Vì sao bệnh đái tháo đường tăng mạnh ở nữ tuổi 20?

Đái tháo đường type 2 có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm

Đái tháo đường type 2 (tiểu đường type 2) là bệnh có thể gây nguy hiểm đến tính mạng, chủ yếu xuất phát từ các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống không lành mạnh. Những yếu tố này làm suy giảm khả năng sản xuất insulin của cơ thể, khiến đường tích tụ trong máu. Tại Anh, khoảng 30% người trưởng thành béo phì và 90% trong số đó sẽ phát triển thành đái tháo đường type 2.

Một số ý kiến cho rằng sự gia tăng nhanh chóng của căn bệnh này bắt nguồn từ việc giới trẻ tiêu thụ ngày càng nhiều thực phẩm siêu chế biến (ultra-processed foods - UPF). Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu liên tục chỉ ra rằng nam giới mới là nhóm tiêu thụ UPF nhiều hơn phụ nữ.

Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

Các chuyên gia hàng đầu về đái tháo đường tại Anh cho rằng có nhiều yếu tố đang góp phần tạo nên sự khác biệt này giữa hai giới.

Phụ nữ trẻ uống nhiều rượu bia hơn trước

Một giả thuyết được đưa ra là phụ nữ ngày nay uống bia rượu thường xuyên hơn. Giáo sư danh dự Roy Taylor, đang làm việc tại Đại học Newcastle, cho biết vào những năm 1990, việc phụ nữ uống rượu một mình hoặc uống say không phổ biến như hiện nay.

Thế nhưng trong hơn 10 năm qua, tỷ lệ phụ nữ uống rượu ở mức nguy hại liên tục gia tăng. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2024, kể từ năm 2016, tỷ lệ nam giới tại Anh có hành vi uống rượu say gần như không thay đổi, trong khi tỷ lệ này ở phụ nữ tăng rõ rệt.

Năm 2016, có 13,8% phụ nữ trong cộng đồng cho biết từng uống rượu say theo từng đợt, nhưng đến năm 2019, con số này đã tăng lên 21,7%. Các dữ liệu khác cũng cho thấy phụ nữ Anh là nhóm có tỷ lệ uống rượu say cao nhất trong các nước phát triển, với khoảng 1/4 thừa nhận uống say ít nhất một lần mỗi tháng.

Một khảo sát năm 2023 ghi nhận 26% phụ nữ từng uống từ 6 đơn vị đồ uống có cồn trở lên chỉ trong một lần. Không chỉ vậy, số liệu của Chính phủ Anh cho thấy số phụ nữ tử vong liên quan đến rượu bia đã tăng 37% trong giai đoạn 2016-2021.

Sử dụng mạng xã hội

 

Nhận biết đái tháo đường type 2 qua dấu hiệu khi ngủ dậy

36 tuổi bị đái tháo đường type 2, đường huyết cao có nguy hiểm không?

6 thay đổi lối sống giúp “đảo ngược” đái tháo đường type 2

Tại sao đái tháo đường type 2 còn gọi là đái tháo đường không phụ thuộc insulin?

Giáo sư Naveed Sattar, chuyên gia y học tim mạch - chuyển hóa tại Đại học Glasgow, cho rằng thời gian sử dụng điện thoại để lướt mạng xã hội nhiều hơn đồng nghĩa với việc ít vận động và giấc ngủ ban đêm bị ảnh hưởng nhiều hơn. Trong khi đó, thiếu ngủ là yếu tố đã được chứng minh có liên quan đến đái tháo đường type 2.

Theo các khảo sát, phụ nữ dành nhiều thời gian trên mạng xã hội hơn nam giới, trung bình nhiều hơn khoảng 17-30 phút mỗi ngày.

Mang thai cũng làm tăng nguy cơ

Các chuyên gia cho biết, việc phụ nữ trải qua thai kỳ cũng là một nguyên nhân làm tăng nguy cơ béo phì và các bệnh liên quan. Một số nghiên cứu cho thấy, khoảng 20% phụ nữ mang thai mắc đái tháo đường thai kỳ - tình trạng lượng đường trong máu tăng cao do thừa cân trong thai kỳ.

Đây là tình trạng có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi, làm tăng nguy cơ sảy thai, tăng huyết áp hoặc hình thành cục máu đông.

Tiến sĩ Shivani Misra, bác sĩ chuyên khoa đái tháo đường và là một trong các tác giả của nghiên cứu từ Imperial College London, chia sẻ phụ nữ thừa cân trước khi mang thai dễ mắc đái tháo đường thai kỳ hơn. Ở một số phụ nữ, lượng đường huyết sẽ trở lại bình thường sau sinh, nhưng những người khác có thể tiến triển thành đái tháo đường type 2.

Mắc bệnh càng sớm, hậu quả càng nghiêm trọng

Các chuyên gia đặc biệt lo ngại trước tình trạng bệnh xuất hiện ở người trẻ vì đái tháo đường type 2 khởi phát sớm thường tiến triển nặng hơn.

Theo nghiên cứu công bố năm 2023 trên Tạp chí The Lancet Diabetes & Endocrinology, một người được chẩn đoán mắc đái tháo đường type 2 ở tuổi 30 có thể giảm tới 14 năm tuổi thọ. Trong khi đó, nếu được chẩn đoán ở tuổi 70, tuổi thọ thường chỉ giảm khoảng 1-2 năm.

Việc mắc bệnh từ khi còn trẻ cũng đồng nghĩa người bệnh phải sử dụng thuốc trong thời gian dài, thậm chí phải phối hợp nhiều loại thuốc, kéo theo nguy cơ gặp các tác dụng phụ.

Các chuyên gia đều thống nhất rằng thay đổi lối sống là yếu tố then chốt để giảm tỷ lệ mắc đái tháo đường type 2 ở phụ nữ trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực của mỗi cá nhân, môi trường sống vốn thúc đẩy tình trạng béo phì cũng cần được cải thiện.

"Nếu chúng ta có thể thay đổi môi trường để mọi người dễ dàng duy trì lối sống lành mạnh hơn mà không phải quá gắng sức, sẽ có nhiều người thực hiện được điều đó. Đó mới là mục tiêu trong tương lai", giáo sư Naveed Sattar nhấn mạnh.