SUCKHOE+ | Nếu không may mắc đái tháo đường, có thể bạn sẽ có khá nhiều thắc mắc. Ví dụ như tại sao bạn lại mắc bệnh? Hay liệu con bạn có nguy cơ mắc đái tháo đường giống bạn hay không? Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những vấn đề này.
Bệnh đái tháo đường type 1 và type 2 có những nguyên nhân khác nhau, nhưng có 2 yếu tố quan trọng tác động tới cả 2 dạng. Bạn có thể được di truyền gene làm tăng nguy cơ mắc bệnh, sau đó một yếu tố khác trong môi trường có thể kích hoạt chúng.
Do đó, khi nói tới nguy cơ mắc đái tháo đường, chỉ mang gene thôi là chưa đủ để khẳng định bạn sẽ mắc bệnh. Nhiều nghiên cứu trên các cặp song sinh cùng trứng (những người có gene giống hệt nhau) cho thấy vẫn có trường hợp một người mắc bệnh đái tháo đường type 1, trong khi người còn lại chỉ có nguy cơ mắc bệnh là 50%. Khi một người mắc bệnh đái tháo đường type 2, nguy cơ mắc bệnh của người còn lại cao nhất cũng chỉ là 75%.
Bệnh đái tháo đường type 1 có di truyền không?
Trong hầu hết các trường hợp mắc đái tháo đường type 1, người bệnh sẽ được di truyền các yếu tố nguy cơ từ cả cha và mẹ. Các chuyên gia cho rằng những yếu tố này phổ biến hơn ở người da trắng vì họ có tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường type 1 cao nhất.
Người bệnh đái tháo đường type 1 thường được di truyền các yếu tố nguy cơ từ cả cha và mẹ
Tuy nhiên, vì đa số những người có nguy cơ cao cũng không tiến triển thành bệnh trong suốt cuộc đời của mình, các chuyên gia đã chuyển sang tìm hiểu các tác nhân có thể kích hoạt bệnh từ môi trường. Theo đó, một yếu tố có thể kích hoạt bệnh đái tháo đường type 1 là thời tiết lạnh. Cụ thể, các nhà khoa học nhận thấy bệnh có xu hướng tiến triển hơn vào mùa Đông (so với mùa Hè), cũng như có xu hướng phổ biến hơn ở những nơi có khí hậu lạnh.
Một yếu tố nguy cơ khác có thể là do thời điểm ăn dặm. Theo đó, bệnh đái tháo đường type 1 có xu hướng ít phổ biến hơn ở những người được bú mẹ và bắt đầu ăn dặm muộn.
Tự kháng thể là các kháng thể do hệ miễn dịch tạo ra, nhưng lại “nhầm lẫn” tấn công vào chính các tế bào, mô hoặc protein khỏe mạnh của cơ thể, thay vì các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hay virus, từ đó dẫn đến các bệnh tự miễn như đái tháo đường type 1.
Trong đa số trường hợp, sự tiến triển của bệnh đái tháo đường type 1 thường mất khá nhiều năm. Các nhà khoa học đã tiến hành theo dõi những người có cha/mẹ mắc đái tháo đường type 1, từ đó phát hiện ra rằng hầu hết những người sau này sẽ mắc đái tháo đường đều có một số tự kháng thể (autoantibodies) nhất định trong nhiều năm trước khi chính thức được chẩn đoán bệnh.
Nguy cơ mắc đái tháo đường type 1 của con bạn
Với nam giới mắc đái tháo đường type 1, tỷ lệ con bạn mắc bệnh là 5,88%. Nếu bạn là nữ giới và sinh con trước năm 25 tuổi, nguy cơ con bạn cũng mắc đái tháo đường type 1 là 4%. Tuy nhiên, nếu bạn sinh con sau 25 tuổi, nguy cơ con bạn mắc bệnh chỉ còn 1%.
Nguy cơ của con bạn sẽ tăng gấp đôi nếu bạn mắc bệnh đái tháo đường từ trước năm 11 tuổi. Nếu cả bạn và bạn đời đều mắc đái tháo đường type 1, nguy cơ của con sẽ nằm trong khoảng từ 10 - 25%.
Ngoài ra, cần lưu ý khoảng 14% người bệnh đái tháo đường type 1 sẽ mắc thêm hội chứng đa tuyến nội tiết tự miễn type 2. Điều này có nghĩa ngoài bệnh đái tháo đường, những người này còn mắc thêm bệnh tuyến giáp, tuyến thượng thận hoạt động kém hoặc các bệnh tự miễn khác. Nếu bạn mắc hội chứng này, nguy cơ con bạn mắc hội chứng và tiến triển bệnh đái tháo đường type 1 có thể lên tới 50%.
So với type 1, bệnh đái tháo đường type 2 có mối liên hệ chặt chẽ hơn với yếu tố di truyền. Nghiên cứu trên các cặp song sinh đã chỉ ra rằng di truyền đóng vai trò rất quan trọng trong sự tiến triển của bệnh đái tháo đường type 2.
Tuy nhiên, bệnh cũng phụ thuộc nhiều vào các yếu tố môi trường, đặc biệt là lối sống. Theo đó, tình trạng thừa cân, béo phì có xu hướng di truyền trong gia đình, trong khi các thành viên thường có thói quen ăn uống và tập thể dục tương tự nhau. Đây là lý do các chuyên gia thường khuyên có thể trì hoãn hoặc phòng ngừa bệnh đái tháo đường type 2 bằng cách tập thể dục và giảm cân.
Nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 của con bạn
Như đã đề cập ở trên, đái tháo đường type 2 có thể di truyền trong gia đình, một phần là do di truyền, một phần là do trẻ học theo các thói quen xấu (như ăn uống không lành mạnh, lười tập thể dục) từ cha mẹ. Tin tốt là tương tự như với người lớn, trẻ cũng có thể phòng ngừa bệnh bằng cách có chế độ ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên và duy trì cân nặng ổn định.
Chủ động phòng ngừa và chăm sóc toàn diện khi có yếu tố di truyền
Dù mang yếu tố di truyền hay không, nguy cơ tiến triển thành bệnh đái tháo đường và biến chứng vẫn phụ thuộc rất nhiều vào cách mỗi người chăm sóc sức khỏe lâu dài. Bên cạnh việc theo dõi đường huyết và duy trì lối sống lành mạnh, việc nâng đỡ thể trạng, hạn chế stress oxy hóa và rối loạn chuyển hóa kéo dài cũng được xem là hướng tiếp cận quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.
Trong y học cổ truyền, một số dược liệu như câu kỷ tử, mạch môn, hoài sơn, nhàu thường được sử dụng nhằm hỗ trợ điều hòa chuyển hóa và nâng đỡ thể trạng ở người có nguy cơ, hoặc người mắc đái tháo đường lâu năm. Đồng thời, các hoạt chất chống oxy hóa như alpha lipoic acid (ALA) đang được quan tâm trong nghiên cứu hỗ trợ bảo vệ thần kinh và vi tuần hoàn - những yếu tố dễ bị ảnh hưởng khi đường huyết tăng cao kéo dài.
Vi Bùi (Theo Diabetes.org)
TPBVSK Hộ Tạng Đường - Hỗ trợ giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, thần kinh do đái tháo đường
Nhờ kết hợp 4 thảo dược Nhàu, Hoài sơn, Mạch môn, Câu kỷ tử với hoạt chất Alpha lipoic acid, Hộ Tạng Đường là sản phẩm uy tín, được nhiều người bệnh đái tháo đường tin dùng từ năm 2008.
Đừng để biến chứng đái tháo đường trở thành gánh nặng trong cuộc sống của bạn!
Bạn biết gì về yếu tố di truyền gây bệnh đái tháo đường? 
Bình luận của bạn