Các yếu tố nguy cơ gây sỏi thận

Có rất nhiều nguyên nhân gây sỏi thận

Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), phần lớn các trường hợp sỏi thận liên quan đến những yếu tố chuyển hóa và lối sống có thể điều chỉnh. Việc nhận diện nguy cơ không chỉ giúp giảm khả năng mắc bệnh mà còn hạn chế tái phát – tình trạng xảy ra ở khoảng 30-50% người bệnh trong 5 năm.

Các yếu tố nào gây sỏi thận?

Mất nước

Mất nước là nguyên nhân hàng đầu gây sỏi thận và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nhưng có thể phòng ngừa dễ dàng bằng cách uống đủ nước. Khi thiếu nước, cơ thể giữ lại chất lỏng, làm nước tiểu cô đặc, tăng nồng độ khoáng chất, tạo điều kiện cho tinh thể hình thành, kết sỏi và gây hại cho thận.

Chế độ ăn nhiều muối

Theo Journal of Urology, chế độ ăn giàu natri làm tăng lượng calci trong nước tiểu. Muối thường có nhiều trong thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói hoặc món ăn ngoài hàng, làm giảm khả năng tái hấp thu calci của thận.

Quỹ Thận Quốc gia Mỹ cũng cho biết, ngay cả việc tăng nhẹ lượng muối tiêu thụ hàng ngày cũng làm tăng nguy cơ hình thành sỏi calci về lâu dài.

Tiêu thụ nhiều đạm thực vật

Chế độ ăn giàu thịt đỏ, gia cầm, trứng, hải sản… tạo điều kiện thuận lợi cho sỏi aci uric và sỏi calci, đồng thời làm tăng acid uric, giảm citrate (chất ức chế tạo sỏi), khiến nước tiểu có tính acid cao hơn.

Lối sống, béo phì và sức khỏe chuyển hóa

Một nghiên cứu năm 2020 trên Reviews in Urology cho thấy, béo phì có thể làm thay đổi thành phần nước tiểu, cụ thể là làm tăng acid uric và oxalat, đồng thời giảm citrate - những yếu tố dễ dẫn đến hình thành sỏi.

Ngoài ra, theo World Journal of Nephrology, tình trạng kháng insulin (phổ biến ở người béo phì) có thể làm giảm độ pH của nước tiểu, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện sỏi acid uric.

Chế độ ăn giàu oxalat

Một số thực phẩm như rau bina, củ dền, các loại hạt, chocolate và trà có thể làm tăng lượng oxalat trong nước tiểu, góp phần hình thành sỏi.

Yếu tố gia đình và di truyền

Nguy cơ mắc sỏi thận tăng đáng kể nếu trong gia đình có người từng mắc bệnh. Nguyên nhân là do yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa khoáng chất trong cơ thể. Theo các chuyên gia, một số rối loạn di truyền khiến cơ thể dễ hình thành sỏi hơn, và tình trạng tái phát cũng thường gặp ở những người có tiền sử gia đình rõ ràng.

Thuốc và thực phẩm bổ sung

Một số loại thuốc và thực phẩm bổ sung có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận. Ví dụ, việc bổ sung calci liều cao, thừa vitamin D, một số thuốc lợi tiểu hoặc thuốc kháng acid chứa calci đều có thể góp phần hình thành sỏi.

Tuổi và giới tính

Sỏi thận thường gặp nhất ở độ tuổi từ 20 đến 50. Trước đây, bệnh phổ biến hơn ở nam giới, nhưng hiện nay tỷ lệ mắc ở nữ giới đang có xu hướng gia tăng.

Khi nào cần đi khám?

Bạn cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau dữ dội hoặc kéo dài ở vùng lưng và hông, có máu trong nước tiểu, sốt, ớn lạnh, buồn nôn hoặc nôn.

Các chuyên gia khuyến nghị một số biện pháp giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận, bao gồm: Uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn, duy trì lượng calci hợp lý trong khẩu phần, tránh tiêu thụ quá nhiều đạm động vật, giữ cân nặng hợp lý và duy trì vận động thường xuyên.

 

Cách giảm đau do sỏi thận?

Sỏi thận có tự đào thải không?

Vì sao nam giới dễ bị sỏi thận hơn nữ giới?

Đi khám sỏi thận, phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm nhờ AI