Bài toán béo phì ở trẻ em: Lời giải đến từ nếp nhà

Thói quen ăn thực phẩm siêu chế biến góp phần dẫn đến béo phì ở trẻ em

Kiểm soát béo phì ở trẻ em, vì sao khó?

Trao đổi trong buổi tọa đàm trực tuyến “Ma trận giảm cân” với Tạp chí Sức khỏe+, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện dinh dưỡng Quốc gia cho biết kiểm soát béo phì ở trẻ em hiện nay gặp rất nhiều thách thức, chủ yếu đến từ môi trường gia đình và nhận thức của phụ huynh.

“Nhiều gia đình hiện nay đang quá nuông chiều, cho con em mình quá nhiều quyền quyết định bữa ăn và nhịp sinh hoạt. Cha mẹ thường có tâm lý muốn bù đắp cho con vì trước đây mình đã khổ, dẫn đến việc để trẻ tự ý sử dụng thực phẩm siêu chế biến, đồ ngọt và lười vận động”, bác sĩ lý giải về thực trạng béo phì gia tăng ở trẻ em.

Tại Viện Dinh dưỡng Quốc gia, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng và các đồng nghiệp hàng ngày luôn tiếp xúc và tư vấn cho nhiều đối tượng có mục tiêu giảm cân. Trong quá trình này, ông nhận thấy khó khăn chung của nhiều gia đình có trẻ thừa cân, béo phì.

Thứ nhất, sự thiếu đồng thuận trong gia đình là rào cản lớn nhất khi xảy ra tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược". Trong khi một người nỗ lực kiểm soát cân nặng cho trẻ thì thành viên khác, thường là thế hệ ông bà, lại cho rằng trẻ "béo tốt" là biểu hiện của sự khỏe mạnh và không đồng tình với việc giảm cân.

Thứ hai, môi trường sống của trẻ bị bao vây bởi thực phẩm không lành mạnh. Các gia đình hiện nay thường dự trữ sẵn nhiều đồ ăn vặt và thực phẩm siêu chế biến trong tủ lạnh. Việc không định mức lượng ăn cụ thể khiến nhiều trẻ em thậm chí còn ăn nhiều hơn cả người lớn trong gia đình.

Thứ ba, bác sĩ nhấn mạnh rằng nếu cha mẹ không làm gương thay đổi lối sống thì rất khó để trẻ làm theo. Khó khăn nằm ở việc cha mẹ chưa cùng con tập luyện, dù chỉ là 5 phút mỗi ngày, hoặc chưa thực hiện kỷ luật về giờ giấc, dẫn đến thói quen thức khuya, ngủ muộn và ăn đêm khi thấy đói, gây dư thừa năng lượng nghiêm trọng.

Dưới tác động của đô thị hóa và sự lên ngôi của các thiết bị giải trí, trẻ em thời nay ngày càng ít tham gia vào các hoạt động thể lực nặng nhọc hoặc đi bộ như thế hệ trước. Bác sĩ kết luận rằng, béo phì ở trẻ em là một bài toán phức tạp, đòi hỏi sự đồng thuận và nêu gương tuyệt đối từ môi trường gia đình mới có thể kiểm soát hiệu quả.

Quy trình tư vấn kiểm soát béo phì tại Viện Dinh dưỡng Quốc gia

Trẻ em đang "tuổi ăn tuổi lớn", có nhu cầu vi chất đặc thù nên không thể nhịn ăn theo các chế độ của người trưởng thành. Do đó, cha mẹ muốn kiểm soát cân nặng cho con cần tìm tới các cơ sở y tế chuyên khoa Dinh dưỡng hoặc Nhi khoa.

Tại đây, trẻ sẽ được đánh giá toàn diện và theo dõi Sức khỏe sát sao trong hành trình kiểm soát cân nặng. Đơn cử, theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, quy trình tư vấn và thăm khám béo phì ở Viện Dinh dưỡng Quốc gia được thực hiện một cách bài bản, tập trung vào việc cá thể hóa để phù hợp với từng đối tượng.

Trong quá trình này, các bác sĩ sẽ khai thác tiền sử và thói quen ăn uống (số bữa ăn, sở thích), việc sử dụng thực phẩm bổ sung và đặc biệt là vấn đề giấc ngủ. Từ đó, bác sĩ sẽ "thỏa thuận" với người bệnh dựa trên những gì họ cung cấp để giảm dần dần lượng ăn, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bác sĩ cũng hướng dẫn người bệnh bắt đầu vận động từ mức độ nhẹ nhàng nhất trước khi đạt đến các khuyến nghị cao hơn. Trường hợp thiếu hụt vi chất cũng được chỉ định bổ sung vitamin D, calci, sắt và kẽm phù hợp với thể trạng. 

 

Không nên “đổ lỗi” cho cơm trắng khi giảm cân

Chuyên gia dinh dưỡng nói gì về trào lưu cắt tinh bột để giảm cân?

Nghịch lý béo phì tại Việt Nam

Thói quen lành mạnh giúp ngăn ngừa béo phì ở trẻ