Bỏ điều trị đái tháo đường, đối mặt nguy cơ viêm tụy cấp

Cần tuân thủ liệu trình điều trị đái tháo đường theo hướng dẫn của bác sĩ

Theo thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bệnh viện vừa tiếp nhận và điều trị một trường hợp viêm tụy cấp liên quan đến việc không tuân thủ điều trị đái tháo đường. Người bệnh là một phụ nữ cao tuổi, có tiền sử mắc đái tháo đường type 2 gần 30 năm, nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, kèm nôn ói và sốt nhẹ.

Trước đó khoảng 2 tuần, người bệnh xuất hiện sốt nhẹ, đau bụng, tiêu chảy. Khi đi khám tại phòng khám gần nhà, tình trạng này được chẩn đoán là rối loạn tiêu hóa, nghi ngộ độc thực phẩm. Người bệnh được kê thuốc uống nhưng không cải thiện.

Tại bệnh viện, kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết tăng cao gấp khoảng 6 lần mức bình thường. Chỉ số triglycerid trong máu lên tới 123,1 mmol trên lít, cao hơn 72 lần giới hạn bình thường. Đồng thời, kali máu giảm còn 2,2 mmol trên lít, thấp hơn nhiều so với ngưỡng bình thường từ 3,5 đến 5,1 mmol trên lít.

Các bác sĩ xác định người bệnh rơi vào tình trạng nhiễm toan ceton, tức hiện tượng tích tụ acid trong máu do thiếu insulin, kèm theo viêm tụy cấp. Đây là biến chứng nặng, cần được điều trị chuyên sâu.

Theo ThS.BS Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, Phó khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, người mắc đái tháo đường lâu năm nhưng không uống thuốc đều đặn và không theo dõi đường huyết thường xuyên rất dễ dẫn đến tăng đường huyết kéo dài. Khi thiếu insulin, cơ thể buộc phải phân hủy chất béo để tạo năng lượng. Quá trình này sinh ra nhiều acid, gây nhiễm toan ceton.

Bên cạnh đó, đường huyết tăng cao kéo dài làm triglycerid trong máu tăng mạnh. Triglycerid là một dạng chất béo trong máu, khi tăng quá mức có thể trực tiếp gây viêm tụy cấp. Tình trạng tăng triglycerid thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi kết hợp với nhiễm toan ceton và tăng đường huyết, bệnh có thể tiến triển nhanh chóng.

BS. Trâm cho biết thêm, người bệnh đái tháo đường lâu năm thường bị tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi tuyến tụy. Điều này khiến tụy bị thiếu oxy. Khi đó, các men tiêu hóa có thể bị hoạt hóa sớm ngay trong nhu mô tụy, gây phản ứng viêm lan rộng.

Viêm tụy làm giảm khả năng tiết insulin, khiến đường huyết tiếp tục tăng cao. Tụy vì thế càng bị tổn thương nặng hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm.

Ở bệnh nhân viêm tụy cấp, các enzym tiêu hóa bị kích hoạt sớm sẽ khiến tuyến tụy tự tiêu hóa chính mô của mình. Hậu quả là tụy bị phù nề, viêm và hoại tử mô. Khi vùng hoại tử bị vi khuẩn xâm nhập, người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, với tỷ lệ tử vong cao.

Ngay sau khi nhập viện, người bệnh được truyền insulin để hạ đường huyết, kiểm soát viêm tụy và cải thiện tình trạng nhiễm toan ceton. Đồng thời, các bác sĩ bổ sung kali và điều trị tích cực. Sau khoảng 5 ngày, tình trạng sức khỏe ổn định, các chỉ số sinh hóa giảm gần về mức bình thường.

Theo các bác sĩ, nếu người bệnh tuân thủ đầy đủ chỉ định điều trị đái tháo đường như dùng thuốc đều đặn, đúng giờ và theo dõi đường huyết thường xuyên, hoàn toàn có thể phòng tránh biến chứng viêm tụy cấp.

Những dấu hiệu cảnh báo viêm tụy ở người mắc đái tháo đường gồm đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều, sốt nhẹ, mệt mỏi, bụng chướng, tiêu chảy và tình trạng mất kiểm soát đường huyết đột ngột không rõ nguyên nhân. Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống nôn tại nhà. Người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Đối với người bệnh cao tuổi hoặc suy giảm trí nhớ, gia đình cần theo dõi sát việc dùng thuốc, kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu và huyết áp theo đúng chỉ định của bác sĩ. Việc không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc, duy trì chế độ ăn hợp lý, hạn chế chất béo và tái khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm của đái tháo đường.

 

Người bệnh đái tháo đường bị gan nhiễm mỡ cần điều trị thế nào?

Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm đái tháo đường thai kỳ

Người bệnh đái tháo đường kèm bệnh thận nên có hướng điều trị thế nào?

Mắc đái tháo đường 1 năm, bị tiểu đêm nhiều phải làm sao?