Sỏi thận có tự đào thải không?

Sỏi thận có thể gây biến chứng nguy hiểm nếu không được can thiệp kịp thời

Sỏi thận hình thành thế nào?

Sỏi thận là những cặn cứng được hình thành từ khoáng chất và muối bên trong thận. Một nghiên cứu năm 2023 được công bố trên Tạp chí bệnh thận Mỹ (American Journal of Kidney Diseases) cho biết, sỏi thận là một bệnh lý phổ biến, ước tính cứ 11 người ở Mỹ thì có 1 người mắc phải.

Sỏi thận hình thành khi nước tiểu quá bão hòa các chất tạo tinh thể (calci, oxalat, acid uric) do thiếu nước hoặc nồng độ cao, đồng thời thiếu chất ức chế kết tinh. Tình trạng này tạo môi trường cho tinh thể lắng đọng, kết dính thành sỏi. Nguyên nhân chính bao gồm:

- Mất nước: Uống không đủ nước sẽ dẫn đến nước tiểu cô đặc.

- Chế độ ăn uống: Với lượng natri, đường hoặc protein cao.

- Rối loạn chuyển hóa: Các vấn đề liên quan đến cách cơ thể xử lý một số khoáng chất nhất định.

Quá trình đào thải tự nhiên sỏi thận

Quá trình đào thải sỏi thận thường diễn ra qua 3 giai đoạn.

Đầu tiên là khi sỏi nằm ở niệu quản - đây thường là giai đoạn đau đớn nhất. Khi sỏi di chuyển trong ống nối giữa thận và bàng quang, người bệnh có thể cảm thấy những cơn đau nhói, đau quặn ở vùng lưng và sườn.

Tiếp theo, khi sỏi xuống đến bàng quang, cơn đau dữ dội ở vùng hông thường giảm dần, nhưng có thể xuất hiện cảm giác áp lực ở bàng quang và buồn tiểu thường xuyên hơn.

Cuối cùng là giai đoạn bài tiết, khi sỏi được đẩy ra ngoài qua niệu đạo; giai đoạn này thường ít đau hơn do niệu đạo rộng hơn, giúp việc đào thải sỏi dễ dàng hơn.

Mặc dù sỏi thận có thể tự đào thải, nhưng điều này không xảy ra ở mọi trường hợp. Khả năng đào thải phụ thuộc vào một số yếu tố quan trọng.

- Kích thước sỏi: Sỏi dưới 4mm có khoảng 80% khả năng tự đào thải, sỏi từ 4-6mm có khoảng 50% khả năng và có thể cần hỗ trợ bằng thuốc, còn sỏi lớn hơn 6mm thì khả năng tự đào thải rất thấp.

- Vị trí của sỏi: Sỏi càng gần bàng quang thì càng dễ được đào thải hơn so với sỏi nằm gần thận, vì vậy người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định vị trí và hướng điều trị phù hợp.

- Loại sỏi: Sỏi calci là loại phổ biến nhất, thường có bề mặt lởm chởm nên có thể làm chậm quá trình đào thải; Trong khi sỏi acid uric trong một số trường hợp có thể được làm mềm hoặc hòa tan bằng thuốc điều chỉnh độ pH.

Mẹo giúp đào thải sỏi thận tự nhiên?

Như đã nói trên, sỏi thận có thể tự đào thảo nếu kích thước nhỏ và nằm ở vị trí thuận lợi trong đường tiết niệu. Để tối ưu hóa khả năng đào thải sỏi thận tự nhiên, bạn có thể áp dụng một số mẹo sau:

- Uống đủ nước: Mỗi người sẽ có nhu cầu nước trong ngày khác nhau, phụ thuộc vào các yếu tố sức khỏe, tuổi tác, mức độ hoạt động thể chất… Nhưng theo các chuyên gia, uống 2-3 lít nước/ngày sẽ giúp nước tiểu trong, hỗ trợ đào thải sỏi.

- Ăn trái cây họ cam quýt: Chanh, chanh dây chứa citrate giúp ngăn sỏi phát triển và hỗ trợ làm vỡ sỏi nhỏ.

- Giảm muối: Hạn chế natri để tránh tăng calci trong thận, làm sỏi to hơn.

- Hoạt động thể chất: Đi bộ có thể hỗ trợ sỏi di chuyển, nhưng cần hỏi ý kiến bác sĩ tùy tình trạng sức khỏe.

- Dùng thuốc: Có thể dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc chẹn alpha theo chỉ định bác sĩ. Lưu ý không nên tự ý dùng bất kỳ loại thuốc nào.

Sỏi thận kích thước nhỏ thường có khả năng tự đào thải, trong khi sỏi lớn hơn 6mm sẽ cần can thiệp y tế. Vì vậy, người bệnh nên đi khám để được bác sĩ tư vấn phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể. Đặc biệt, cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt và ớn lạnh, buồn nôn, nôn dữ dội, có máu trong nước tiểu, đau lưng hoặc đau sườn dữ dội không giảm, không thể đi tiểu…

 

Bổ sung vitamin C sai cách có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận?

Đi khám sỏi thận, phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm nhờ AI

Sử dụng nhiều thực phẩm bổ sung calci có thể gây sỏi thận?

Chuyên gia chỉ cách ăn uống cực kỳ đơn giản "đánh tan" sỏi thận