Xem thể thao: Lợi ích bất ngờ cho sức khoẻ tinh thần

Các trận đấu thể thao giúp mang lại cho khán giả nhiều cung bậc cảm xúc

Tăng cảm giác kết nối và xã hội

Một trong những lợi ích rõ rệt nhất của việc xem thể thao là tạo ra sự kết nối xã hội. Người hâm mộ có thể cùng gia đình, bạn bè hoặc những người xa lạ theo dõi một trận đấu, cùng hồi hộp, vui mừng hay tiếc nuối trước kết quả.

Theo Chuyên gia tâm lý Katie Rose (Mỹ), con người có nhu cầu tự nhiên về sự gắn kết. Việc cùng yêu thích một đội bóng hoặc môn thể thao có thể tạo ra cảm giác thuộc về một cộng đồng, ngay cả khi những người hâm mộ không quen biết nhau.

Một số chuyên gia khác cũng nhận định các trận đấu thể thao tạo ra trải nghiệm chung cho rất nhiều người tại cùng một thời điểm. Đây là lý do người hâm mộ thường nói "chúng ta thắng" hoặc "chúng ta thua", dù bản thân không trực tiếp thi đấu.

Cảm giác được thuộc về một cộng đồng có thể giúp giảm sự cô đơn, củng cố các mối quan hệ và hỗ trợ khả năng thích ứng trước những căng thẳng trong cuộc sống.

Giúp tạm gác lại áp lực thường ngày

Một trận đấu cũng có thể trở thành khoảng nghỉ tinh thần giữa những bộn bề của cuộc sống. Khi tập trung theo dõi diễn biến trên sân, sự chú ý tạm thời được chuyển khỏi công việc, những lo lắng hoặc các vấn đề cá nhân.

Theo đó, sự tập trung này có thể giúp phá vỡ vòng lặp của suy nghĩ tiêu cực và tình trạng lo âu kéo dài. Những cảm xúc như hào hứng, hy vọng, bất ngờ hay phấn khích khi xem thể thao, nếu ở mức độ phù hợp, có thể góp phần cải thiện tâm trạng. Với người không thường xuyên xem thể thao, một trận đấu còn mang đến trải nghiệm mới mẻ. Việc tìm hiểu luật chơi, cầu thủ và chiến thuật buộc não bộ phải tiếp nhận thông tin mới, từ đó tạo ra sự chú ý và hứng thú.

Có điều để mong chờ

Việc theo dõi một giải đấu hoặc đội bóng yêu thích còn tạo ra những mốc thời gian để chờ đợi. Một trận đấu vào cuối tuần, một vòng playoff hay một giải đấu lớn có thể trở thành điểm nhấn giúp cuộc sống có thêm nhịp điệu.

Sự mong đợi cũng có giá trị về mặt tâm lý. Khi biết trước mình sắp có một hoạt động yêu thích, cảm giác hào hứng có thể xuất hiện ngay cả trước khi sự kiện diễn ra. Với những người trải qua một tuần làm việc căng thẳng, một trận đấu được chờ đợi có thể trở thành khoảng thời gian thư giãn đáng kể.

Trên thực tế, thể thao cũng giúp con người trải nghiệm nhiều cung bậc cảm xúc như hồi hộp, hy vọng, thất vọng, nhẹ nhõm và vui mừng. Việc học cách chờ đợi và trải qua những cảm xúc này có thể góp phần rèn luyện khả năng điều chỉnh cảm xúc.

Cùng nhau xem các trận thi đấu thể thao là một hình thức tăng tính gắn kết xã hội, rất có lợi cho sức khoẻ tinh thần - Ảnh: Hà Chi

Thể thao trực tiếp khác với giải trí theo nhu cầu

Một điểm đặc biệt của thể thao trực tiếp là yếu tố không thể đoán trước. Hàng nghìn hoặc hàng triệu người có thể cùng theo dõi một khoảnh khắc mà chưa ai biết kết quả sẽ ra sao. Khác với việc xem phim hay nội dung trực tuyến theo yêu cầu, người xem không thể tua nhanh đến kết quả. Điều này buộc họ phải hiện diện trong khoảnh khắc và theo dõi diễn biến theo thời gian thực.

Nếu trực tiếp đến sân, lợi ích có thể còn lớn hơn khi người xem phải rời khỏi nhà, đi bộ, giao tiếp với những người xung quanh và tạm rời xa điện thoại. Những hoạt động này đều có thể góp phần giảm sự cô lập và tăng tương tác xã hội.

Thắng hay thua đều có thể là trải nghiệm tâm lý

Không phải lúc nào đội bóng yêu thích cũng giành chiến thắng. Tuy nhiên, thất bại trong thể thao cũng có thể trở thành một trải nghiệm giúp con người học cách đối diện với sự thất vọng.

Theo các chuyên gia, người hâm mộ có thể dần nhận ra rằng cảm giác buồn bực sau một trận thua sẽ qua đi và luôn có những trận đấu tiếp theo. Quá trình lặp lại này có thể góp phần hình thành khả năng phục hồi tâm lý, tức khả năng đối mặt với cảm xúc khó chịu mà không để chúng chi phối hoàn toàn.

Tuy nhiên, điều này chỉ đúng khi người hâm mộ duy trì góc nhìn lành mạnh. Nếu kết quả của đội bóng quyết định hoàn toàn tâm trạng hoặc giá trị bản thân, việc xem thể thao có thể trở thành nguồn căng thẳng thay vì thư giãn.

Khi nào xem thể thao có thể gây tác động tiêu cực?

Xem thể thao không phải phương pháp điều trị các vấn đề sức khỏe tinh thần và cũng không phải lúc nào cũng mang lại tác động tích cực. Việc theo dõi quá mức có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc, các mối quan hệ hoặc những hoạt động cần thiết khác. Bên cạnh đó, hành vi cổ động quá khích, tranh cãi trên mạng xã hội, sự thù địch giữa các nhóm người hâm mộ và đặc biệt là cá cược thể thao có thể làm gia tăng căng thẳng.

Nên lưu ý rượu bia kết hợp với những cảm xúc mạnh trong các trận đấu có thể làm tăng nguy cơ hành vi mất kiểm soát ở một số người.

Vì vậy, lợi ích của thể thao đối với sức khỏe tinh thần phụ thuộc nhiều vào cách mỗi người tham gia. Xem một trận đấu để thư giãn, kết nối với người khác và tận hưởng cảm xúc lành mạnh có thể là một phần tích cực của cuộc sống. Ngược lại, khi thể thao bắt đầu chi phối cảm xúc, thời gian hoặc các mối quan hệ, người xem cần chủ động điều chỉnh.

Nói cách khác, thể thao có thể mang lại nhiều hơn sự giải trí đơn thuần, nhưng giá trị lớn nhất nằm ở việc tận hưởng nó một cách điều độ và lành mạnh.

 

Lợi ích của collagen với người tập thể dục thể thao

Độ tuổi lý tưởng để trẻ bắt đầu chơi thể thao bài bản

Podcast: Hệ lụy khôn lường khi tập thể thao ngày nắng nóng

Sai lầm nhiều người mắc phải sau khi chơi thể thao