Anh dự kiến cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội

Đối với trẻ vị thành niên, mạng xã hội tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây nguy hiểm

Chính phủ Anh vừa công bố kế hoạch cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội phổ biến như TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat, YouTube và X. Đề xuất được xem là bước đi quyết liệt nhằm hạn chế những tác động tiêu cực của môi trường trực tuyến đối với sức khỏe tinh thần và sự phát triển của trẻ em.

Phát biểu tại một cuộc họp báo, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết nước này không chỉ giới hạn quyền truy cập vào mạng xã hội mà còn dự kiến kiểm soát nhiều tính năng được đánh giá có nguy cơ gây hại cho trẻ em, như phát trực tiếp (livestream), nhắn tin với người lạ và một số hoạt động trên các nền tảng trò chơi trực tuyến.

Theo dự luật đang được xây dựng, các dịch vụ nhắn tin riêng như WhatsApp hay Signal vẫn có thể được sử dụng. Tuy nhiên, trẻ vị thành niên dưới 18 tuổi sẽ bị hạn chế tiếp cận các ứng dụng AI mô phỏng mối quan hệ tình cảm hoặc tương tác mang tính lãng mạn, một loại hình công nghệ đang phát triển nhanh trong thời gian gần đây.

Nếu được Quốc hội thông qua vào cuối năm nay, lệnh cấm có thể chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2027. Trách nhiệm xác minh độ tuổi và ngăn trẻ em sử dụng nền tảng sẽ thuộc về các công ty công nghệ. Những doanh nghiệp không tuân thủ có thể phải đối mặt với các khoản phạt đáng kể.

Mối lo về sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên

Đề xuất của Anh xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều nghiên cứu và báo cáo chỉ ra mối liên hệ giữa việc sử dụng mạng xã hội quá mức với các vấn đề sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên, bao gồm lo âu, căng thẳng tâm lý và giảm chất lượng giấc ngủ.

Báo cáo năm 2025 của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center - Mỹ) cho thấy hơn ⅓ thanh thiếu niên Mỹ sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội gần như liên tục trong ngày. Các chuyên gia cho rằng việc tiếp xúc kéo dài với nội dung trực tuyến, cùng cơ chế thiết kế nhằm giữ chân người dùng, có thể làm gia tăng nguy cơ phụ thuộc vào mạng xã hội ở lứa tuổi đang phát triển.

Những lo ngại này cũng đã xuất hiện trong các vụ kiện gần đây tại Mỹ. Tháng 3 vừa qua, một bồi thẩm đoàn ở Los Angeles (Mỹ) cho rằng các sản phẩm của Meta và YouTube có thể góp phần thúc đẩy hành vi gây nghiện và gây hại đối với người dùng trẻ tuổi. Quyết định này được xem là tiền lệ quan trọng cho các vụ kiện tương tự trong tương lai.

Xu hướng kiểm soát mạng xã hội đang lan rộng

Anh không phải quốc gia duy nhất tìm cách hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội. Cuối năm 2024, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, việc thực thi các biện pháp này không hề đơn giản. Một khảo sát tại Australia cho thấy khoảng 70% phụ huynh cho biết con em họ vẫn tìm được cách vượt qua các công cụ xác minh độ tuổi để tiếp tục sử dụng mạng xã hội.

Dù vậy, Thủ tướng Starmer cho rằng những khó khăn trong thực thi không phải là lý do để từ bỏ các biện pháp bảo vệ trẻ em. Theo ông, việc vẫn tồn tại những trường hợp vi phạm không có nghĩa là các quy định bảo vệ trẻ em trở nên vô nghĩa.

Hiện nay, nhiều quốc gia khác như Pháp, Đan Mạch, Ireland và Malaysia cũng đang xem xét các chính sách tương tự. Mục tiêu chung là giảm nguy cơ trẻ em tiếp xúc với nội dung không phù hợp, bắt nạt trực tuyến và những tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần.

Vai trò của gia đình vẫn là yếu tố then chốt

Bên cạnh các biện pháp quản lý từ chính phủ, nhiều chuyên gia cho rằng gia đình vẫn đóng vai trò quan trọng nhất trong việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Tại thị trấn Greystones của Ireland, phụ huynh và các trường học đã cùng cam kết không cho trẻ sử dụng điện thoại thông minh cho đến khi bước vào bậc trung học cơ sở. Sáng kiến này được triển khai sau khi một cuộc khảo sát địa phương ghi nhận phần lớn giáo viên nhận thấy mức độ lo âu của học sinh gia tăng rõ rệt trong lớp học.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số đang mang lại nhiều cơ hội cho trẻ em trong học tập và kết nối xã hội. Tuy nhiên, các quốc gia ngày càng phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa lợi ích của công nghệ và việc bảo vệ sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ. Kế hoạch mới của Anh cho thấy xu hướng siết chặt quản lý mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên có thể sẽ tiếp tục lan rộng trong những năm tới.

 

Infographic: Những tác động tích cực của việc hạn chế mạng xã hội

Cà phê trứng “gây sốt” mạng xã hội có thực sự tốt cho sức khỏe?

Chatbot AI, mạng xã hội và nguy cơ của nhóm thanh thiếu niên

Dùng nhiều mạng xã hội ảnh hưởng đến não bộ trẻ thế nào?