóa học (của thực phẩm), do đó việc sử dụng thiết bị này không thể gây ra các thay đổi ở mức độ tế bào có thể dẫn đến ung thư.

Tia cực tím (tia UV) là một trường hợp ngoại lệ cần đặc biệt chú ý trong bức xạ không ion hóa. Mặc dù trên lý thuyết, tia UV nằm trong nhóm này, song chúng  mang nhiều năng lượng hơn sóng vi ba và có thể làm hỏng DNA. Đây là lý do tại sao tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng Mặt trời là một yếu tố nguy cơ gây ung thư da.

Lò vi sóng làm nóng thức ăn bằng cách tạo ra bức xạ vi ba, làm cho các phân tử nước rung động. Các phân tử rung động này mất năng lượng để tạo ra nhiệt, từ đó làm nóng thức ăn. Bức xạ do lò vi sóng tạo ra không còn lưu lại trong thức ăn sau khi lò tắt. Chỉ có thức ăn vẫn được giữ nóng.

 

Nên dùng lò vi sóng hay các phương pháp truyền thống để chế biến thực phẩm?

Nhựa “an toàn” dùng cho lò vi sóng: Có thực sự vô hại?

Hộp đựng thực phẩm được thiết kế an toàn để sử dụng trong lò vi sóng cần giữ nguyên được trạng thái dưới tác động của sóng vi ba. Chúng thường chỉ ấm lên vì tiếp xúc với thức ăn nóng, chứ không phải vì chúng hấp thu năng lượng vi sóng.

Một mối lo ngại phổ biến khác là việc hâm nóng thức ăn bằng lò vi sóng có thể "phá hủy" các chất dinh dưỡng trong thực phẩm. Trên thực tế, dùng lò vi sóng thường giữ được hàm lượng các chất dinh dưỡng khá tốt, thậm chí tốt hơn một số phương pháp làm nóng khác (như luộc) thực phẩm.

Việc mất chất dinh dưỡng chủ yếu phụ thuộc vào thời gian nấu, nhiệt độ và thời gian tiếp xúc với nước. Vì phương pháp làm nóng bằng lò vi sóng truyền năng lượng trực tiếp vào thực phẩm, thời gian hâm nóng thường ngắn hơn và cần rất ít hoặc không cần thêm nước. Điều này giúp hạn chế việc mất đi các chất dinh dưỡng nhạy cảm với nhiệt và tan trong nước như vitamin C, hay một số vitamin nhóm B.

Để giữ lại được tối đa các chất dinh dưỡng trong thực phẩm, bạn nên dùng lò vi sóng để làm nóng thức ăn trong thời gian ngắn, tránh thêm quá nhiều nước (nếu có thể), đậy nắp hộp đựng thức ăn để đảm bảo thức ăn được làm nóng đều, cũng như dừng lại giữa chừng để khuấy/đảo mặt thức ăn (nếu cần).

Thực hiện những cách đơn giản này cho phép làm nóng thức ăn bằng lò vi sóng hiệu quả hơn, đồng thời duy trì được hàm lượng dinh dưỡng tối đa.