Khi nào người trẻ cần đi tầm soát ung thư đại trực tràng?

Ung thư đại trực tràng không còn là bệnh của người già.

Bác sĩ Bethany Malone, chuyên khoa phẫu thuật đại trực tràng tại Bệnh viện Texas Health Harris Methodist (Mỹ), cho biết bà đã điều trị cho rất nhiều bệnh nhân trẻ. Trường hợp nhỏ tuổi nhất mà bà từng gặp (không tính những người mắc bệnh do yếu tố di truyền) chỉ mới 19 tuổi.

"Trong suốt những năm hành nghề, không năm nào tôi không phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ khối u đại tràng cho những bệnh nhân ở độ tuổi 20", bác sĩ Malone chia sẻ.

Thực tế tại Texas cũng phản ánh xu hướng chung trên toàn thế giới. Ung thư đại trực tràng được coi là khởi phát sớm khi được chẩn đoán ở những người dưới 50 tuổi. Dù phần lớn ca bệnh vẫn tập trung ở nhóm trên 65 tuổi, tỷ lệ mắc bệnh ở người trẻ đang tăng lên toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia có thu nhập cao.

Các chuyên gia y tế nhận định, sự gia tăng của ung thư đại trực tràng ở người dưới 50 tuổi không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là hệ quả của nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

- Di truyền: Bác sĩ Radhika Kainthla, chuyên gia ung thư tại Bệnh viện Parkland Memorial (Mỹ), nhấn mạnh chỉ khoảng 20% bệnh nhân khởi phát sớm có liên quan đến di truyền. Điều đó có nghĩa là 80% trường hợp còn lại không phải do gene.

- Chế độ ăn uống và lối sống: Đây là yếu tố then chốt. Việc tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ, thực phẩm siêu chế biến và lười vận động là những thủ phạm chính.

- Thiếu hụt chất xơ: Người hiện đại đang ăn quá ít chất xơ. Chất xơ không chỉ nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh mà còn giúp đào thải các chất gây ung thư ra khỏi cơ thể trước khi chúng kịp hấp thụ.

- Yếu tố môi trường: Việc sống gần các khu vực xử lý chất thải độc hại cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Để phòng ngừa, các bác sĩ đưa ra lời khuyên về một lối sống lành mạnh tương tự như các biện pháp bảo vệ sức khỏe tổng thể: Tập thể dục thường xuyên; Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia; Hạn chế thịt đỏ, tăng cường trái cây, rau củ và thực phẩm giàu chất xơ; Kiểm soát cân nặng.

Khi nào cần tầm soát?

Do xu hướng trẻ hóa, các cơ quan y tế khuyến cáo người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát định kỳ từ 45 tuổi. Phương pháp tầm soát tối ưu là nội soi đại tràng, bên cạnh đó có thể xét nghiệm phân hoặc chẩn đoán hình ảnh.

Lưu ý, đối với những người có nguy cơ cao (ví dụ như có người thân mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp) cần tầm soát sớm hơn. Thời điểm tầm soát nên bắt đầu trước 10 năm so với độ tuổi mà người thân được chẩn đoán mắc bệnh (Ví dụ: Nếu bố bạn mắc bệnh ở tuổi 48, bạn nên đi khám từ năm 38 tuổi). Bên cạn đó, những người có tiền sử bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng cũng cần tầm soát sớm và thường xuyên hơn.

Các dấu hiệu cảnh báo

Dù các triệu chứng tiêu hóa ở người trẻ thường liên quan đến các bệnh lành tính, nhưng không nên chủ quan nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Thay đổi thói quen đại tiện (tiêu chảy hoặc táo bón bất thường).
• Có máu trong phân.

Các bác sĩ khuyến cáo, nếu bạn đã điều trị theo hướng bệnh lành tính (như trĩ) nhưng triệu chứng không cải thiện, đó là lúc cần phải thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn để loại trừ ung thư.

 

Thực phẩm “quen mặt” có thể làm tăng nguy cơ Ung thư đại tràng

Ngày càng nhiều người trẻ mắc Ung thư đại tràng, làm sao để phòng ngừa?

Không nên ăn gì để ngừa Ung thư đại tràng?

Dấu hiệu cảnh báo bạn có thể bị Ung thư đại tràng