Một thói quen phổ biến có thể gây hại sức khỏe ngày Tết

Việc hâm nóng thức ăn nhiều lần có thể ảnh hưởng đến chất lượng món ăn và sức khỏe của người dùng

Vì sao không nên hâm lại thức ăn nhiều lần?

Nhiều người lầm tưởng rằng nhiệt độ cao khi hâm nóng thức ăn sẽ có thể tiêu diệt mọi vi khuẩn. Tuy nhiên, trên thực tế, mỗi lần thức ăn được hâm đi hâm lại rồi để nguội, chúng phải đi qua “vùng nguy hiểm” (từ 4°C đến 60°C) thêm một lần nữa. Đây là khoảng nhiệt độ lý tưởng để vi sinh vật phát triển mạnh mẽ.

Điển hình như cơm nguội - món ăn tưởng chừng lành tính nhất. Gạo sống thường chứa dạng bào tử của vi khuẩn Bacillus cereus, loại bào tử có thể sống sót sau khi nấu chín. Nếu cơm để ở nhiệt độ phòng quá lâu, các bào tử này phát triển thành vi khuẩn và sản sinh độc tố. Đáng ngại hơn, độc tố này có khả năng chịu nhiệt, nên ngay cả khi bạn hâm cơm rất nóng, chúng vẫn không bị tiêu diệt. Theo thống kê, hơn 60% ca ngộ độc liên quan đến các món từ gạo đều do cơm để qua đêm hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần.

Bên cạnh đó, việc tái gia nhiệt còn gây ra những biến đổi hóa học nguy hiểm như:

- Protein biến chất: Trong trứng và thịt gà, cấu trúc protein sẽ thay đổi đáng kể khi bị hâm nóng lần thứ hai, gây khó tiêu và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Riêng với trứng, nitơ trong thực phẩm này có thể bị oxy hóa tạo ra các chất gây ung thư.

- Sản sinh nitrosamine: Các loại rau lá xanh như cải bó xôi, cần tây, củ dền chứa nhiều nitrat. Khi hâm nóng, nitrat chuyển hóa thành nitrit và tiếp tục tạo thành nitrosamine (một hoạt chất có thể gây ung thư).

- Nhiễm độc từ nấm và hải sản: Protein trong nấm dễ bị biến đổi, có thể gây đau bụng. Trong khi đó, các loại hải sản rất dễ bị ôi thiu và nhiễm khuẩn mà quá trình hâm nóng thông thường không thể xử lý triệt để.

Bí quyết bảo quản các món đặc thù ngày Tết

Để vừa giữ được hương vị thơm ngon, vừa đảm bảo an toàn cho gia đình trong dịp Tết, việc bảo quản đúng cách các món ăn như thịt đông, giò chả... là cực kỳ quan trọng.

Đối với món thịt nấu đông: Thịt đông là món ăn đặc trưng nhưng cũng rất nhạy cảm với nhiệt độ. Để bảo quản món này, bạn cần lưu ý:

1. Chia nhỏ phần ăn: Sau khi nấu xong, hãy chia thịt thành nhiều phần nhỏ vừa đủ cho một lần ăn. Điều này giúp tránh việc phải lấy cả bát lớn ra ngoài rồi lại cất vào, dễ gây nhiễm khuẩn.

2. Làm nguội hoàn toàn: Tuyệt đối không cho thịt còn nóng vào tủ lạnh vì hơi nước ngưng đọng sẽ sinh ra vi khuẩn và làm thịt nhanh biến chất.

3. Bọc kín: Sử dụng màng bọc thực phẩm hoặc hộp đựng có nắp kín để hạn chế tiếp xúc với không khí, đồng thời tránh nhiễm mùi từ các thực phẩm khác.

4. Chú ý tới thời gian lưu trữ: Thịt đông chỉ nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh từ 7 - 10 ngày. Nếu để lâu hơn, thịt sẽ bị chảy nhớt, có mùi hôi và gây hại cho sức khỏe. Khi đã lấy ra khỏi tủ lạnh, nên ăn hết trong vòng 5 - 6 tiếng.

Nguyên tắc chung cho giò chả và đồ chín: Giống như thịt đông, các loại giò chả cũng cần được bảo quản trong ngăn mát và không để lẫn lộn đồ chín với đồ sống. Vi khuẩn từ thực phẩm sống có thể lây nhiễm chéo, làm hỏng đồ chín nhanh hơn và gây ngộ độc khi ăn trực tiếp.

Việc tận dụng thức ăn thừa là thói quen tiết kiệm tốt, nhưng cần thực hiện một cách thông minh. Thay vì nấu quá nhiều, hãy ưu tiên nấu lượng vừa đủ ăn. Nếu thức ăn còn dư, hãy làm nguội nhanh chóng (có thể dàn mỏng ra khay) rồi cho vào tủ lạnh trong vòng 1 giờ.

Khi cần hâm lại, chỉ nên lấy đúng lượng cần dùng và chỉ hâm một lần duy nhất, đảm bảo nhiệt độ thực phẩm đạt trên 75°C. Nếu thấy món ăn có dấu hiệu lạ như mùi chua, dính ướt hay đổi màu, hãy dứt khoát loại bỏ để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. 

 

Infographic: Những thực phẩm, đồ uống không nên hâm nóng lại

Nguy cơ mắc ung thư có thể tăng do một số chất bảo quản thực phẩm

Sai lầm thường gặp khi bảo quản thực phẩm ngày Tết

3 cách bảo quản thực phẩm dịp Tết Nguyên Đán