WHO, UNICEF cảnh báo khoảng trống vệ sinh tại cơ sở y tế

Nhiều cơ sở y tế trên thế giới chưa đáp ứng các điều kiện vệ sinh cơ bản - Ảnh minh họa

Trong thông tin được WHO và UNICEF công bố ngày 18/8/2026, lần đầu tiên, hai tổ chức này đưa ra số liệu về 5 nhóm dịch vụ vệ sinh cơ bản tại các cơ sở y tế trên toàn cầu.

Giai đoạn từ 2015 đến 2025, một số dịch vụ vệ sinh tại cơ sở y tế đã được cải thiện. Tuy nhiên, nhiều cơ sở vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn cơ bản.    

 

Phân biệt hai khái niệm: Vệ sinh cá nhân (Hygiene) là những hành vi và thói quen giữ vệ sinh của mỗi người, như rửa tay, đánh răng, tắm gội.  Hệ thống vệ sinh (Sanitation) là các công trình và hệ thống phục vụ vệ sinh, như nhà vệ sinh và hệ thống thoát nước.

Nhà vệ sinh có nhưng chưa đáp ứng tiêu chuẩn cơ bản

Đến năm 2025, 85% cơ sở y tế trên thế giới có nhà vệ sinh sử dụng được. Tuy nhiên, chỉ 40% đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để được xếp vào nhóm đạt tiêu chuẩn cơ bản.

Để đạt mức này, nhà vệ sinh không chỉ sử dụng được, mà còn phải đáp ứng nhu cầu của người bệnh và nhân viên y tế, đồng thời phù hợp với phụ nữ, trẻ em gái và người hạn chế khả năng vận động.

Chỉ khoảng 50% số cơ sở có nhà vệ sinh riêng cho nam và nữ, phù hợp với người hạn chế khả năng vận động hoặc có điều kiện phục vụ vệ sinh kinh nguyệt.

Nhà vệ sinh không an toàn, khó tiếp cận hoặc không đáp ứng nhu cầu của người sử dụng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt đối với phụ nữ trong quá trình sinh nở, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Vệ sinh môi trường còn thiếu quy trình và nhân lực

Vệ sinh môi trường cũng là một trong những khoảng trống lớn tại các cơ sở y tế.

Để đạt tiêu chuẩn cơ bản, cơ sở phải có quy trình vệ sinh và nhân viên vệ sinh được đào tạo. Khoảng 18% cơ sở chưa đáp ứng cả hai yêu cầu này, tương ứng với những nơi đang phục vụ khoảng 1,5 tỷ người trên toàn cầu.

Tại các quốc gia kém phát triển nhất, chỉ 24% cơ sở y tế đạt tiêu chuẩn cơ bản về vệ sinh môi trường.

WHO đánh giá vệ sinh môi trường là một phần quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn. Môi trường không được vệ sinh đúng cách có thể tạo điều kiện cho mầm bệnh lây lan, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và kháng kháng sinh tại cơ sở y tế.

Dữ liệu toàn cầu vẫn chưa đầy đủ

Bên cạnh khoảng trống về dịch vụ, WHO và UNICEF cũng lưu ý tình trạng thiếu dữ liệu.

Đến năm 2025, 39 quốc gia có đủ số liệu về cả 5 nhóm dịch vụ, tăng từ 29 nước trong lần cập nhật trước.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia vẫn chưa có đủ dữ liệu để đánh giá đầy đủ tình trạng dịch vụ tại các cơ sở y tế. Điều này gây khó khăn cho việc xác định những nơi cần ưu tiên đầu tư và cải thiện.

Cần giám sát chất lượng, không chỉ kiểm tra hạ tầng

WHO và UNICEF kêu gọi các quốc gia tăng cường giám sát, không chỉ kiểm tra cơ sở y tế có hạ tầng hay không mà còn đánh giá chất lượng dịch vụ trong thực tế.

Các dịch vụ cần được xem xét về khả năng hoạt động ổn định, mức độ an toàn, sạch sẽ, khả năng tiếp cận và mức độ đáp ứng nhu cầu của người bệnh, nhân viên y tế.

Tháng 5/2026, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết kêu gọi các quốc gia nâng cao tiêu chuẩn, tăng cường giám sát và dành nguồn lực cho các dịch vụ thiết yếu tại cơ sở y tế.

 

Dịch virus Tây sông Nile bùng phát ở Châu Âu, WHO cảnh báo

WHO công bố bộ tài liệu hướng dẫn phòng, chống đuối nước

WHO: Gần 50% nguy cơ sa sút trí tuệ có thể phòng ngừa từ lối sống

WHO: Yoga giúp duy trì sức khỏe khi về già