Khởi động dự án RECAF - góp phần bảo vệ rừng Việt Nam

Khởi động dự án RECAF tại Buôn Ma Thuột ̣(Đắk Lắk)

Chính phủ Việt Nam, Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) và Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) chính thức khởi động Dự án Giảm thiểu khí thải ở khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ, gọi tắt là RECAF. Dự án có tổng mức đầu tư 102,5 triệu USD, nhằm ứng phó với sự gia tăng phát thải khí nhà kính và bảo vệ các hệ sinh thái rừng quan trọng của Việt Nam, đồng thời cải thiện sinh kế cho người dân.

RECAF được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đạt tăng trưởng kinh tế nhanh trong nhiều thập kỷ gần đây. Tuy nhiên, quá trình này cũng kéo theo mức phát thải khí nhà kính tăng mạnh. Lượng CO₂ bình quân đầu người đã tăng từ 0,79 tấn vào năm 2000 lên 3,81 tấn vào năm 2018. Riêng tại Tây Nguyên, tình trạng mất rừng trên diện rộng làm gia tăng rủi ro khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp, đồng thời khiến độ phì nhiêu của đất suy giảm và năng suất nông nghiệp dài hạn bị ảnh hưởng.

Tỉnh Đắk Lắk, một trong những vùng sản xuất cà phê trọng điểm của cả nước, được đánh giá là địa phương đặc biệt dễ bị tổn thương trước các áp lực môi trường. Suy giảm tài nguyên rừng, biến đổi khí hậu và chất lượng đất đi xuống đang trực tiếp đe dọa sinh kế của người dân nông thôn trong khu vực.

Trước thực trạng đó, RECAF tập trung hỗ trợ nông dân áp dụng các mô hình nông lâm kết hợp thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là hình thức sản xuất kết hợp cây nông nghiệp với cây lâm nghiệp nhằm vừa tạo thu nhập, vừa bảo vệ đất và giữ rừng. Dự án đồng thời tăng cường bảo vệ rừng tự nhiên và thúc đẩy phát triển các chuỗi giá trị không gây mất rừng, tức các hoạt động sản xuất và tiêu thụ nông sản không làm suy giảm diện tích rừng.

RECAF do Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam chủ trì triển khai, phối hợp với Ủy ban Nhân dân các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng và Khánh Hòa, với nguồn tài trợ từ IFAD và GCF.

Ông Nguyễn Minh Huấn, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, cho biết: “Dự án này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tỉnh Đắk Lắk và khu vực Tây Nguyên. Thông qua việc kết hợp bảo vệ rừng với sản xuất nông nghiệp bền vững, RECAF sẽ giúp người nông dân nâng cao thu nhập, đồng thời bảo vệ tài nguyên rừng cho các thế hệ tương lai.”

Theo kế hoạch, trong 6 năm triển khai, RECAF dự kiến giúp giảm phát thải khoảng 6,68 triệu tấn CO₂. Kết quả này đạt được chủ yếu nhờ chuyển đổi 145.000ha đất lâm nghiệp sang các hệ thống nông lâm kết hợp bền vững, có hiệu quả kinh tế, đồng thời bảo vệ khoảng 500.000ha rừng tự nhiên có giá trị cao tại các địa phương mục tiêu.

Dự án được kỳ vọng mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 420.000 người dân. Hơn một triệu người được hưởng lợi gián tiếp thông qua cải thiện sinh kế, thu nhập và an ninh lương thực. Qua đó, RECAF góp phần quan trọng vào việc thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia của Việt Nam.

Ông Frew Behabtu, Quyền Giám đốc Quốc gia IFAD tại Việt Nam, nhận định: “RECAF thể hiện vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong việc kết nối hành động liên quan đến khí hậu với phát triển nông thôn. IFAD tự hào đồng hành cùng dự án này, đặt người nông dân và cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng ở vị trí trung tâm của các giải pháp nhằm tăng cường khả năng chống chịu, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và tạo ra các cơ hội kinh tế bền vững.”

Một nội dung trọng tâm khác của RECAF là thúc đẩy quan hệ đối tác giữa nông dân, khu vực tư nhân và chính quyền địa phương. Thông qua các liên kết này, các hộ sản xuất nhỏ được hỗ trợ tiếp cận thị trường, cải thiện hạ tầng và áp dụng các phương thức sản xuất bền vững. Dự án cũng chú trọng tới phụ nữ, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm bảo đảm các nhóm chịu tác động lớn nhất của biến đổi khí hậu được tham gia và hưởng lợi thực chất.

Ông Frederic Wiltmann, Trưởng khu vực Đông Nam Á của GCF, cho biết: “Dự án RECAF cho thấy tài chính khí hậu có thể tạo ra những tác động thực chất và lâu dài cho con người và thiên nhiên thông qua sử dụng đất bền vững và tăng cường bảo vệ rừng.”

Ở góc độ tài chính công, bà Nguyễn Thị Diệu Trinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, Bộ Tài chính Việt Nam, đánh giá việc kết hợp vốn vay ưu đãi của IFAD với viện trợ không hoàn lại của GCF là cách tiếp cận tài chính phát triển hiện đại. Cách làm này giúp duy trì tính ưu đãi của nguồn vốn, giảm áp lực ngân sách và tối đa hóa tác động phát triển tại các địa bàn khó khăn.

 

Đây là biến đổi khí hậu!

Ba sự thật về biến đổi khí hậu

Điểm tới hạn đầu tiên và những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Câu chuyện sốt vàng da và biến đổi khí hậu tại COP30